Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷ Tuesday, August 14, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۲۱ - ۱۴:۴۱
شناسه خبر: ۵۵۲۴۲۲
 
مشتریان امروز و تبلیغات سحرآمیز رسانه‌ها؛
یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­ ترین و پست‌­ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «هیتلر» در کتاب «نبرد من» فرمول معروفی را در زمینه «پروپاگاند» مطرح می­ کند که شیوه بنیادین در تبلیغات جهان امروز بر اساس این فرمول واقع شده و آن عبارت است از «وقتی می­ خواهید جامعه­ ای را به سوی چیزی بکشید، حیوانی­ ترین و پست‌ترین غریزه او را نشانه پروپاگاند یا تبلیغات خود قرار دهید. غده آب دهان او را برای یک آگهی کنسرو و غریزه جنسی او را برای آگهی یک جوراب یا یک اتومبیل آخرین سیستم تحریک کنید». شاید شماهم به کرار از دیدن پرتعداد بیلبوردهای تبلیغاتی در شهر به ستوه آمده باشید، و یا هنگام تماشای تلویزیون، و دیدن پیام های بازرگانی، از خود پرسیده ­اید که چه ارتباطی بین یک خانم زیباروی هفت قلم آرایش کرده با فرش ماشینی یا روغن مایع و دیگر اقلام خوراکی و غیر خوراکی می­ تواند داشته باشد، و یا شاهد ابتذال تبلیغاتی که در رسانه‌های مجازی وجود دارد بوده­ اید، و این موارد و صدها نمونه دیگر ذهن شما را درگیر سوالاتی کرده باشد.

رسانه‌ها و تبلیغات سحرآمیز

ناگفته نماند که اگر بتوان با تسامح زیاد لفظ «سالم» را بر رسانه­ های ایران اطلاق کرد، رسانه­ های ما سالم ­ترین رسانه­ های دنیا هستند، اما با این حال از اطلاق شیوه جهانی تبلیغات که بر اساس فرمول مذکور است مستثنا و خارج نشده­ اند. از این­ رو در تبلیغات بانک ها شاهد این حقیقت تلخ هستیم که برای جذب سرمایه مردم از جاذبه ­های مادی جوایز گران­بها، خانه­‌های لوکس، اتومبیل­‌های گران­ قیمت، سکه و طلا و ده­‌ها زرق و برق گوناگون دیگر گرفته تا ساختمان های چشم­گیر و تجملاتی در بهترین نقاط شهر که خود یکی از شیوه­ های تبلیغاتی است بهره می­ جویند که بنابر همان فرمول معروف و مرسومِ «پست­ ترین غریزه بشر»، مادی­ گرایی و دنیادوستی افراد را نشانه رفته ­اند و با این مانور زرق و برق، دیده و عقل وی را سحر می ­کنند.

و اما تبلیغات بانک‌ها؛ مسئله ­ای که این یادداشت پس از مقدمه فوق به دنبال آن می ­رود در گرو پاسخ به سؤالات پیش­ رو قرار دارد. و این سوالات عبارت­ اند از اولا؛ چرا از این فرمول واحد جهانی که در تضاد با آموزه­ های شریعت اسلام و اصول و اهداف حکومت اسلامی است بهره می­ جویند؟ ثانیا؛ چه کسانی مهم ترین نقش را در بزرگ­نمایی و پررنگ شدن افراطی بانک­ ها ایفا می­ کنند؟ ثالثا؛ هدف آنها از این «مطرح کردن» و «بزرگ­نمایی» چیست و چرا این کار را می­ کنند؟ در این یادداشت به سوال اول پاسخ داده می­ شود و پاسخ به سوالات دوم و سوم به یادداشت بعدی که ادامه همین نوشتار است موکول می­گردد تا از طولانی شدن کلام پرهیز شود.

توسعه یا تکامل؛ حق با کدام است؟

اینکه چرا در نظام جمهوری اسلامی که هدفش به مقتضای قید اسلامیت، تکامل و تعالی انسان­‌ها است نیز همانند نظام مستولی بر دنیای امروز که مبتنی بر «اصل توسعه» - آن هم ملخص در اقتصاد به نحوی که سایر وجوه مرتبط با توسعه مانند توسعه فرهنگی و آموزش و پرورش، ذیل برنامه «توسعه اقتصادی» تعریف و برنامه­ ریزی می­ شوند در تبلیغات به معنای اعم و نیز در تبلیغات به معنای اخص که همان موضوع یادداشت پیش­ رو است طبق فرمول جهانی «پست­ ترین غریزه» پیش می ­رود را باید در جایگزین شدن «اصالت توسعه» به جای «اصالت تکامل و تعالی» جستجو کرد. شهید آوینی در کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» آرمان توسعه یافتگی را زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشر معرفی، و می ­نویسد: «آنچه باعث شده تا بشر غربی برای اقتصاد این­ چنین مقامی قائل باشد ماده­ گرایی و نسیان حق است».

