Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - غرور و حسد نتیجه برتری دارا بر ندار
سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷ Tuesday, August 14, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۲۳:۲۰
شناسه خبر: ۵۶۵۴۴۸
 
بازنشر گفت‌وگو با مرحوم حجت‌الاسلام طباطبایی؛
غرور و حسد نتیجه برتری دارا بر ندار
مرحوم حجت‌الاسلام سیدمهدی طباطبایی با بیان اینکه والدین خط مقدم رشد اخلاقی جامعه هستند، عدم توزیع صحیح سرمایه ملی را عامل مؤثری در بد اخلاقی جامعه دانست و غرور و حسد را نتیجه برتری دارا بر ندار توصیف کرد.

به گزارش خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی طباطبایی خطیب و استاد اخلاق که از چندی پیش به دلیل عارضه ریوی در بیمارستان بستری بود، روز پنج‌شنبه 27 اردیبهشت ماه دارفانی را وداع گفت، به مناسبت درگذشت این استاد اخلاق به بازخوانی یکی از گفت‌وگوهای وی درباره تأثیر اخلاق در جامعه می‌پردازیم که شش سال پیش در چنین روزی منتشر شده بود، حجت‌الاسلام طباطبایی در آن زمان نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی بود.

یکی از بسترهای لازم برای رشد و پرورش رفتارهای اخلاقی، محیط سالم و فرهنگ خوب جامعه است. چرا که وضع محیط اجتماعى انسان‌ها اثر زیادی در اعمال آنها دارد و انسان بسیارى از صفات و رفتارهای خود را از محیط حاکم کسب مى‏‌کند، اگر چه انسان مى‏تواند در محیط آلوده، پاک زندگى کند و در محیط‌هاى پاک سیر ناپاکى را طى کند.

توجه به اینکه اخلاق، نه تنها در نجات جامعه و مسائل اجتماعی نقش دارد، بلکه در نجات فرد نیز سهم مؤثری ایفا می‌کند؛ انسان خواه در جامعه زندگی کند، خواه در زاویه‌ای به سر ببرد، نیازمند به اخلاق است، باید گفت که یکی از برجسته‌ترین و مهم‌ترین وظیفه‌های اخلاقی انسان، رها نکردن جامعه و در متن آن به سر بردن است، چون شکوفایی فضایل انسانی در سایه داد و ستدهای جمعی است و اخلاق مانند احکام در همه حالات وجود دارد؛ اگر چه مهمترین بخش آن در جامعه جلوه می‌کند، به منظور بررسی نقش جایگاه اخلاق و عواملی که باعث بداخلاقی در جامعه می‌شود با حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی طباطبایی استاد اخلاق  گفت‌وگویی ترتیب دادیم که در پی می‌آید:

تاثیر رفتارهای اجتماعی بر منش اخلاقی افراد

طباطبایی با بیان اینکه اخلاق آن مجموعه عادتی است که انسان‌ها به آن روش عادت دارند، تصریح کرد: در واقع اخلاق آن ساختارهای درونی انسان‌هاست که در رفتار نمودار می‌شود و گاهی از برداشت‌ها و روش‌ها در گفتار و رفتار می‌توان به درون انسان‌پی برد.

وی افزود: بنابراین این رفتارها و گفتارها می‌تواند به صورت مطلوب یا منفور باشد و تمام آنها بستگی به سلسله رفتارهای اجتماعی افراد دارد، با این وجود رذائل اخلاقی وجو دارد که علت اصلی آن متوجه امر دیگری است.

مجموعه‌ای از شنیدنی و دیدنی‌ها تأثیرگذار در تغییرات اخلاقی

حجت‌الاسلام طباطبایی علت فضایل و رذایل اخلاقی افراد را در وجه اول متوجه والدین دانست و بیان داشت: نوع رفتار والدین با فرزندان خود و در وهله دوم رفتار بچه‌های محل و اخیراً در زمان ما تلویزیون، فیلم‌ها و به طور اجمالی مجموع دیدنی‌ها و شنیدنی‌ها پایه و اساس اخلاق افراد را تشکیل می‌دهد که موجبات تغییر روح را فراهم می‌کند.

وی با تاکید بر اینکه هم‌نشینان، همراهان، دیدگاه‌ها و شنیدنی‌ها معمولاً بر افراد تاثیر می‌گذارد، ادامه داد: شاید تغییرات اخلاقی به غریزه و عادت‌ها در آدم‌ها برگردد، چرا که غریزه آن وجودی است که آدمیزاد به طور طبیعی علاقه به برخی رذائل دارد. گاه در غالب شهرت، غضب و خشم نمودار می‌شود.

