Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
پنج شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۷ Thursday, April 19, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۲۱ - ۱۴:۴۱
شناسه خبر: ۵۵۲۴۲۲
 
مشتریان امروز و تبلیغات سحرآمیز رسانه‌ها؛
یادداشت | «اصالت تکامل» زیر تیغ تبلیغات بانکی
آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­ ترین و پست‌­ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «هیتلر» در کتاب «نبرد من» فرمول معروفی را در زمینه «پروپاگاند» مطرح می­ کند که شیوه بنیادین در تبلیغات جهان امروز بر اساس این فرمول واقع شده و آن عبارت است از «وقتی می­ خواهید جامعه­ ای را به سوی چیزی بکشید، حیوانی­ ترین و پست‌ترین غریزه او را نشانه پروپاگاند یا تبلیغات خود قرار دهید. غده آب دهان او را برای یک آگهی کنسرو و غریزه جنسی او را برای آگهی یک جوراب یا یک اتومبیل آخرین سیستم تحریک کنید». شاید شماهم به کرار از دیدن پرتعداد بیلبوردهای تبلیغاتی در شهر به ستوه آمده باشید، و یا هنگام تماشای تلویزیون، و دیدن پیام های بازرگانی، از خود پرسیده ­اید که چه ارتباطی بین یک خانم زیباروی هفت قلم آرایش کرده با فرش ماشینی یا روغن مایع و دیگر اقلام خوراکی و غیر خوراکی می­ تواند داشته باشد، و یا شاهد ابتذال تبلیغاتی که در رسانه‌های مجازی وجود دارد بوده­ اید، و این موارد و صدها نمونه دیگر ذهن شما را درگیر سوالاتی کرده باشد.

رسانه‌ها و تبلیغات سحرآمیز

ناگفته نماند که اگر بتوان با تسامح زیاد لفظ «سالم» را بر رسانه­ های ایران اطلاق کرد، رسانه­ های ما سالم ­ترین رسانه­ های دنیا هستند، اما با این حال از اطلاق شیوه جهانی تبلیغات که بر اساس فرمول مذکور است مستثنا و خارج نشده­ اند. از این­ رو در تبلیغات بانک ها شاهد این حقیقت تلخ هستیم که برای جذب سرمایه مردم از جاذبه ­های مادی جوایز گران­بها، خانه­‌های لوکس، اتومبیل­‌های گران­ قیمت، سکه و طلا و ده­‌ها زرق و برق گوناگون دیگر گرفته تا ساختمان های چشم­گیر و تجملاتی در بهترین نقاط شهر که خود یکی از شیوه­ های تبلیغاتی است بهره می­ جویند که بنابر همان فرمول معروف و مرسومِ «پست­ ترین غریزه بشر»، مادی­ گرایی و دنیادوستی افراد را نشانه رفته ­اند و با این مانور زرق و برق، دیده و عقل وی را سحر می ­کنند.

و اما تبلیغات بانک‌ها؛ مسئله ­ای که این یادداشت پس از مقدمه فوق به دنبال آن می ­رود در گرو پاسخ به سؤالات پیش­ رو قرار دارد. و این سوالات عبارت­ اند از اولا؛ چرا از این فرمول واحد جهانی که در تضاد با آموزه­ های شریعت اسلام و اصول و اهداف حکومت اسلامی است بهره می­ جویند؟ ثانیا؛ چه کسانی مهم ترین نقش را در بزرگ­نمایی و پررنگ شدن افراطی بانک­ ها ایفا می­ کنند؟ ثالثا؛ هدف آنها از این «مطرح کردن» و «بزرگ­نمایی» چیست و چرا این کار را می­ کنند؟ در این یادداشت به سوال اول پاسخ داده می­ شود و پاسخ به سوالات دوم و سوم به یادداشت بعدی که ادامه همین نوشتار است موکول می­گردد تا از طولانی شدن کلام پرهیز شود.