در نقطه مقابلِ «اصالت توسعه»، اسلام «اصالت تکامل و تعالی» را معرفی می­ کند که هدف آن برخلاف نظریه توسعه، ارزش ها و آرمان های مقدس و والای الهی و انسانی است، و اقتصاد، پیشرفت و تکنولوژی باید در راستای تعالی انسانی باشد نه در مسیر توسعه اقتصادی و سرمایه ­داری. در واقع در اصل اخیر، اقتصاد فی­ نفسه دارای اصالت نیست بلکه طریقیت دارد. براین اساس، دیگر نمی­ توان به هر شکلی بدان دست یافت بلکه از آنجا که هدف، تعالی انسانیت بر مدار مولفه ­های توحیدی است، طریق نیز باید از سنخ هدف باشد تا منتهی به مطلوب شود.

پس دیگر نمی­ توان با هر وسیله ­ای به هدف رسید چراکه هدف تعالی انسانیت است و این با هر وسیله و طریقی سنخیت و سازگاری ندارد. در چنین نظامی با «هدف تعالی» این اقتصاد است که باید در خدمت تکامل و تعالی انسانیت قرار گیرد و فرمول ­های علم اقتصاد باید با فطرت، تعالی روح و اهداف متعالی که خداوند برای بشریت ترسیم کرده هم­‌کفو و در مسیر آنها باشند، نه اینکه تمامی وجوه و شئون انسانی در خدمت اقتصاد قرار گیرد و در مسیر آن تقلیل، تغییر و یا نابود گردند آن گونه که در تمدن متریالیستی غرب صورت گرفت.

نفی تکاثر در نظام اندیشه ای اسلام

در نظام اندیشه ­ای اسلامی پیشرفت و توسعه­ ای(البته لفظ توسعه در اینجا با مسامحه همراه است) معتبر است که در مسیر تعالی روح بشر باشد، و تعالی روح نیز نه در گرو توسعه اقتصادی صرف، که متوقف بر پرهیز از فزون­‌طلبی، نفی تکاثر و حرص و آز، منع اسراف و تبذیر، پیروی از یک الگوی متعادل و معقول و متناسب با فطرت آدمی و نیازهای حقیقی وی و نفی شهوت­‌رانی و هوی ­پرستی است. حال برگردیم به همان کلیدواژه «پست­ترین غریزه» و چرایی استفاده از این فرمول در تبلیغات رسانه­ا ی به ویژه در بحث موردنظر یعنی بانک‌ها. شاید تا اینجا مقداری پاسخ روشن شده است که اشکال کار در کجاست؛ جایگزین شده «اصل توسعه» و آرمان توسعه ­یافتگی غربی بجای «اصل تکامل و تعالی اسلامی» در برنامه­ ها و سیاست­گذاری­ های دولت­ ها.

هنگامی که برخلاف تأکیدهای رهبر انقلاب اسلامی بر اشتباه بودن لفظ توسعه و رد این مفهوم؛ توسعه اقتصادی و آرمان توسعه­ یافتگی جزو اولویت‌­های دولت­‌ها و برنامه‌­های‌شان و سندهای چشم­‌انداز و راهبردی کشور قرار می­‌گیرد، دیگر خیلی جای تعجب ندارد که شیوه تبلیغی در رسانه‌­ها براساس غرائز انسانی آن هم به صورت افراطی تعریف شود، چراکه هر لفظی بار معنایی و مفهومی دارد و هر مفهومی مقتضیاتی. اینکه بگوییم ما «توسعه» را با مولفه­‌های اسلامی پیش می ­بریم در خوش­بینانه­ ترین حالت، خودفریبی و نادانی و در نگاهی غیرخوش­بینانه، پوپولیسم و فریب افکار عمومی و حرکت در امواج جهانی امپریالیزم است.

سودمحوری لابشرط؛ خلاف تعالی روحانی

همان‌گونه که گفته شد آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­‌ترین و پست­‌ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است. براین اساس در نظامی که مبتنی بر «اصالت توسعه» که خود بر بن­‌مایه­ های ماتریالیستی و غرایز مادی بناشده، طبیعی است که رسانه در یک تبلیغ، نازل‌ترین غریزه انسانی اعم از شهوت جنسی یا شهوت مادی­ گرایی و حرص و طمع و مال­ دوستی وی را هدف قرار دهد و از این راه جذب مشتری کند، چراکه در این نظام­ ها اصالت با سود است آن هم سود محض و لابشرط، و هرآنچه که در مقابل این سود باشد باید کنار رود و از آنجا که سود محض در تقابل آشکاری با فضائل اخلاقی و تعالی انسانی است؛ پس راهی جزء نابودی اخلاقیات و مقتضیات تعالی روحانی نیست.