فشارهای اقتصادی در رواج بد اخلاقی در جامه مؤثر است

این استاد اخلاق با بیان اینکه در نپرداختن و پرداختن به غریزه‌ای خاص، ممکن است اثرات نامطلوبی در انسان ایجاد کند، اظهار داشت: اخلاق عمدتاً تحلیلش به فشارهایی که به خانواده، نوع بهره‌وری و بهره‌مندی آن بر می‌گردد، به طوری که وقتی پول در دست مردم زیاد باشد، مردم در خرج کردن آرامش دارند، دیگر معنایی ندارد که مردم به یکدیگر پرخاش کنند، ولی اگر یک فرد دارا باشد و شخص دیگر ندار، در این هنگام است که حسد، بغض و کینه نمایان می‌شود.

وی با اشاره به اینکه گاهی دیده می‌شود یک نفری که از سواد و آگاهی و توانایی لازم برای احراز پست یا مقام برخوردار نیست، بر افرادی که از او داناتر و توانمند‌تر هستند، ریاست می‌کند، افزود: در این حالت تحولات اخلاقی رخ می‌دهد و مرئوس می‌گوید که چرا انسانی ناآگاه بر من آگاه باید ریاست کند! و این منشاء فساد اخلاقی می‌شود.

برتری دارا بر ندار، محصول غرور و حسد را تولید می‌کند

طباطبایی با طرح این موضوع که تحولات اخلاقی گاهی براساس تحولات اجتماعی و اقتصادی رخ می‌دهد، اذعان داشت: اینکه فردی صاحب زر و زور است، سیرتش عوض می‌شود و بر کسی که ندار است، حالت برتری بر خود می‌گیرد. در حالی که اگر شرایط یکسان باشد، هر فرد می‌توانند از شرایط یکسان با توجه به توانایی، آگاهی و درک خود از اوضاع به وجود آمده بهره ببرد که موجبات رشد اخلاقی را فراهم ‌کند.

وی با بیان اینکه در بازی فوتبال هر دو تیم رقیب یک شرایط یکسانی دارند و هر که صاحب قدرت و برتری باشد، می‌تواند به تیم مقابل گل بزند، ادامه داد: پس اگر فردی دارای سواد کاری و اجرایی بیشتری باشد، می‌تواند پیشرفت کند، چرا که در طبیعت و استعداد او جلو افتادن است، اما آن کس که اهل پارتی و رفیق بازی است، هنگامی که کاری را بدست می‌آورد، باعث ضایع شدن حق دیگران ضایع می‌شود و در ضمن سواد استفاده از مال را ندارد و این خود زمینه فساد اخلاقی می‌شود.

گرفتاری مردم ناشی از بیش از حد مصرف کردن است

این کارشناس علوم دینی با اشاره به اینکه افراد در استفاده از موقعیت‌های مالی رفتارهای متفاوتی را دارند که در کسب فضائل و یا رذائل اخلاقی آنها موثر است، ابراز داشت: اگر پول یکسانی به دو فرد  داده شود، ممکن است یک فرد آن را صرف امور خوردنی، ضایع کردنی و پوشیدنی کند و دیگری با آن پول بذر بخرد و چیزی بکارد که به طبع آن محصول دهد و سود بیشتری را دریافت کند.

وی بسیاری از موارد مصرف وام‌ها در جامعه امروز را در مسایل خوشگذرانی و خوردنی جامعه دانست و افزود: این در حالی است که وام‌ها باید به کسانی داشته شود که در کار تولید و افزایش سرمایه نقش دارند، مانند دامدار، کشاورز، در این حین باید توجه داشت که خداوند ضروریات خوردن هر بشر در جامعه را همیشه می‌رساند و آنچه زیادتر از ضروریات باشد، باعث گرفتاری و گناه مردم می‌شود، چون مازاد، غذایی که انسان می‌خورد هم موجب ضایع شدن پول شده و هم منجر به تقویت بدن نمی‌شود.

