Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷ Friday, October 19, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۲۱ - ۱۴:۴۱
شناسه خبر: ۵۵۲۴۲۲
 
مشتریان امروز و تبلیغات سحرآمیز رسانه‌ها؛
یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­ ترین و پست‌­ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «هیتلر» در کتاب «نبرد من» فرمول معروفی را در زمینه «پروپاگاند» مطرح می­ کند که شیوه بنیادین در تبلیغات جهان امروز بر اساس این فرمول واقع شده و آن عبارت است از «وقتی می­ خواهید جامعه­ ای را به سوی چیزی بکشید، حیوانی­ ترین و پست‌ترین غریزه او را نشانه پروپاگاند یا تبلیغات خود قرار دهید. غده آب دهان او را برای یک آگهی کنسرو و غریزه جنسی او را برای آگهی یک جوراب یا یک اتومبیل آخرین سیستم تحریک کنید». شاید شماهم به کرار از دیدن پرتعداد بیلبوردهای تبلیغاتی در شهر به ستوه آمده باشید، و یا هنگام تماشای تلویزیون، و دیدن پیام های بازرگانی، از خود پرسیده ­اید که چه ارتباطی بین یک خانم زیباروی هفت قلم آرایش کرده با فرش ماشینی یا روغن مایع و دیگر اقلام خوراکی و غیر خوراکی می­ تواند داشته باشد، و یا شاهد ابتذال تبلیغاتی که در رسانه‌های مجازی وجود دارد بوده­ اید، و این موارد و صدها نمونه دیگر ذهن شما را درگیر سوالاتی کرده باشد.

رسانه‌ها و تبلیغات سحرآمیز

ناگفته نماند که اگر بتوان با تسامح زیاد لفظ «سالم» را بر رسانه­ های ایران اطلاق کرد، رسانه­ های ما سالم ­ترین رسانه­ های دنیا هستند، اما با این حال از اطلاق شیوه جهانی تبلیغات که بر اساس فرمول مذکور است مستثنا و خارج نشده­ اند. از این­ رو در تبلیغات بانک ها شاهد این حقیقت تلخ هستیم که برای جذب سرمایه مردم از جاذبه ­های مادی جوایز گران­بها، خانه­‌های لوکس، اتومبیل­‌های گران­ قیمت، سکه و طلا و ده­‌ها زرق و برق گوناگون دیگر گرفته تا ساختمان های چشم­گیر و تجملاتی در بهترین نقاط شهر که خود یکی از شیوه­ های تبلیغاتی است بهره می­ جویند که بنابر همان فرمول معروف و مرسومِ «پست­ ترین غریزه بشر»، مادی­ گرایی و دنیادوستی افراد را نشانه رفته ­اند و با این مانور زرق و برق، دیده و عقل وی را سحر می ­کنند.

و اما تبلیغات بانک‌ها؛ مسئله ­ای که این یادداشت پس از مقدمه فوق به دنبال آن می ­رود در گرو پاسخ به سؤالات پیش­ رو قرار دارد. و این سوالات عبارت­ اند از اولا؛ چرا از این فرمول واحد جهانی که در تضاد با آموزه­ های شریعت اسلام و اصول و اهداف حکومت اسلامی است بهره می­ جویند؟ ثانیا؛ چه کسانی مهم ترین نقش را در بزرگ­نمایی و پررنگ شدن افراطی بانک­ ها ایفا می­ کنند؟ ثالثا؛ هدف آنها از این «مطرح کردن» و «بزرگ­نمایی» چیست و چرا این کار را می­ کنند؟ در این یادداشت به سوال اول پاسخ داده می­ شود و پاسخ به سوالات دوم و سوم به یادداشت بعدی که ادامه همین نوشتار است موکول می­گردد تا از طولانی شدن کلام پرهیز شود.

توسعه یا تکامل؛ حق با کدام است؟

اینکه چرا در نظام جمهوری اسلامی که هدفش به مقتضای قید اسلامیت، تکامل و تعالی انسان­‌ها است نیز همانند نظام مستولی بر دنیای امروز که مبتنی بر «اصل توسعه» - آن هم ملخص در اقتصاد به نحوی که سایر وجوه مرتبط با توسعه مانند توسعه فرهنگی و آموزش و پرورش، ذیل برنامه «توسعه اقتصادی» تعریف و برنامه­ ریزی می­ شوند در تبلیغات به معنای اعم و نیز در تبلیغات به معنای اخص که همان موضوع یادداشت پیش­ رو است طبق فرمول جهانی «پست­ ترین غریزه» پیش می ­رود را باید در جایگزین شدن «اصالت توسعه» به جای «اصالت تکامل و تعالی» جستجو کرد. شهید آوینی در کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» آرمان توسعه یافتگی را زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشر معرفی، و می ­نویسد: «آنچه باعث شده تا بشر غربی برای اقتصاد این­ چنین مقامی قائل باشد ماده­ گرایی و نسیان حق است».

