جمعه ۲۴ آذر ۱۳۹۶ Friday, December 15, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۸/۲۷ - ۰۸:۲۰
شناسه خبر: ۵۳۸۶۸۱
 
در گفت وگویی با استاد فاطمی نیا عنوان شد؛
امام رضا احیاگر سلسله امامت
همزمان با فرا رسیدن سالروز شهادت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) بی مناسبت نبود که به واکاوی آثار و برکات مجاهدت های آن حضرت در تداوم مسیر ولایت در گفت وگو با آیت الله سیدعبدالله فاطمی نیا بپردازیم.

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از قدس آنلاین، وقتی صدای نقاره غروب‌ های صحنت قدم‌ هایم را میخکوب می‌ کند، فریاد رضا رضا را در متن نغمه های محزون می‌ شنوم و بغض شکست ه‌ام را تقدیم دیدارت می‌ کنم.

امروز، تنها نه خیابان‌های خراسان که تمام رگ‌های عاشقانت، به گلدسته و رواقت ختم می ‌شود.

خاطره سوزاندن جگرت، تا قیامت از ذهن خاک خراسان بیرون نمی‌ رود.

آهوی دلم دوان دوان می ‌آید و تو آن جگرسوخته ‌ای؛ که آب را به زائرانش هدیه می‌کند؛ زیرا اولاد علی (علیه‌السلام) از عزیزترین‌ های خود می‌ بخشیدند.

من در صحن تو، به دنبال اشاره ‌هایی می‌ گردم که با آن حرف می‌زنی؛ مثل پرواز همان کبوتران که با گندم ‌های محبت تو، عمری است در آسمان صحن و سرایت رهایند.

همزمان با فرا رسیدن سالروز شهادت حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) بی مناسبت نبود که به واکاوی آثار و برکات مجاهدت های آن حضرت در تداوم مسیر ولایت بپردازیم.

گفت وگوی ما را با آیت الله سیدعبدالله فاطمی نیا استاد اخلاق، عرفان و معارف اسلامی در همین زمینه بخوانید.

 استاد فاطمی نیا! یکی از مهمترین آثار پربرکت امام رضا(علیه السلام) تبیین مسئله امامت و ولایت است؛ ‌ جنابعالی چه نکاتی را در این زمینه قابل طرح می دانید؟

همانطور که می دانید، شخصیت معنوی و ملکوتی، فعالیت های علمی و تربیتی، تلاش های اجتماعی و اقدام های سیاسی حضرت رضا(علیه السلام) و احتمالاً فعالیت های نظامی وابستگان حضرت در جای جای کشور بزرگ اسلامی در عصر آن بزرگوار، هر کدام بخشی از تفکر توحیدی و ولایی را گسترش می داد. بی شک، اسلام بدون توحید و ولایت «اسلام کامل» نیست. توحید، ضامن ایمان فردی و نماد حاکمیت خدا بر قلب و رفتار افراد جامعه است؛ ولی توحید بدون ولایت «جامعه اسلامی» پدید نمی آورد و بدون رهایی از سلطه اجتماعی شیاطین و سلاطین، احکام اجتماعی خداوند تعطیل می گردد. و شاید به همین دلیل است که در اجتماع تاریخی نیشابور، امام هشتم از کلمه توحید و ولایت اهل بیت(علیه السلام) سخن گفتند و این دو را شرط مصونیت از هر خطر و امنیّت از عذاب الهی دانستند و از آن به عنوان دژ تسخیر ناپذیر الهی نام بردند.

اما امامت و رهبری از دیدگاه امام رضا(علیه السلام) چه تأثیری در تداوم جهان دارد؟

در اندیشه رضوی، ولایت و امامت فقط یک جایگاه سیاسی، اجتماعی نیست؛ بلکه امام از سوی خدا منصوب می شود. در کتاب شریف اصول کافی، تحت عنوان «کتاب الحجة» حدود دویست و شصت حدیث درباره حجت الهی و امام و پیشوایان معصوم(علیه السلام) آمده و ضرورت و اهمیت و نشانه ها و نقش و جایگاه رهبران الهی را در نظام تکوین و تشریع برشمرده است.