تقویت ذائقه مشتریان در جهت شهوت مال دوستی

با این حال استفاده از فرمول یادشده برای جذب مشتری بیشتر و به دنبال آن سرمایه و سود فراوان­ تر در نظام مبتنی بر توسعه امری بسیار متداول و عادی است، پس اگر بانک یا موسسه­ مالی برای تبلیغ و جذب مشتری، شهوت مال­ دوستی و دنیاگرایی انسان ها را هدف گرفت و مانوری شهوت ­انگیز از زرق و برق طلا و پول گرفته تا ویلاهای مجلل و خودروهای گران­ قیمت را در مقابل چشمان مخاطبین رسانه به نمایش گذاشت، خیلی جای تعجب ندارد چراکه بر مقتضی اصالت توسعه و مقتضیات آن عمل کرده، سوال اینجاست که در کشوری که دارای حکومت اسلامی است چرا باید برنامه ­ها و سیاست­گذاری­ های دولت ­ها مبتنی بر اصل توسعه صورت پذیرد؟/۸۴۱/ی۷۰۲/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۳ + ۹
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۱:۲۷
از قرمه سبزی ایرانی تا بیف استراگانوف فرانسوی؛
یادداشت | باتلاق گاوخونی یا معده
دردها از شکم آغاز می شود، هم قرمه سبزی دیرپز را میپسندد هم بیف استراگانوف! اصلا معلوم نیست معده این بنده خدا کدوم طرفی است، معده که دیگر آدم نیست تا به ساز تو برقصد!
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۱:۰۲
سخنان صریح مدیر کانون خورشید؛
اشرافی‌گری آقازاده‌ها علیه اعتماد و اقتصاد ملی
حجت الاسلام مشکوری تبرج و خودآرایی آقازاده ها آن‌هم در شرایطی که برخی از اقشار جامعه برای تهیه آب شرب خود با مشکل مواجه هستند را سبب اعتماد مردم نسبت به بدنه نظام دانست.
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۰:۱۴
تحلیلی معرفت‌شناختی از مواجهه اقتصاد اسلامی با بحران‌های اقتصادی
بحث بحران‌های اقتصادی و مواجهه اقتصاد اسلامی با آنها، از جنبه‌های مختلف می‌تواند مورد دقت‌ورزی قرار گیرد. یکی از این جنبه‌ها، تحلیل معرفت‌شناختی از قابلیت‌های بالقوه دانش اقتصاد اسلامی در مسائل گوناگو...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۱۴:۴۲
خسارت‌های جریان غرب‌گرا به انقلاب مشروطه
تغییر اهداف انقلاب مشروطه، ایجاد اختلاف و تفرقه توسط غرب‌گرایان و حذف فیزیکی علما توسط روشنفکران غرب‌زده از جمله خسارت‌های غرب‌گرایان به انقلاب مشروطه بود که در نهایت به برآمدن دیکتاتوری رضاخان انجام...
۱۳۹۷/۵/۲۲ - ۰۸:۵۵
گاهی آسمان؛ برنامه ای برای جبهه‌ مقاومت
محفل خاطره‌گویی «گاهی آسمان» به مناسبت ۲۲ مرداد ماه روز مقاومت و با حضور خبرنگاران و مستندسازان حاضر در جبهه‌های مقاومت اسلامی برگزار می‌شود.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۵:۴۷
حجت الاسلام والمسلمین جوشقانیان:
مسئولان فرهنگ و ارشاد پاسخگوی رفتارهای خود باشند
رییس مجمع عالی بسیج استان قم با بیان این که اولین دغدغه حاکمان باید ترویج معنویت در جامعه باشد، گفت: مسؤولان مرتبط با فرهنگ و ارشاد اسلامی باید پاسخگوی رفتارهای خود باشند.
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۴:۳۴
برپایی نمایشگاه "ازدواج آسان" در قم
عابدی از برپایی نمایشگاه ازدواج در مجموعه فرهنگی ورزشی جوان خبر داد و گفت: کلیه دستگاه ها ظرفیت های خود را در زمینه ازدواج آسان در این نمایشگاه به اجرا خواهند گذاشت تا همه افراد از آن بهره مند شوند.
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۱۱:۲۴
لاله افتخاری:
خود غرب هم "آموزش‌های جنسی ۲۰۳۰" را قبول ندارد
استاد دانشگاه گفت: القائاتی از سوی نهادها و سازمان‌های بین ا‌لمللی می‌شود تا کشورهای به اصطلاح جهان سوم را برای نوشتن و اجرای دیکته آموزشی خود الزام ‌کنند، در صورتی که خود آنها هم پایبند به چنین آموزش...
