Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
جمعه ۱ تیر ۱۳۹۷ Friday, June 22, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۲۱ - ۱۴:۴۱
شناسه خبر: ۵۵۲۴۲۲
 
مشتریان امروز و تبلیغات سحرآمیز رسانه‌ها؛
یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­ ترین و پست‌­ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «هیتلر» در کتاب «نبرد من» فرمول معروفی را در زمینه «پروپاگاند» مطرح می­ کند که شیوه بنیادین در تبلیغات جهان امروز بر اساس این فرمول واقع شده و آن عبارت است از «وقتی می­ خواهید جامعه­ ای را به سوی چیزی بکشید، حیوانی­ ترین و پست‌ترین غریزه او را نشانه پروپاگاند یا تبلیغات خود قرار دهید. غده آب دهان او را برای یک آگهی کنسرو و غریزه جنسی او را برای آگهی یک جوراب یا یک اتومبیل آخرین سیستم تحریک کنید». شاید شماهم به کرار از دیدن پرتعداد بیلبوردهای تبلیغاتی در شهر به ستوه آمده باشید، و یا هنگام تماشای تلویزیون، و دیدن پیام های بازرگانی، از خود پرسیده ­اید که چه ارتباطی بین یک خانم زیباروی هفت قلم آرایش کرده با فرش ماشینی یا روغن مایع و دیگر اقلام خوراکی و غیر خوراکی می­ تواند داشته باشد، و یا شاهد ابتذال تبلیغاتی که در رسانه‌های مجازی وجود دارد بوده­ اید، و این موارد و صدها نمونه دیگر ذهن شما را درگیر سوالاتی کرده باشد.

رسانه‌ها و تبلیغات سحرآمیز

ناگفته نماند که اگر بتوان با تسامح زیاد لفظ «سالم» را بر رسانه­ های ایران اطلاق کرد، رسانه­ های ما سالم ­ترین رسانه­ های دنیا هستند، اما با این حال از اطلاق شیوه جهانی تبلیغات که بر اساس فرمول مذکور است مستثنا و خارج نشده­ اند. از این­ رو در تبلیغات بانک ها شاهد این حقیقت تلخ هستیم که برای جذب سرمایه مردم از جاذبه ­های مادی جوایز گران­بها، خانه­‌های لوکس، اتومبیل­‌های گران­ قیمت، سکه و طلا و ده­‌ها زرق و برق گوناگون دیگر گرفته تا ساختمان های چشم­گیر و تجملاتی در بهترین نقاط شهر که خود یکی از شیوه­ های تبلیغاتی است بهره می­ جویند که بنابر همان فرمول معروف و مرسومِ «پست­ ترین غریزه بشر»، مادی­ گرایی و دنیادوستی افراد را نشانه رفته ­اند و با این مانور زرق و برق، دیده و عقل وی را سحر می ­کنند.

و اما تبلیغات بانک‌ها؛ مسئله ­ای که این یادداشت پس از مقدمه فوق به دنبال آن می ­رود در گرو پاسخ به سؤالات پیش­ رو قرار دارد. و این سوالات عبارت­ اند از اولا؛ چرا از این فرمول واحد جهانی که در تضاد با آموزه­ های شریعت اسلام و اصول و اهداف حکومت اسلامی است بهره می­ جویند؟ ثانیا؛ چه کسانی مهم ترین نقش را در بزرگ­نمایی و پررنگ شدن افراطی بانک­ ها ایفا می­ کنند؟ ثالثا؛ هدف آنها از این «مطرح کردن» و «بزرگ­نمایی» چیست و چرا این کار را می­ کنند؟ در این یادداشت به سوال اول پاسخ داده می­ شود و پاسخ به سوالات دوم و سوم به یادداشت بعدی که ادامه همین نوشتار است موکول می­گردد تا از طولانی شدن کلام پرهیز شود.

توسعه یا تکامل؛ حق با کدام است؟

اینکه چرا در نظام جمهوری اسلامی که هدفش به مقتضای قید اسلامیت، تکامل و تعالی انسان­‌ها است نیز همانند نظام مستولی بر دنیای امروز که مبتنی بر «اصل توسعه» - آن هم ملخص در اقتصاد به نحوی که سایر وجوه مرتبط با توسعه مانند توسعه فرهنگی و آموزش و پرورش، ذیل برنامه «توسعه اقتصادی» تعریف و برنامه­ ریزی می­ شوند در تبلیغات به معنای اعم و نیز در تبلیغات به معنای اخص که همان موضوع یادداشت پیش­ رو است طبق فرمول جهانی «پست­ ترین غریزه» پیش می ­رود را باید در جایگزین شدن «اصالت توسعه» به جای «اصالت تکامل و تعالی» جستجو کرد. شهید آوینی در کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» آرمان توسعه یافتگی را زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشر معرفی، و می ­نویسد: «آنچه باعث شده تا بشر غربی برای اقتصاد این­ چنین مقامی قائل باشد ماده­ گرایی و نسیان حق است».