از جمله در اصول کافی جلد اوّل با ترجمه مرحوم استاد سیدجواد مصطفوی، جامع ترین تحلیل از نقش اجتماعی امام و این که امام از سوی خداوند تعیین می شود و از مقام عصمت برخوردار است، تصریح شده است. عبدالعزیز بن مسلم می گوید: ما در ایّام حضرت رضا(علیه السلام) در مرو بودیم. در آغاز ورود، روز جمعه در مسجد جامع انجمن کردیم، حضار مسجد، موضوع امامت را مورد بحث قرار داده و اختلاف بسیار مردم را در آن زمینه بازگو می کردند. من خدمت آقایم رفتم و گفت وگوی مردم را در بحث امامت به عرض شان رساندم. حضرت(علیه السلام) لبخندی زد و فرمود: «ای عبدالعزیز! این مردم نفهمیدند و از آراء صحیح خود فریب خورده و غافل گشتند. همانا خدای عزوجل، پیغمبر خویش را قبض روح نفرمود تا دین را برایش کامل کرد و قرآن را بر او نازل فرمود که بیان هر چیز در اوست. حلال و حرام و حدود و احکام و تمام احتیاجات مردم را در قرآن بیان کرده و فرمود: «مَافَرَّطْنَا فِی الْکِتَبِ مِنْ شَی ءٍ؛ چیزی در این کتاب فرو گذار نکردیم. » و در حجه الوداع که سال آخر عمر پیغمبر(صلی الله علیه و آله) بود این آیه نازل شد «امروز دین شما را کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و دین اسلام را برای شما پسندیدم. ».

 موضوع امامت از کمال دین است و تا پیغمبر(صلی الله علیه و آله) جانشین خود را معرفی نکند تبلیغش را کامل نکرده است و پیغمبر(صلی الله علیه و آله) از دنیا نرفت تا آن که نشانه های دین را برای امتش بیان کرد و راه ایشان را روشن ساخت و آن ها را بر شاه راه حق وا داشت و علی(علیه السلام) را به عنوان پیشوا و امام منصوب کرد و همه احتیاجات امت را بیان کرد. پس هر که گمان کند خدای عزوجل دینش را کامل نکرده، قرآن را رد کرده و هر که قرآن را رد کند به آن کافر است.

پس به همین دلیل است که عصر امام رضا(علیه السلام) ‌ دوران بازگشت امت اسلامی به اندیشه امامت محسوب می شود؟

قطعا همینطور است زیراحضرت تلاش بسیاری برای احیاء و اجرای این فریضه بزرگ الهی داشتند. گویا اراده الهی بر این بود که توطئه های شیطانی عباسیان تمام به خود ایشان بازگردد و تلاش های سیاسی آنان آثار منفی داشته باشد و تیرهای شیطان به سوی خودشان کمانه کند. و ما می بیینیم که شهادت امام کاظم(علیه السلام) امواجی از اعتراض عمومی پدید آورد و محبوبیت و مظلومیت اهل بیت(علیهم السلام) را در جامعه آن روز فزونی بخشید و

 تبعید اجباری امام رضا(علیه السلام) به خراسان خطّ امامت را در شرق و بلاد افغانستان و گرجستان و ترکستان و خراسان بزرگ آن روزگار وسعت بخشید.

 ولایتعهدی تحمیلی بر امام رضا(علیه السلام)، شیعه را از انزوا و تقیه بیرون آورد و جایگاه رسمی و قانونی برای تفکّر پیروان عترت(علیهم السلام) ایجاد کرد.

محافل علمی و مناظرات با پیروان ادیان و مذاهب گوناگون که به منظور محکومیت علمی آن بزرگوار یا سرگرمی علما و دانشمندان برگزار می شد، سرانجام به میدانی برای درخشش شخصیت علمی و اخلاقی امام رضا(علیه السلام) تبدیل گردید و سیمای درخشان آن حضرت را بارزتر کرد.

به حضور تاریخ ساز حضرت در ایران و مناظرات اشاره کردید، این دو مسئله در تبیین ولایت چه نقشی ایفا کردند؟

دو جریان «ولایت عهدی» و «مناظرات علمی» دو حادثه تحمیلی و با انگیزه های نامقدس بود که به قصد «اعتبار زدایی» از حضرت رضا(علیه السلام) برنامه ریزی شد. یکی قداست و زهد و پارسایی امام را هدف گرفته بود و دیگری جایگاه علمی آن حضرت را مورد توجه قرار داده بود. غافل از آن که می خواهند «نور خدا را با دهان هایشان خاموش کنند و خداوند کامل کننده نورش است؛ اگر چه کفّار خوش ندارند». بر همین اساس هر نقشه ای که مأمون برای سلب اعتبار و نفوذ اجتماعی امام می کشید، به مشکلی برای خودش و آفتی برای دولت او تبدیل می شد.