توسعه یا تکامل؛ حق با کدام است؟

اینکه چرا در نظام جمهوری اسلامی که هدفش به مقتضای قید اسلامیت، تکامل و تعالی انسان­‌ها است نیز همانند نظام مستولی بر دنیای امروز که مبتنی بر «اصل توسعه» - آن هم ملخص در اقتصاد به نحوی که سایر وجوه مرتبط با توسعه مانند توسعه فرهنگی و آموزش و پرورش، ذیل برنامه «توسعه اقتصادی» تعریف و برنامه­ ریزی می­ شوند در تبلیغات به معنای اعم و نیز در تبلیغات به معنای اخص که همان موضوع یادداشت پیش­ رو است طبق فرمول جهانی «پست­ ترین غریزه» پیش می ­رود را باید در جایگزین شدن «اصالت توسعه» به جای «اصالت تکامل و تعالی» جستجو کرد. شهید آوینی در کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» آرمان توسعه یافتگی را زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشر معرفی، و می ­نویسد: «آنچه باعث شده تا بشر غربی برای اقتصاد این­ چنین مقامی قائل باشد ماده­ گرایی و نسیان حق است».

در نقطه مقابلِ «اصالت توسعه»، اسلام «اصالت تکامل و تعالی» را معرفی می­ کند که هدف آن برخلاف نظریه توسعه، ارزش ها و آرمان های مقدس و والای الهی و انسانی است، و اقتصاد، پیشرفت و تکنولوژی باید در راستای تعالی انسانی باشد نه در مسیر توسعه اقتصادی و سرمایه ­داری. در واقع در اصل اخیر، اقتصاد فی­ نفسه دارای اصالت نیست بلکه طریقیت دارد. براین اساس، دیگر نمی­ توان به هر شکلی بدان دست یافت بلکه از آنجا که هدف، تعالی انسانیت بر مدار مولفه ­های توحیدی است، طریق نیز باید از سنخ هدف باشد تا منتهی به مطلوب شود.

پس دیگر نمی­ توان با هر وسیله ­ای به هدف رسید چراکه هدف تعالی انسانیت است و این با هر وسیله و طریقی سنخیت و سازگاری ندارد. در چنین نظامی با «هدف تعالی» این اقتصاد است که باید در خدمت تکامل و تعالی انسانیت قرار گیرد و فرمول ­های علم اقتصاد باید با فطرت، تعالی روح و اهداف متعالی که خداوند برای بشریت ترسیم کرده هم­‌کفو و در مسیر آنها باشند، نه اینکه تمامی وجوه و شئون انسانی در خدمت اقتصاد قرار گیرد و در مسیر آن تقلیل، تغییر و یا نابود گردند آن گونه که در تمدن متریالیستی غرب صورت گرفت.

نفی تکاثر در نظام اندیشه ای اسلام

در نظام اندیشه ­ای اسلامی پیشرفت و توسعه­ ای(البته لفظ توسعه در اینجا با مسامحه همراه است) معتبر است که در مسیر تعالی روح بشر باشد، و تعالی روح نیز نه در گرو توسعه اقتصادی صرف، که متوقف بر پرهیز از فزون­‌طلبی، نفی تکاثر و حرص و آز، منع اسراف و تبذیر، پیروی از یک الگوی متعادل و معقول و متناسب با فطرت آدمی و نیازهای حقیقی وی و نفی شهوت­‌رانی و هوی ­پرستی است. حال برگردیم به همان کلیدواژه «پست­ترین غریزه» و چرایی استفاده از این فرمول در تبلیغات رسانه­ا ی به ویژه در بحث موردنظر یعنی بانک‌ها. شاید تا اینجا مقداری پاسخ روشن شده است که اشکال کار در کجاست؛ جایگزین شده «اصل توسعه» و آرمان توسعه ­یافتگی غربی بجای «اصل تکامل و تعالی اسلامی» در برنامه­ ها و سیاست­گذاری­ های دولت­ ها.