در نقطه مقابلِ «اصالت توسعه»، اسلام «اصالت تکامل و تعالی» را معرفی می­ کند که هدف آن برخلاف نظریه توسعه، ارزش ها و آرمان های مقدس و والای الهی و انسانی است، و اقتصاد، پیشرفت و تکنولوژی باید در راستای تعالی انسانی باشد نه در مسیر توسعه اقتصادی و سرمایه ­داری. در واقع در اصل اخیر، اقتصاد فی­ نفسه دارای اصالت نیست بلکه طریقیت دارد. براین اساس، دیگر نمی­ توان به هر شکلی بدان دست یافت بلکه از آنجا که هدف، تعالی انسانیت بر مدار مولفه ­های توحیدی است، طریق نیز باید از سنخ هدف باشد تا منتهی به مطلوب شود.

پس دیگر نمی­ توان با هر وسیله ­ای به هدف رسید چراکه هدف تعالی انسانیت است و این با هر وسیله و طریقی سنخیت و سازگاری ندارد. در چنین نظامی با «هدف تعالی» این اقتصاد است که باید در خدمت تکامل و تعالی انسانیت قرار گیرد و فرمول ­های علم اقتصاد باید با فطرت، تعالی روح و اهداف متعالی که خداوند برای بشریت ترسیم کرده هم­‌کفو و در مسیر آنها باشند، نه اینکه تمامی وجوه و شئون انسانی در خدمت اقتصاد قرار گیرد و در مسیر آن تقلیل، تغییر و یا نابود گردند آن گونه که در تمدن متریالیستی غرب صورت گرفت.

نفی تکاثر در نظام اندیشه ای اسلام

در نظام اندیشه ­ای اسلامی پیشرفت و توسعه­ ای(البته لفظ توسعه در اینجا با مسامحه همراه است) معتبر است که در مسیر تعالی روح بشر باشد، و تعالی روح نیز نه در گرو توسعه اقتصادی صرف، که متوقف بر پرهیز از فزون­‌طلبی، نفی تکاثر و حرص و آز، منع اسراف و تبذیر، پیروی از یک الگوی متعادل و معقول و متناسب با فطرت آدمی و نیازهای حقیقی وی و نفی شهوت­‌رانی و هوی ­پرستی است. حال برگردیم به همان کلیدواژه «پست­ترین غریزه» و چرایی استفاده از این فرمول در تبلیغات رسانه­ا ی به ویژه در بحث موردنظر یعنی بانک‌ها. شاید تا اینجا مقداری پاسخ روشن شده است که اشکال کار در کجاست؛ جایگزین شده «اصل توسعه» و آرمان توسعه ­یافتگی غربی بجای «اصل تکامل و تعالی اسلامی» در برنامه­ ها و سیاست­گذاری­ های دولت­ ها.

هنگامی که برخلاف تأکیدهای رهبر انقلاب اسلامی بر اشتباه بودن لفظ توسعه و رد این مفهوم؛ توسعه اقتصادی و آرمان توسعه­ یافتگی جزو اولویت‌­های دولت­‌ها و برنامه‌­های‌شان و سندهای چشم­‌انداز و راهبردی کشور قرار می­‌گیرد، دیگر خیلی جای تعجب ندارد که شیوه تبلیغی در رسانه‌­ها براساس غرائز انسانی آن هم به صورت افراطی تعریف شود، چراکه هر لفظی بار معنایی و مفهومی دارد و هر مفهومی مقتضیاتی. اینکه بگوییم ما «توسعه» را با مولفه­‌های اسلامی پیش می ­بریم در خوش­بینانه­ ترین حالت، خودفریبی و نادانی و در نگاهی غیرخوش­بینانه، پوپولیسم و فریب افکار عمومی و حرکت در امواج جهانی امپریالیزم است.

سودمحوری لابشرط؛ خلاف تعالی روحانی

همان‌گونه که گفته شد آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­‌ترین و پست­‌ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است. براین اساس در نظامی که مبتنی بر «اصالت توسعه» که خود بر بن­‌مایه­ های ماتریالیستی و غرایز مادی بناشده، طبیعی است که رسانه در یک تبلیغ، نازل‌ترین غریزه انسانی اعم از شهوت جنسی یا شهوت مادی­ گرایی و حرص و طمع و مال­ دوستی وی را هدف قرار دهد و از این راه جذب مشتری کند، چراکه در این نظام­ ها اصالت با سود است آن هم سود محض و لابشرط، و هرآنچه که در مقابل این سود باشد باید کنار رود و از آنجا که سود محض در تقابل آشکاری با فضائل اخلاقی و تعالی انسانی است؛ پس راهی جزء نابودی اخلاقیات و مقتضیات تعالی روحانی نیست.