دعوت از امام برای نماز عید فطر، دعوت از امام برای نماز باران، بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه(سلام الله علیها)، هر کدام از سویی اقرار به جایگاه معنوی و حقوق اجتماعی اهل بیت(علیهم السلام) و از سوی دیگر مُهر بطلان بر سلطه بنی امیّه و حکومت جابرانه بنی عباس محسوب می شد.

گویا، این سنت الهی است که موسی(علیه السلام) در کاخ فرعون بزرگ شود و نقشه های شیطانی ستمگران، دامی برای خود آنان باشد. این دو جریان ولایتعهدی و مناظرات علمی هم یک پشتوانه سیاسی، علمی، منطقی و زمینه ساز معرفی امامت و امامان در سراسر تاریخ شد.

و امام رضا(علیه السلام) چه نکاتی را برای تثبیت جایگاه امامت در قرآن مطرح کردند؟

به نکته خوبی اشاره کردید چرا که یکی از اقدام های مهمّ حضرت رضا(علیه السلام) در زمینه معرفت امامت و رهبری، تبیین جایگاه عترت نبوی(صلی الله علیه و آله) در یک مجلس مهمّ علمی با حضور مأمون و گروهی از عالمان عراق و خراسان است. در این مجلس مأمون پرسشی درباره آیه سی و دوم سوره فاطر مطرح می کند و می پرسد: منظور از این بندگان برگزیده که میراث دار کتاب الهی هستند، چه کسانی اند؟ علمای حاضر در مجلس می گویند: منظور همه امت اسلام اند.

 ولی حضرت رضا(علیه السلام) با استناد به ده ها آیه قرآن کریم در آغاز، امتیازهای اهل بیت(علیهم السلام) را بر عموم مردم اثبات می کند و عترت و آل را دارای یک معنا می داند. و می فرماید: از دوازده مورد آیات روشن قرآن غیر از موارد اشارات تفسیری، این چنین آمده که اهل بیت(علیهم السلام) بندگان برگزیده الهی هستند که وارث علوم قرآن اند. در این مجلس بزرگ علمی- سیاسی حضرت به تفصیل، آیات انذار، تطهیر، مباهله، آیه ذی القربی، آیه مودّت و آیاتی از سوره طه را شاهد می آورد که وارثان علوم قرآن و رهبران برگزیده الهی، افرادی خاص از خاندان پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) هستند.

بر اساس اسناد و روایات تاریخی گویا امام رضا(علیه السلام) هم در تبیین مسئله امامت به اسناد حدیث هم رجوع داشتند؟

بله همینطور است، امام رضا(علیه السلام) گاهی براساس سنت جاری در آن روز که سلسله راویان قبل از بیان حدیث نقل می کردند، بارها از این روش برای معرفی امامان اهل بیت(علیهم السلام) و جانشینان مشروع پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) استفاده کرد و به جای آن که خود مطلبی را بیان فرماید، از امامان و توسط آنان از رسول گرامی نقل می کرد تا زنجیره مقدس امامت و رهبری مشروع تا رسول اعظم(صلی الله علیه و آله) شناخته شوند.

شیخ صدوق در باب سی و یکم عیون اخبارالرضا بیش از سیصد حدیث را در جلد دوم آن کتاب آورده است که با همین روش، سلسله طلایی راویان از امام هشتم تا شخص پیامبر گرامی(صلی الله علیه و آله) ادامه یافته است. در همین مجموعه بسیاری از احادیث در معرفی جایگاه اهل بیت نبوی(صلی الله علیه و آله) است. برای نمونه حضرت رضا(علیه السلام) از پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله) نقل می کند که فرمود: «مَثَل خاندان من در میان شما مَثَل کشتی نوح است. هر کس بر آن نشست نجات یافت و هر کس از آن باز ماند، در آتش افتاد».

 همان گونه که امام رضا(علیه السلام) در زمینه توحید، این اندیشه را دژ استوار خدا می داند و می فرماید: «پدرم از پدرش امام صادق از امام باقر از امام سجاد، از امام حسین از امام علی(علیهم السلام) از پیامبر(صلی الله علیه و آله) از جبرئیل از میکائیل از اسرافیل از لوح از قلم از خداوند تبارک و تعالی نقل فرموده است که ولایت و رهبری علی بن ابیطالب(علیه السلام) دژ محفوظ من است و هر کسی وارد این پایگاه امن شود از آتش من در امان است».