زیاد خوردن رابطه معکوس با تولید ملی دارد

طباطبایی با بیان اینکه هضم نشدن غذا در انسان موجب بداخلاقی او می‌شود، خاطرنشان کرد: انسانی که زیاد می‌خورد، بعد از خوردن خسته می‌شود، می‌خوابد و کمتر کار پیشرفت می‌کند، در نتیجه عقب‌افتادگی جامعه بیشتر می‌شود، پس کار و کوشش همراه با نشاط در سایه کم خوری و کم خوابی حاصل می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه اگر توزیع سرمایه درست انجام نشود و بها به سرمایه داده نشود، مشکلات اخلاقی زیاد خواهد شد، ادامه داد: اگر کشاورزی مایحتاج کشور خود را نشناسد، اگر وزارت جهاد کشاورزی بر تولید کافی محصولات کشاورزی نظارت نداشته باشد، زمینه برای احتکار فراهم می‌شود و به طبع آن بد اخلاقی در جامعه زیاد می‌شود، زیرا فردی که توان آن را دارد که جنس گران را بخرد، می‌گوید من توانایی گران خریدن را دارم و  همین موضوع موجب فخر ورزیدن او را فراهم می‌کند.

نقش مدیرکل‌ها و مسئولان در سعادت یا شقاوت جامعه/ غیبت معلول بیکاری است

این استاد اخلاق وجود رذایل اخلاقی را در سطح اجتماع را ناشی از عملکرد وزارتخانه‌ها و مدیرکل‌ها در هر استانی دانست و تصریح کرد: دادن وام‌های بی‌جا به افراد فاقد صلاحیت، اخلاق انسان را بد می‌کند، زیرا افرادی که می‌توانند وام بگیرند، غرور برایشان ایجاد می‌شود، پس بدترین و مجرم‌ترین انسان‌ها در روز قیامت برای بد اخلاق کردن مردم، مسئولین هستند.

وی با اشاره به اینکه غیبت کردن معلول بیکاری افراد است، افزود: اگر فردی به مرور زمان ماشین خودش را عوض کند و اطرافیان او هم بدانند که او باید ماشینش را عوض کند، غیبت به وجود نمی‌آید، اما اگر یک انسانی ره صد ساله را یک شب طی کند و بچه‌ 5 ساله‌ای یک شبه ده ساله شود، غیبت به وجود می‌آید، البته گاهی غیبت ناشی از عقده‌های درونی است و همچنین وجود تفاوت‌ها باعث غیبت می‌شود.

قانع بودن انسان راه غیبت را می‌بندد/مردمی که از نقش خود در فساد اخلاقی غافل هستند 

طباطبایی درباره راهکار عدم غیبت کردن، بیان داشت: هر کس باید به فکر اصلاح خود باشد، اول اینکه با فقر و نداری خود بسازد، اگر به چیزی دست پیدا نمی‌کند، به دیگران نگاه نکند و موجبات عذاب خودش را فراهم نسازد که دست به غیبت زند و حسد در درون او شعله ور کشد.

وی با اشاره به آیه‌ای از سوره قصص «وَقَالَ فِرْعَوْنُ یَا أَیُّهَا الْمَلَأُ مَا عَلِمْتُ لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرِی»؛ «فرعون گفت اى بزرگان قوم من جز خویشتن براى شما خدایى نمى‏شناسم»، فرعون خود را برتر از همه و در جایگاه خداوند می‌دید، ادامه داد: در ادامه سوره قصص سخن از قارون به میان می‌آید که به واسطه ثروت و مالی که داشت؛ «فَخَرَجَ عَلَى قَوْمِهِ فِی زِینَتِهِ قَالَ الَّذِینَ یُرِیدُونَ الْحَیَاةَ الدُّنیَا یَا لَیْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِیَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِیمٍ»؛ «پس [قارون] با کوکبه خود بر قومش نمایان شد کسانى که خواستار زندگى دنیا بودند گفتند اى کاش مثل آنچه به قارون داده شده به ما [هم] داده مى‏شد واقعا او بهره بزرگى [از ثروت] دارد»، پس وجود برخی از رذائل اخلاقی ناشی از دنیا پرستی مردم است.

عدم توزیع صحیح سرمایه ملی برابر با بداخلاقی جامعه است

این کارشناس دینی با بیان اینکه انسان مؤمن در مقابل خرج کردن دیگران و بدرفتاری‌های آنان کوتاه می‌آید و می‌گوید من کار خود را می‌کنم تا اخلاق فاسد نشود، اظهار داشت: بعضی از بد اخلاقی‌های زمان ما در اثر بد توزیع کردن سرمایه ملی و در اثر وعده‌های دروغین به مردم رخ می‌دهد که در پی آن جای خادم و خائن عوض شده است، زیرا فریب به قدری قوی و بالاست که انسان‌ها غفلتاً دچار اشتباه می‌شوند و لذا اخلاق بد منشا اصلی رفتار بد است و رفتار بد هم منشا ناآگاهی انسان‌ها، هوسرانی و بالاتر از همه عدم تعادل سرمایه‌های ملی و آشفتگی اقتصادی است.