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۰۹:۲۷
استاد حوزه و دانشگاه:
"رسانه ها" حقایق دین را برای مردم بازگو کنند
حجت‌الاسلام علم الهدی گفت: رسانه‌های دینی باید با دقت مدل‌های اجرایی که حوزه‌ها برای زندگی مردم ارائه می‌دهند را منعکس کنند تا مردم شهد شیرین زندگی در سایه دین را بچشند.
۱۳۹۷/۵/۱۷ - ۱۵:۰۲
یادداشتک | تغافل رسانه ای حوزویان
در روزگاري كه هر مخالف به رسانه‌اي تبديل شده است و كانال و سايتي براي خود دارد و در زمانه جنگ روايت‌ها، حوزه هاي علميه فاقد قواي رسانه اي لازم هستند.
۱۳۹۷/۵/۱۷ - ۰۹:۱۲
رسالت عظیم؛
یادداشت | روز "مروجان صداقت و وثاقت"
مردم خبر موثق و صحیح و کامل را با جان و دل می پذیرند. اگر شائبه مخفی کاری، خبرسازی بدون سند، بی صداقتی و توهین و تهمت برای مخاطب ایجاد شود، همان زمان لحظه مرگ آن رسانه است.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۰۹:۵۰
یادداشتک | حرکت‌های جهادی از پراکندگی تا انسجام
برخی از صاحب نظران معتقدند که حرکت های جهادی نباید شخص محور باشد؛ زیرا متولی اصلی نهادهای دولتی هستند و تشکل های مردمی نقش مکمل را دارند.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۰۹:۱۲
ایرادات حقوقی لایحه حمایت از کودکان
لایحه حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان نسبت به لایحه‌ای که ۹ سال پیش به دولت و سپس مجلس آمد، پخته‌تر است و نوآوری‌هایی دارد؛ اما در کنار آن ایرادات حقوقی و ترس از عدم وجود بستر اجرایی مناسب برای آن وجو...
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۵:۰۱
یادداشت | مردان بدحجاب
درست است که حساسیت پوشش بانوان بالاتر است؛ اما مردان نیز از این قاعده مستثنی نیستند، متاسفانه در سطح جامعه شاهد برخی بدپوششی و بدحجابی های مردان هستیم.
۱۳۹۷/۵/۱۱ - ۱۵:۱۲
یادداشت| واجبات رسانه‌ای جهاد اقتصادی
امروز آمریکا با تمام توان اقتصادی اش به میدان آمده است تا کمر اقتصاد ایران را بشکند و سفره معیشت مردم را به آتش بکشد، این نبرد تمام عیار اقتصادی فقط به حوزه پولی و بانکی محدود نمی شود.
۱۳۹۷/۵/۱۱ - ۱۳:۴۵
پربیننده بودن "برنامه نود" طبیعی است؛
گفت‌و‌گوی اختصاصی | نگاه متفاوت سخنران مشهور درباره سلبریتی‏‏‎ها
حجت الاسلام والمسلمین رفیعی معتقد است سلبریتی‌ها به مباحثی ورود پیدا کردند که خطرناک است؛ ازدواج، اعتقادات، دین و مباحث تخصصی اجتماعی، مباحثی است که نیاز به تخصص دارد.
۱۳۹۷/۵/۱۰ - ۱۴:۳۶
جای خالی انسجام ارزی
در شرایط جنگ ارزی آنچه که باید در درجه اول در نرخ ارز باید در نظر گرفته شود، ملاحظات بخش واقعی ‏اقتصاد است، تولید است، تورم است، سرمایه‌گذاری است و اشتغال است.‏
۱۳۹۷/۵/۱۰ - ۱۰:۴۷
بازی در سرزمین مجازی؛
یادداشت | پروفایل هایی که از سرّ درون خبر می دهند
سیستم دیتا ماینینگ یا داده کاوی یکی از شگردهای جدید اینترنتی برای شناسایی دقیق تر جستجوها و طرز رفتارهای سایبری است که متاسفانه امروزه کاربران بسیاری در این زمین در حال بازی هستند.
۱۳۹۷/۵/۱۰ - ۰۹:۰۶
قانون منع خشونت علیه زنان؛ حمایت از زنان یا تغییر ساختارهای فرهنگی
در پرداختن به موضوع خشونت علیه زنان، باید به مبانی فکری، فرهنگی و ارزشی زن در هر جامعه ای به ویژه جوامع اسلامی همچون جمهوری اسلامی ایران توجه ویژه کرد.
۱۳۹۷/۵/۸ - ۱۴:۴۸
مدیر انقلابی و معیارها
مدیر انقلابی به‌جای امید بستن به بیگانه و اعتماد به دشمن، به توان، ظرفیت و سرمایۀ داخلی اعتماد می‌کند و با تلاش و تحرک صدچندان و با به کار بستن نیروهای داخلی، ظرفیت‌های بالقوۀ کشور را جهت فقرزدایی به ...