در حقیقت رابطه توحید و ولایت در تفکر رضوی آن چنان نزدیک است که توحید و ولایت هر دو یک نقش را ایفا می کند و هر دو سبب مصونیّت از عذاب الهی است. حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) در سراسر زندگی، چه روزهایی که در مدینه اقامت داشت و چه در مسیر ایران و چه، روزهایی که در خراسان حضور داشت، گام های بلندی در معرفی امامت برداشت؛ آن حضرت امامان قبلی و پس ازخویش و راه های شناخت امام و معیارهای صلاحیت و عصمت پیشوایان بزرگ دین را در میان مردم تبیین کرد./۱۳۲۵//۱۰۳/خ

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۸
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۷:۱۵
حجت الاسلام شرفخانی:
وقف در علم و فناوری جزو اولویت هاست
حجت‌الاسلام شرفخانی، معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف گفت: توسعه هر کشور وابسته به توسعه علم و فناوری است بنابراین وقف در بخش علم و فناوری هم از اولویت‌ها است.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۴:۲۰
سرلشکر جعفری:
بعد خارجی انقلاب در حال گسترش در منطقه و جهان است
فرمانده کل سپاه با بیان اینکه بعد خارجی انقلاب در حال گسترش در منطقه و جهان است اظهار داشت: به دنبال تثبیت پیروزی‌های جبهه مقاومت هستیم.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۲:۲۵
شماره ۱۱۲ خط حزب الله؛
رهبر انقلاب از چه طریق و چگونه در جریان مسایل کشور قرار می‌گیرند؟
صدودوازدهمین شماره از نشریه خط حزب‌الله با عنوان «راز وعده صادق» به این سوال پاسخ می‌دهد که رهبر انقلاب از چه طریق و چگونه در جریان مسایل کشور قرار می‌گیرند؟
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۲۳:۳۰
مدیر گروه پژوهشی مطالعات بنیادین قرآن خبر داد؛
برگزاری سلسله نشست مسایل اجتماعی و خانوادگی از منظر قرآن
مدیر گروه پژوهشی مطالعات بنیادین قرآن علامه طباطبایی از برگزاری سلسله نشست‌های علمی با موضوع مسایل اجتماعی و خانوادگی خبر داد.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۲۰:۲۵
بازیگرانی که روحانی شدند
نقش روحانی، همان‌قدر که توجه مخاطب را به دنبال دارد، می‌تواند حساس باشد و زیر ذره‌بین منتقدان. بازی در این نقش بی‌شباهت به راه‌رفتن روی لبه تیغ نیست و از قضا تعداد بازیگرانی که این دشواری را به جان خر...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۷:۳۵
محمدی:
موگرینی اروپا را افشا کرد
آنچه در «افشاگری» خانم موگرینی اهمیت دارد، این است که برای نخستین‌بار اروپا و آمریکا یک حرف می‌زنند.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۵:۵۰
یادداشت؛
برای پاسداشت حریم نقد و حرمت آزادی
کار آقای محسنی اژه ای در دیدار با دانشجویان شریف در روشنگری ذهن جامعه دانشگاهی در مورد دستگاه قضا یک اقدام بدیع برای اقناع افکار عمومی و به ویژه دانشجویان بود.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۳:۱۵
یادداشت؛
نقشه راه حمایت از بیت‌المقدس
نشست فوق‌العاده سران سازمان همکاری‌های اسلامی در استانبول ترکیه برای بررسی موضوع حمایت از بیت‌المقدس و واکنش مناسب در قبال دستور اجرایی رییس‌جمهور آمریکا آغاز به کار کرد.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۱:۲۰
بررسی دست اندازهای پژوهشیِ مهدویت در گفت وگو با کارشناس مهدوی؛
چرا پژوهش های مهدوی دردی از جامعه منتظر دوا نمی کنند؟!
اکثر مقالات، تحقیقات و پایان نامه های مهدوی، صبغه نظریِ صرف دارند و نه از طرف استادان و نه نهاد مسؤول، درخواست یا مطالبه ای برای تحقیق میدانی یا محک خارجی شان وجود ندارد و همین باعث انتزاعی ماندن مباح...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۰:۳۵
در گفت وگو با کارشناسان مطرح شد؛