وی وجود ریا و چاپلوسی در جامعه را ناشی از تفاوت مالی افراد دانست و ادامه داد: وقتی تفاوت مالی زیاد شود، حق و حقیقت تفسیر نشود و عده‌ای هم نتوانند به مال دست پیدا کنند، در نتیجه با چاپلوسی جلو می‌روند، چرا که آدم‌های ضعیف النفسی که نتوانستند خود را به فقر راضی کنند از این حربه بهره‌ می‌برند.

از مدیران در قیامت چه سؤالی می‌شود/ والدین خط مقدم رشد اخلاقی جامعه

این استاد اخلاق با تاکید بر اینکه مدیر لایق، فهمیده و مهربان می‌تواند در گسترش فضائل اخلاقی در مجموعه خود نقش اصلی را ایفا کند، ابراز داشت: در این هنگام است که افراد ضعیف النفس و متملق نمی‌توانند در محیط اجتماعی جایی برای نفوذ پیدا کنند. پس این روسا و مدیران هستند که در خوشبختی و سعادت اخلاق جامعه مؤثر و شریک هستند و باید توجه داشت که در روز قیامت از مدیران سؤال خواهد شد که چرا زمینه رذائل اخلاقی را فراهم کردند.

وی با نام بردن از والدین به عنوان اولین مدیران اجتماع، افزود: بسترهای لازم برای گسترش اخلاق از پدر و مادر شروع می‌شود که رئیس خانواده هستند که نوع برخورد با کودکان و نحوه تعامل آنها با فرزندان زمینه پیشرفت اخلاقی را فراهم می‌کند.

بهترین ابزار؛ «ادب را از بی‌ ادبان آموختم»

حجت‌الاسلام طباطبایی بهترین راهکار برای مصون ماندن از گزند رذائل اخلاقی را یاد خدا و تقوا بیان کرد و ابراز داشت: بیش از هر چیز توجه به خدا و امیدوار بودن به خدا، راه سعادت را پیش روی انسان قرار می‌دهد، لذا انسان مؤمن باید آن قدر روحیه ایمان بالایی داشته باشد که وقتی با یک طغیان‌گر برخورد کند، به دید بد به او بنگرد، همان طوری که سعدی می‌گوید «ادب را از بی‌ادبان آموختم»، اینکه ائمه معصومین تمام هم و غم‌شان این بود که انسان‌ها را درست کنند که به طبع آن حکومت‌ها درست شوند./۹۶۹//۱۰۲/خ