تقویت ذائقه مشتریان در جهت شهوت مال دوستی

با این حال استفاده از فرمول یادشده برای جذب مشتری بیشتر و به دنبال آن سرمایه و سود فراوان­ تر در نظام مبتنی بر توسعه امری بسیار متداول و عادی است، پس اگر بانک یا موسسه­ مالی برای تبلیغ و جذب مشتری، شهوت مال­ دوستی و دنیاگرایی انسان ها را هدف گرفت و مانوری شهوت ­انگیز از زرق و برق طلا و پول گرفته تا ویلاهای مجلل و خودروهای گران­ قیمت را در مقابل چشمان مخاطبین رسانه به نمایش گذاشت، خیلی جای تعجب ندارد چراکه بر مقتضی اصالت توسعه و مقتضیات آن عمل کرده، سوال اینجاست که در کشوری که دارای حکومت اسلامی است چرا باید برنامه ­ها و سیاست­گذاری­ های دولت ­ها مبتنی بر اصل توسعه صورت پذیرد؟/۸۴۱/ی۷۰۲/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۳/۳۱ - ۱۶:۵۲
یادداشت | "نه به اسراف" در سبک زندگی شهدا
کنار هم نشستیم و با هم عکس گرفتیم. بعد بلند شد، تشکر کرد و گفت: خسته نباشید، فقط یک سؤال داشتم گفتم: بفرمایید حاج آقا. گفت: چرا کمپوت‌ها را این‌طور باز می‌کنین؟
۱۳۹۷/۳/۳۱ - ۱۵:۳۵
طنز | توله نوشت
مسخره اش رو در آورده! بابا من با چه زبونی بگم خوشم نمیاد اینطوری قلاده دور گردنم بندازی و تو خیابون ها دور دور کنی؟ اصلا مگه جای من توی خیابونه؟
۱۳۹۷/۳/۳۱ - ۱۵:۲۱
آیا "مردم" در ایجاد گرانی نقش دارند؛
یادداشت | مواضع اهل بیت در مواقع "گرانی"
جامعه ای که افراد آن مایحتاج خود را به صورت عمده و «کارتنی» تهیه می کنند، بیشتر در معرض عدم تعادل بازار و گرانی و آسیب های ناشی از آن است و گاه ممکن است در یک دور باطل گرفتار شود.
۱۳۹۷/۳/۳۰ - ۱۹:۳۳
یادداشت | درنگی در سریال "بچه مهندس"
ایران امروز تشنه سریال ها و فیلم هایی است که مضامین زندگی ساز دربرداشته باشند و بتوانند مردم را به الگوی زیست مسلمانانه نزدیک کنند.
۱۳۹۷/۳/۳۰ - ۱۹:۲۲
یادداشت | حواشی منبر در شهر(۴)
بعضی از طلبه ها شرح عربی می خواندند که خیلی هم کلاس داشت، اما به طور کلی شرح فارسی چیزی شبیه ویدیو دهه ۶۰ بود که یواشکی اش اشکالی نداشت.
۱۳۹۷/۳/۳۰ - ۱۷:۰۶
آمار و ارقام چه می‎گوید؛
یادداشت | "گرانی" عامل افزایش آسیب‌های اجتماعی در ایران
افرادی که به لحاظ اجتماعی و اقتصادی در سطح پایینی هستند و با مشکلات مالی و معیشتی دست و پنجه نرم می‌کنند، تقریباً دو برابر ونیم بیش از طبقات مرفه‌تر ممکن است به اختلالات روانی دچار شوند.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۲:۰۴
یادداشت | نگاهی به سکانس تجاوز در سریال "رهایم نکن"
اگر فرناز و فرنازها هرگاه کمترین بوی خطری نسبت به عفتشان به مشامشان برسد، محتاطانه عمل کنند، دیگر کمتر شاهد حوادث تلخی خواهیم بود که مردانی کفتارصفت می‌خواهند برای آنها رقم بزنند.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۷:۵۶
یادداشت؛
"گران شدن" برای مردم، "نگران نشدن" برای مسئولان
کودکانی شب با شکمی گرسنه سر بر بالین می ­نهند در حالی که با فاصله نه چندان زیادی از آنها در همان شهر افرادی زندگی می­ کنند که در برج ­های چندین میلیاردی، غرق در زندگی ­های لاکچری از فرط پرخوری مستانه ...
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۷:۱۸
جنسیت و اشتغال؛
یادداشت | "به یک فروشنده خانم نیازمندیم"
شرکت های خصوصی و پاساژ ها و فروشگاه ها این روزها با استفاده از بستر فضای مجازی تبدیل به مبدل هایی شده اند که بانوی با وقار و متین مسلمان را به ابزاری برای افزایش سود کارفرما تبدیل کرده است.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۵:۳۹