رکود فعالیت‌های قرآنی با کاهش ۶۰درصدی اعتبارات در بودجه۹۷
آنچه در لایحه پیشنهادی بودجه۹۷ که از سوی دولت به مجلس تحویل شده است همچون سنوات گذشته خودنمایی می‌کند، کاهش بودجه‌های قرآنی است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۹:۲۰
یادداشت؛
اعلامیه ترامپ محمل اخراج ۲/۴ میلیون فلسطینی
در صورتی که در رویکرد اعلامی ترامپ تغییری حاصل نشود و انتقال سفارت امریکا از تل‌آویو به بیت‌المقدس جنبه عملی به خود بگیرد هزینه‌های سنگینی در انتظار این کشور خواهد بود.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۹:۱۵
در گفت‌وگویی بررسی شد؛
فلسفه و شرق شناسی
از زمان انتشار ترجمه نخستین جلد از کتب «اسلام ایرانی» تا امروز بارها با مترجم این اثرِ هانری کربن مصاحبه‌های متعددی انجام شده و زوایای گوناگون نگاه «هانری کربن» مورد بحث قرار گرفته است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۸:۲۰
یادداشت؛
نمایش منصفانه تناقض‌ها!
بخش عمده مستند قائم‌مقام را کسانی پیش برده‌اند که به جهت سن و سال، امکان درک و مواجهه مستقیم رفتارهای آقای منتظری را نداشته‌اند اما در پرداخت به وجوه شخصیتی او به گفته موافقان و منتقدان بخوبی عمل کرده...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۷:۱۰
یادداشت؛
۱۰ جلسه کمیسیون برجام فاقد دستاورد ‌
هدف از حضور در جلسات کمیسیون مشترک برجام توسط معاونین وزیر امور خارجه کشور چیست، در حالی که کمیسیون مذکور در ۹ جلسه گذشته هیچ موضع رسمی نسبت به نقض آشکار برجام توسط ایالات متحده آمریکا نگرفته‌ است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۶:۱۵
یادداشت؛
کدام معاونت اقتصادی؟!
مرتبط کردن شکل‌‌‌گیری معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه با برجام البته می‌تواند مورد شک و تردید قرار گیرد و ظاهراً خود مسؤولان وزارت امور خارجه نیز در دامن زدن به چنین پنداری بی‌تمایل نیستند.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۵:۰۵
سرمقاله؛
آن مرد با بارانی نیامد!
سازمان سیا این اجازه را دارد که سالانه ۱۰۰ گرین‌کارت به افرادی دهد که کمک‌های قابل توجهی به سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا می‌کنند و تلاش‌های مخفیانه زیادی در راستای کمک به سازمان‌های اطلاعاتی این کشور ان...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۴:۲۰
یادداشت؛
تصمیم آمریکا و مسؤولیت خطیر نیروهای مقاومت
اتفاق تأسف‌باری که در سال‌های اخیر با محوریت رژیم سعودی در خلق جریان تکفیری و افراطی‌ در قالب گروه‌های تندرو نظیر داعش به وقوع پیوست، فرصت و فراغتی را برای رژیم صهیونیستی ایجاد کرد تا از انزوا خارج شو...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۳:۲۰
یادداشت؛
چهار نکته درباره غول گرانی
نتیجه سیاست‌های پولی و مالی «ثروتمند محور»، آن می‌شود که برخی مسؤولین تصور می‌کنند بدون نگاه به اقشار متوسط و ضعیف، امکان رتق و فتق مشکلات وجود دارد.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۲:۱۰
یادداشت؛
تهافت شیطان
بنی بشری و بنی شیطانی قادر بر این امر نخواهد بود و لحظه دست بردن به تخریب مسجد برای ساختن معبد شیطان که مقتلش به دلایل قطعی در قدس است، لحظه نابودی قطعی کفار و شیاطین خواهد بود.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۱:۱۵
حجت‌الاسلام نواب:
مشکل تقریب و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز نزاع خارجی نیست
مدیر مدرسه اسلامی هنر گفت: اگر تصور کنیم که یک جریان در میان فرزندان پیامبر(ص) هستیم، گفت‌وگو و تقریب معنا پیدا می‌‌کند، زیرا فاصله ما در امر خلافت با حنفیان کمتر است با فاصله حنفی‌ها با حنبلیان و فاص...