منبع: فارس

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۲ + ۸
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۰۰:۰۶
سرداب و شبستان امامزاده روح‌الله افتتاح شد
سرداب و شبستان امامزاده روح‌الله(ع) در میدان امام خمینی(ره) تهران افتتاح شد و علاقه‌مندان همه روزه می‌توانند ضمن زیارت این آستان مقدس از فضای آن استفاده کنند.
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۰۰:۰۵
سرمقاله؛
تغییر زمین بازی
خیلی زود مشخص شد آنچه را که برخی سیاسیون و سلبریتی‌ها درباره تقسیم دریای خزر گفتند، نادرست بود. دقیقاً مانند آنچه یک نماینده مجلس درباره گم شدن ۹‌میلیارد دلار گفته بود.
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۰۰:۰۳
یادداشت؛
نفوذی ها در جنگ اقتصادی
یکی از جبهه‌هایی که ایران اسلامی طی چند سال اخیر، مصافی سنگین را با نظام سلطه آغاز کرده «جنگ اقتصادی» است که دو اهرم «نبرد روانی» و «نفوذ»، دو ابزار بسیار پرکاربرد حریف در شطرنج اقتصاد به شمار می‌آیند...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۵۹
یادداشت؛
شناخت‌شناسی دشمن با معمار تحریم‌ها
در شرایط حساس کنونی کشور به لحاظ سیاسی و اقتصادی و در شرایطی که در یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی قرار داریم، ارزیابی شناخت دشمن و تحلیل راهبردهای آن علیه ایران می‌تواند کمک کند برای ادامه راه نقاط ضعف خود ...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۵۸
فضای مجازی | همدستی با ترامپ
علی علیزاده: اول، خبری هولناک می دهد که افکار عمومی را بلرزاند و بعد وقتی خبر در ذهن نشست، تبصره می دهد که از صحت خبر مطمئن نیست؛ دقیقا همدست توپخانه جنگ روانی دشمن.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۵۴
یادداشت؛
بایسته‌های این آوردگاه
درخواست اخیر رییس ‌قوه قضائیه از رهبر معظم انقلاب که پاسخ مثبت ایشان را به دنبال داشت، قبل از هر تفسیر و تحلیلی نشانه رسیدن به این باور است که جمهوری اسلامی ایران درگیر یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی است.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۴۷
فضای مجازی | رضایت ملت
محسن پیرهادی: مردم پشت قوه قضائیه مقتدر می‌ایستند.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۳۴
یادداشت؛
ابلاغ فرمان ۴ ماده‌ای بسیج در مبارزه با محتکران
کار جهادی بسیجیان که در هفته‌های اخیر آغاز شده، روز گذشته نیز منجر به کشف انبار احتکار ۲۲۰۰ تن شمش آلومینیوم در اراک، ۱۰ هزار حلقه لاستیک سبک در شهرستان ملکان، ۴۰ تن چرم و ۷۰ کانتینر برنج شد.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۳۳
یادداشت؛
آنچه باید دولت با تحریم‌ها دنبال کند
مشاهدات و اخبار حاکی از آن است همچنان دولت در حوزه تولید به خصوص برای بنگاه‌های متوسط و کوچک که قدرت اعمال نفوذ در سیاستگذاری‌های دولتی را ندارند، فکری جدی نکرده است وآن‌ها رها شده‌اند و در حالت بلاتک...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۲۹
سرمقاله؛
موج سواری در خزر ممنوع
طرح گزاره هایی مانند سهم ۵۰ درصدی ایران از خزر، که حتی در دوران شوروی سابق محقق نشد و ایجاد ذهنیت‌های کاذب در کشور، آن هم از سوی فرد یا افرادی که داعیه دار نمایندگی مردم هستند نتیجه ای به جز تضعیف ام...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۲۸
فضای مجازی | جنایت جنگی
حداد عادل: آیا کسی هست که در سازمان ملل، آمریکا، آل‌سعود و حامیان کودک کشی را محکوم کند؟
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۲۳
یادداشت؛
برای مفسدین کار فرهنگی کنید!
اصلاح طلبان سا‌ل‌هاست در مقوله معضلات فرهنگ می گویند برخورد نظامی جواب نمی دهد و باید کار فرهنگی نمود اما در عمل نه تنها کار فرهنگی نمی کنند بلکه بر عکس ضد فرهنگ عمل می کنند!
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۲۱
شوم‌ترین آثار کسب درآمد حرام
امام هادی(ع) در یک روایت عواقب کسب درآمد حرام را معرفی فرمود.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۱۹
فضای مجازی | خطر در کمین
عبدالله گنجی: خطر فضای مجازی برای ما این است که تمدن ایرانی از اخلاق تهی شود.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۱۸
یک معیار مهم برای انتخاب همسر
قرآن کریم در قالب یک داستان، معیاری بسیار مهم برای انتخاب همسر را بیان می‌کند.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۱۷
به مناسبت اول ذی‌الحجه؛
ازدواج حضرت زهرا به روایت امام رضا
پیامبر(ص) فرمود: مژده بده اى على(ع) که من نیز، همچون خداى رحمان، دخترم فاطمه(س) را به ازدواج تو درآوردم و آنچه را که خداوند براى او پسندید، من نیز پسندیدم.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۱۱
فضای مجازی | دریای خزر
محمد جواد ظریف از تدوین سند همکاری‌ کشورهای حاشیه دریای خزر خبر داد.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۰۹
حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان:
دولت رفتار خود را قرآنی کند، مشکلات حل خواهد شد
پژوهشگر علوم و معارف قرآنی با توصیه به دولتمردان مبنی بر توجه به رفتار قرآنی برای حل مشکلات، گفت: اگر دولت می خواهد مشکلاتش حل شود، مقداری از مردم جانبداری و دلجویی کند و به مردم بیشتر محبت کند.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۳:۰۱
موسوی لارگانی:
رییس قوه قضائیه خواستار عبور از ملاحظه‌کاری‌ های قانونی شده است
عضو هیات رییسه فراکسیون روحانیت مجلس گفت: نامه رییس قوه قضائیه به رهبر انقلاب جهت اخذ مجوز برای برخورد قاطع و بدون ملاحظه‌کاری‌های قانونی با مفسدان و اخلالگران اقتصادی است.
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۲۲:۵۶
رییس سازمان بسیج مستضعفین:
جنگ اقتصادی علیه ملت ما راه افتاده است و باید آرایش جنگی بگیریم
رییس سازمان بسیج مستضعفین گفت: در این اوضاع که یک جنگ اقتصادی علیه ملت ما راه افتاده است معتقدم باید ما نیز در بعد اقتصادی آرایش جنگی بگیریم.