در نقطه مقابلِ «اصالت توسعه»، اسلام «اصالت تکامل و تعالی» را معرفی می­ کند که هدف آن برخلاف نظریه توسعه، ارزش ها و آرمان های مقدس و والای الهی و انسانی است، و اقتصاد، پیشرفت و تکنولوژی باید در راستای تعالی انسانی باشد نه در مسیر توسعه اقتصادی و سرمایه ­داری. در واقع در اصل اخیر، اقتصاد فی­ نفسه دارای اصالت نیست بلکه طریقیت دارد. براین اساس، دیگر نمی­ توان به هر شکلی بدان دست یافت بلکه از آنجا که هدف، تعالی انسانیت بر مدار مولفه ­های توحیدی است، طریق نیز باید از سنخ هدف باشد تا منتهی به مطلوب شود.

پس دیگر نمی­ توان با هر وسیله ­ای به هدف رسید چراکه هدف تعالی انسانیت است و این با هر وسیله و طریقی سنخیت و سازگاری ندارد. در چنین نظامی با «هدف تعالی» این اقتصاد است که باید در خدمت تکامل و تعالی انسانیت قرار گیرد و فرمول ­های علم اقتصاد باید با فطرت، تعالی روح و اهداف متعالی که خداوند برای بشریت ترسیم کرده هم­‌کفو و در مسیر آنها باشند، نه اینکه تمامی وجوه و شئون انسانی در خدمت اقتصاد قرار گیرد و در مسیر آن تقلیل، تغییر و یا نابود گردند آن گونه که در تمدن متریالیستی غرب صورت گرفت.

نفی تکاثر در نظام اندیشه ای اسلام

در نظام اندیشه ­ای اسلامی پیشرفت و توسعه­ ای(البته لفظ توسعه در اینجا با مسامحه همراه است) معتبر است که در مسیر تعالی روح بشر باشد، و تعالی روح نیز نه در گرو توسعه اقتصادی صرف، که متوقف بر پرهیز از فزون­‌طلبی، نفی تکاثر و حرص و آز، منع اسراف و تبذیر، پیروی از یک الگوی متعادل و معقول و متناسب با فطرت آدمی و نیازهای حقیقی وی و نفی شهوت­‌رانی و هوی ­پرستی است. حال برگردیم به همان کلیدواژه «پست­ترین غریزه» و چرایی استفاده از این فرمول در تبلیغات رسانه­ا ی به ویژه در بحث موردنظر یعنی بانک‌ها. شاید تا اینجا مقداری پاسخ روشن شده است که اشکال کار در کجاست؛ جایگزین شده «اصل توسعه» و آرمان توسعه ­یافتگی غربی بجای «اصل تکامل و تعالی اسلامی» در برنامه­ ها و سیاست­گذاری­ های دولت­ ها.

هنگامی که برخلاف تأکیدهای رهبر انقلاب اسلامی بر اشتباه بودن لفظ توسعه و رد این مفهوم؛ توسعه اقتصادی و آرمان توسعه­ یافتگی جزو اولویت‌­های دولت­‌ها و برنامه‌­های‌شان و سندهای چشم­‌انداز و راهبردی کشور قرار می­‌گیرد، دیگر خیلی جای تعجب ندارد که شیوه تبلیغی در رسانه‌­ها براساس غرائز انسانی آن هم به صورت افراطی تعریف شود، چراکه هر لفظی بار معنایی و مفهومی دارد و هر مفهومی مقتضیاتی. اینکه بگوییم ما «توسعه» را با مولفه­‌های اسلامی پیش می ­بریم در خوش­بینانه­ ترین حالت، خودفریبی و نادانی و در نگاهی غیرخوش­بینانه، پوپولیسم و فریب افکار عمومی و حرکت در امواج جهانی امپریالیزم است.