هنگامی که برخلاف تأکیدهای رهبر انقلاب اسلامی بر اشتباه بودن لفظ توسعه و رد این مفهوم؛ توسعه اقتصادی و آرمان توسعه­ یافتگی جزو اولویت‌­های دولت­‌ها و برنامه‌­های‌شان و سندهای چشم­‌انداز و راهبردی کشور قرار می­‌گیرد، دیگر خیلی جای تعجب ندارد که شیوه تبلیغی در رسانه‌­ها براساس غرائز انسانی آن هم به صورت افراطی تعریف شود، چراکه هر لفظی بار معنایی و مفهومی دارد و هر مفهومی مقتضیاتی. اینکه بگوییم ما «توسعه» را با مولفه­‌های اسلامی پیش می ­بریم در خوش­بینانه­ ترین حالت، خودفریبی و نادانی و در نگاهی غیرخوش­بینانه، پوپولیسم و فریب افکار عمومی و حرکت در امواج جهانی امپریالیزم است.

سودمحوری لابشرط؛ خلاف تعالی روحانی

همان‌گونه که گفته شد آرمان توسعه­ یافتگی زاییده اصالت بخشیدن به رشد اقتصادی و غلبه اقتصاد بر تمامی وجوه بشری است و این آرمان مقتضیاتی دارد که از جمله آنها در زمینه تبلیغات، «حیوانی­‌ترین و پست­‌ترین غریزه آدمی» را نشانه پروپاگاند خود قرار دادن است. براین اساس در نظامی که مبتنی بر «اصالت توسعه» که خود بر بن­‌مایه­ های ماتریالیستی و غرایز مادی بناشده، طبیعی است که رسانه در یک تبلیغ، نازل‌ترین غریزه انسانی اعم از شهوت جنسی یا شهوت مادی­ گرایی و حرص و طمع و مال­ دوستی وی را هدف قرار دهد و از این راه جذب مشتری کند، چراکه در این نظام­ ها اصالت با سود است آن هم سود محض و لابشرط، و هرآنچه که در مقابل این سود باشد باید کنار رود و از آنجا که سود محض در تقابل آشکاری با فضائل اخلاقی و تعالی انسانی است؛ پس راهی جزء نابودی اخلاقیات و مقتضیات تعالی روحانی نیست.