یادداشت | ایران سلبریتی می‌خواهد یا جوانمرد
شهرت و محبوبیت سرمایه‌ مهمی است که اگر در کنار فضایل اخلاقی جوانمردی قرار بگیرد می‌تواند مایه‌ رشد و تعالی جامعه شود؛ چنان‌که در نمونه‌های موفقی مانند شادروان "تختی" سراغ داریم.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۴:۵۷
خودنمایی اراذل به چه قیمتی؛
گزارش | پی گیری ماجرای حمله به طلبه آمر به معروف
حجت الاسلام قاسمی پیگیری ماجرای حمله به طلبه آمر به معروف و ناهی از منکر را خواستار شد و خاطرنشان کرد: اگر جوانان حزب اللهی حضورشان را در صحنه کم کنند اراذل و اوباش فرصت خودنمایی پیدا می کنند.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۷:۲۲
حجت الاسلام آتشین صدف در یادداشتی بررسی کرد؛
جایگاه "قرآن کریم" در قم و الازهر
اینکه ما نیاز به روحانی داریم دلیل نمی‌شود که هر کسی بدون داشتن شرایط لازم برای پیمودن این راه و موفقیت در آن به حوزه وارد شود و هزینه‌های بسیاری را بر این نظام تحمیل کند و آخر سر هم یا رها کند یا نی...
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۶:۵۷
سونامی گرانی؛
یادداشت | سفره‌ های نفت‌ ندیده
آنچه واقیعت را روایت می کند، جیب مردم و کوچک شدن سبد معیشتی و سفره های آنها است نه آمارهای ارائه شده!
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۳:۰۶
خطر گرانی؛
یادداشت | زندگی به نرخ روز
قشر وسیعی از جامعه درآمدشان، یا ثابت می‌ماند یا افزایش مختصری دارد که توانایی رویارویی با تورم را ندارد. از آن بدتر این است که درآمد برخی کم می‌شود و یا اصلا افرادی در این بین بیکار می‌شوند.
۱۳۹۷/۳/۲۲ - ۲۰:۰۴
یادداشت | "زنان شاغل" زمینه ساز "انهدام خانواده"
مدیریت خانواده و تربیت انسان ها برعهده زن قرار دارد و مختل شدن و تغییر این رسالت و مسؤولیت مهم می تواند لطمات جبران ناپذیری به ساحت نهاد مقدس خانواده که زیرساخت اصلی تشکیل جامعه محسوب می شود، وارد کن...
۱۳۹۷/۳/۲۲ - ۱۷:۲۶
یادداشت | منبر در شهر(۳)
در مسجد کسانی که «شعار»، باب میل شان نبود، ساز خود را می زدند، به گونه ای که اختلاط شعارهای متفاوت، جو مضحکی را ایجاد می کرد.
۱۳۹۷/۳/۲۲ - ۱۷:۰۹
یادداشت | ژنِ جوانی یا جوان ژن‌دار
در اصل ضرورت جوان گرایی و نتایج پر برکتش، میان مدیران اختلافی نیست. اما کار که به عمل می رسد، دوباره اما و اگرها و استنثا و تخصیص ها آغاز می شود؛ یکی پسر دایی اش را جوان می داند و دیگر «جوانی» را مفهو...
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۷:۲۳
گفت‌و‌گو با فعال و ایده پرداز فرهنگی قرآنی؛
"کالا" در پستوی "معانی" | کشورِ نیازمند "تو سری خور" است
وقتی حضرت آقا فرمودند که از کالای ایرانی حمایت کنید منظورشان، ذهن و دانش ایرانی و ملا صدرا و شهید مطهری هم هست؛ حضرت آقا خیلی بر جوانان تأکید کردند که از ذهن و فکر جوانان استفاده کنید؛ این هم کالا است...
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۶:۲۵
یادداشت | مدیریت به سبک سریال «بچه مهندس»
از دیدگاه تاریخی زنان همواره در سازمان‌ها در پست‌هایی قرار گرفته‌اند که ناگزیر بوده‌اند کارهایی تکراری انجام دهند و پست‌هایی در سطوح پایین را در اختیار داشته باشند.
۱۳۹۷/۳/۲۰ - ۱۵:۵۶
"تا افق حلب" سوژه سیزدهمین گعده فیلمسازان انقلابی
گعده این هفته فیلم سازان جوان سینمای انقلاب به نمایش و نقد و بررسی مستند «تا افق حلب» به کارگردانی علی پاجانی اختصاص دارد.