سودمحوری لابشرط؛ خلاف تعالی روحانی

همان‌گونه که گفته شد آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­‌ترین و پست­‌ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است. براین اساس در نظامی که مبتنی بر «اصالت توسعه» که خود بر بن­‌مایه­ های ماتریالیستی و غرایز مادی بناشده، طبیعی است که رسانه در یک تبلیغ، نازل‌ترین غریزه انسانی اعم از شهوت جنسی یا شهوت مادی­ گرایی و حرص و طمع و مال­ دوستی وی را هدف قرار دهد و از این راه جذب مشتری کند، چراکه در این نظام­ ها اصالت با سود است آن هم سود محض و لابشرط، و هرآنچه که در مقابل این سود باشد باید کنار رود و از آنجا که سود محض در تقابل آشکاری با فضائل اخلاقی و تعالی انسانی است؛ پس راهی جزء نابودی اخلاقیات و مقتضیات تعالی روحانی نیست.

تقویت ذائقه مشتریان در جهت شهوت مال دوستی

با این حال استفاده از فرمول یادشده برای جذب مشتری بیشتر و به دنبال آن سرمایه و سود فراوان­ تر در نظام مبتنی بر توسعه امری بسیار متداول و عادی است، پس اگر بانک یا موسسه­ مالی برای تبلیغ و جذب مشتری، شهوت مال­ دوستی و دنیاگرایی انسان ها را هدف گرفت و مانوری شهوت ­انگیز از زرق و برق طلا و پول گرفته تا ویلاهای مجلل و خودروهای گران­ قیمت را در مقابل چشمان مخاطبین رسانه به نمایش گذاشت، خیلی جای تعجب ندارد چراکه بر مقتضی اصالت توسعه و مقتضیات آن عمل کرده، سوال اینجاست که در کشوری که دارای حکومت اسلامی است چرا باید برنامه ­ها و سیاست­گذاری­ های دولت ­ها مبتنی بر اصل توسعه صورت پذیرد؟/۸۴۱/ی۷۰۲/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۲ + ۱۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۰۸:۴۱
سفرنامه اربعین؛
گزارش | جای خالی موکب‌های یمنی
در موکب شباب المقاومه، جایگاهی برای یمنی ها تدارک دیده شده بود و دو جوان یمنی با لباس مخصوص یمن و خنجرهای معروف خود در آنجا ایستاده بودند، تلاقی کاروان پیاده روی یمن با این موکب بسیار دیدنی شد.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۳:۵۹
یادداشت| "کنار قدم‌های جابر"
یکی از شگفتی‌های اربعین، گسترش چشمگیر این حرکت بزرگ در سال‌های اخیر است که با وجود کینه‌توزی دشمنان و کشورهای استکباری به منظور جلوگیری از رشد همه جانبه این راهپیمایی، روز به روز با افزایش همراه بوده ...
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۰:۳۵
دولت اسلامی و هویت ارزشی جامعه
بدون شک، «انقلاب اسلامی» همچنان که از نام آن آشکار است، انقلابی است که از نظر ماهیت ایدئولوژیک، ریشه در آیین «اسلام» دارد و بر اساس مایه‌ها و مضامین الهی آن شکل گرفته است.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۰:۳۰
گزارش | رویکرد جهادی انقلابی "کمیته امداد" نیاز امروز جامعه
با توجه به پاسخگو نبودن اعتبارات دولتی نسبت به نیازهای مردمی در وضعیت کنونی، کمیته امداد امام خمینی با عزم جهادی و تلاشی انقلابی، گام‌های مؤثری را در جهت رفع دغدغه تأمین معیشت مددجویان تحت حمایت برداش...
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۰۹:۳۵
یادداشت | مراجع شيعه؛ کابوس استعمار
بزرگان دين بدون داشتن قدرت نظامي و منصب سياسي رسمي در مقابل بزرگترين قدرت‌هاي دنيا ايستاده‌اند و حتي از تقديم خون خود در اين راه هراسي نداشتند.
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۱۴:۰۱
یادداشت | تالار عزا یا دالان بدعت
امروزه شاهد ظهور پدیده ای نه چندان دلچسب در مراسم های ترحیم هستیم. حضور در تالارها و سالن همایش ها برای برگزاری غیرمتعارف آیین ترحیم یکی از ناهنجاری هایی است که دامنگیر جامعه شده است.
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۱۳:۱۲
نسل سوم؛ مشکل یا راه‌حل
رهبر معظم انقلاب‌اسلامی در دیدار با بسیجیان در ورزشگاه آزادی تهران به نقش جایگاه تاریخی جوانان اشاره کردند.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۲۳
حجت‌الاسلام‌‌ والمسلمین شفیعی‌نژاد تبیین کرد؛
ناسازگاری بانکداری بدون ربای کنونی با حقوق شهروندی
مدیرگروه فقه اقتصادی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) گفت: وقتی بانکداری اسلامی را تأمین‌کننده حقوق شهرندی تعریف کنیم قطعا به این نتیجه می رسیم که بانکداری بدون ربای کنونی با حقوق شهروندی سازگاری ندارد.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۲۰
یادداشت؛
اهمیت و چرایی ازدواج
امروزه با گسترش خواسته های قشر جوان، آرزوهای و هدف آنها از ازدواج نیز تغییرات فاحشی کرده است.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۰۹
یادداشت | همنشینی مجاز و غیرمجاز
زیباترین و اساسی ترین آمد و شد انسان ها این است که به موقع و به اندازه مهمان یکدیگر شوند و میان خود، عُلقه ای نیک و پایدار ایجاد کنند.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۰:۳۹
سفرنامه هند؛
مرده سوزی؛ نسخه سوخته عرفان هندویی + ۱۸
مرده ای که ما بالای سرش ایستاده بودیم، سر سالمی داشت و طبق اعتقادشان این نشان دهنده ی کارنامه ی پر گناهش بود. دورش چرخی زدیم تا این که توجه مان به پایش جلب شد.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۰:۲۸
شغل بانوان چراها و بایدها
«اشتغال زن» مسئله‌ای است که در دهه‌های اخیر، با وجهه‌ای جهانی، به عرصه‌ی نظریه‌پردازی فرهنگی و اجتماعی وارد شده است. افزایش اشتغال زنان با مفهوم «انجام کارهای تمام‌وقت، دارای مزد و بیرون از خانه توسط ...
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۱۴:۱۱
یادداشت طلبگی | "بستگان مرحوم" به چه می اندیشند
یکی از رسومی‌ که سال‌ها جا افتاده است، پذیرایی بستگان مرحوم از کسانی است که در مراسم تدفین شرکت کرده‌اند. این رسمی است که بر خلاف آموزه‌های دینی است.
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۰۹:۴۷
در گفت‌و‌گوی اختصاصی رسا با فرج نژاد مطرح شد؛
از " آنفولانزای نیویورکی" تا عملیات روانی دشمن برای ایرانیان
جریان رسانه ای دشمن برای مردم مشغولیت کاذب ایجاد می‌کند تا این ملت از رسیدن به خواسته‌هایشان باز بمانند.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۳:۵۱
یادداشتک؛
"قرار" در مسیر اربعین
اگر پول ندارد قرض می کند و اگر قرض هم نتواند، از داشته هایش کم می کند تا در مسیر اربعین قرار بگیرد.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۱:۴۶
یادداشت | زنگ خطری که شنیده نشد؛
سکوت در برابر "ام الخبائث"
براساس اخبار رسمی و غیر رسمی سالیانه هزاران لیتر مشروبات الکلی توسط ماموران انتظامی کشف و ضبط می شود و ناگوارتر این که این کشفیات فقط یک سوم مشروباتی است که به بدنه جامعه پمپاژ می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۱۴:۵۵
یادداشت | لاکچری شدن پدر و مادر به چه قیمتی
باکلاس و تک بودن برای برخی رؤیای شبانه و تلاش روزانه است، حتی پدر و مادرهای امروزی هم در این مسابقه خطرناک وارد شده اند.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۰۹:۵۸
کارشناس عرصه سواد رسانه:
رسانه‌‌های معاند فعالیت جریان انقلاب را بایکوت می‌کنند
فرج نژاد بزرگنمایی در القای یأس و ناامیدی در جریان مردم و کوچک جلوه دادن فعالیت‌ها و موفقیت‌های انقلاب اسلامی را رویکرد اصلی رسانه‌های معاند برشمرد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۰:۲۹
یادداشت| دلایل غیر منطقی در مسیر ازدواج
ازدواج کردن یکی از اتفاقات مهم زندگی هر فرد است. با رشد جوامع و تغییر در فرهنگ ازدواج زندگی در تفکرات و عقاید راجع به ازدواج نیز تغییراتی صورت گرفته است.
۱۳۹۷/۷/۱۲ - ۱۸:۳۵
کارشناس مباحث تربیتی تبیین کرد؛
چرا فرزندان بی‌حوصله و لجباز می‌شوند
حجت الاسلام والمسلمین تراشیون در سخنانی به بررسی "عوامل شکل‌گیری شخصیت کودکان" پرداخته است.