تقویت ذائقه مشتریان در جهت شهوت مال دوستی

با این حال استفاده از فرمول یادشده برای جذب مشتری بیشتر و به دنبال آن سرمایه و سود فراوان­ تر در نظام مبتنی بر توسعه امری بسیار متداول و عادی است، پس اگر بانک یا موسسه­ مالی برای تبلیغ و جذب مشتری، شهوت مال­ دوستی و دنیاگرایی انسان ها را هدف گرفت و مانوری شهوت ­انگیز از زرق و برق طلا و پول گرفته تا ویلاهای مجلل و خودروهای گران­ قیمت را در مقابل چشمان مخاطبین رسانه به نمایش گذاشت، خیلی جای تعجب ندارد چراکه بر مقتضی اصالت توسعه و مقتضیات آن عمل کرده، سوال اینجاست که در کشوری که دارای حکومت اسلامی است چرا باید برنامه ­ها و سیاست­گذاری­ های دولت ­ها مبتنی بر اصل توسعه صورت پذیرد؟/۸۴۱/ی۷۰۲/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۵ + ۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۲:۵۶
حجت الاسلام مرتضوی مطرح کرد؛
نقش کلیدی رسانه‌ها در ارتقای کیفیت کالاهای ایرانی
مدیر مدرسه علمیه قدیری گفت: اگر رسانه های جمعی ابتدا خودشان در زمینه حمایت از کالای ایرانی پیشگام شوند و سپس آن را تبلیغ کند، این تبلیغ بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۰۸:۰۴
با حضور فعال صلح در عرصه بین الملل؛
"نقش معنویت در تحقق صلح جهانی" بررسی شد
عضو هیأت علمی دانشگاه ویلفرد لوریر گفت: هدف از گفت وگو در زمینه مذاهب، تغییر مذهب نیست، بلکه هدف از گفت وگوها فهم بهتر از همه ادیان است.
۱۳۹۷/۱/۲۹ - ۱۱:۳۴
حجت الاسلام احمدی شاهرودی مطرح کرد؛
بی مهری آشکار به تولید ملی/ تولیدکنندگان ابتکار داشته باشند
عضو مجمع عمومی جامعه مدرسین با اشاره به اینکه موفقیت در راه حمایت از کالای ایرانی مبتنی بر وجود عزم ملی است، گفت: تولید کنندگان نیز باید بپذیرند در بازار رقابت، کالایی تولید کنند که خریدار نسبت به ک...
۱۳۹۷/۱/۲۹ - ۱۱:۱۴
رییس سازمان بسیج طلاب کشور:
نگاه مردم به تصمیم گیری مسؤولان است
حجت الاسلام گواهی تأکید کرد: دولتمردان باید به سخنان حکیمانه ایشان توجه ویژه داشته باشند و هیأت های اندیشه ورزی را تشکیل داده و رهنمودهای ایشان را در مواجهه با تهدیدات و مسائل مختلف دشمن بررسی کنند.
۱۳۹۷/۱/۲۸ - ۲۳:۵۱
حجت الاسلام جوشقانیان تأکید کرد؛
اعتماد به "جوان ایرانی" پیش نیاز حمایت از کالای ایرانی
رییس مجمع عالی بسیج استان قم یکی از شاخصه های حمایت از کالای ایرانی را جلوگیری از قاچاق کالا در کشور خواند و گفت: قاچاق، بی تردید تولید داخلی را به تعطیلی می کشاند.
۱۳۹۷/۱/۲۸ - ۱۳:۰۷
یادداشت؛
پایتخت را دوباره ببینیم
ترویج احترام به والدین، پرداختن به مفاسد مواد مخدر، عنایت به جایگاه مهم خانواده و نیز به تصویر کشیدن اختلافات فرزندان و والدین به شکل متعادل و نه کاریکاتوری از نکات مثبت و قابل توجه سریال پایتخت ۵ ...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۵:۳۸
یادداشت؛
اندازه نگه دار که اندازه نکوست + شعر
برخی گمان می کنند اسراف فقط در مصرف زیاد از حد آب و نان معنا پیدا می کند. اما حقیقت آن است که حتی شایسته است انسان در هنگام صحبت کردن نیز مراقب باشد که فرصت گوینده و شنونده و ... نیز امکانی است که با...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۵:۱۸
در گفت و گو با رسا بررسی شد؛
از الهامات "شیطانی" تا "فروپاشی خانواده"
فعال و محقق در عرصه فرقه ها و عرفان های نوظهور با بیان اینکه کسانی که جذب گروه های عرفانی منحرف می شوند، آسیب پذیر می شوند، بیان داشت: باور ما این است "الهاماتی" که برای این‌ها پیش می‌آید، رحمانی نیست...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۴:۵۹
حجت الاسلام حاج آقازاده مطرح کرد؛
تشیع انگلیسی به دنبال بدعت گذاری
پژوهشگر عرفان های نوظهور گفت: باید به طرفداران تشیع انگلیسی بفهمانیم که مورد سوء استفاده قرار گرفته اند.
۱۳۹۷/۱/۲۵ - ۱۸:۵۵
یادداشت؛
از ظرف کاشانی تا بنر کره‌ای
خوشبختانه اکنون عزمی جدی و فراگیر در کشورمان برای حمایت از کالاهای وطنی ایجاد شده است و روزبه‌روز دارد فراگیرتر می‌شود و امید است و دعا می‌کنیم که روزی برسد که مصرف کالای ایرانی گزینه‌ی اول ما و مایه‌...
۱۳۹۷/۱/۲۵ - ۱۷:۳۵
همراه با مشاور؛
دنیای احساسی جدید اما ناپایدار
هر ارتباطی می تواند یک پرونده احساسی جدید در دنیای ما باز کند، حتی ارتباط هایی که به ظاهر جدی نیستند و سرگرمی اند.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۲۱:۲۷
اخلاق رکن اصلی بعثت؛
بحران معنوی در عصر مدرن
ساخت اخلاقی مهم‌ترین عامل تکامل و ترقی و یا سقوط و انحطاط و زوال جوامع بشری محسوب می شود و جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به توجه به اخلاق و ساخت جامعه براساس اخلاق اجتماعی نیازمند است.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۶:۳۴
یادداشت؛
رفتار حرفه‌ای در مواجه با "فناوری"
یکی از اشتباه های پررنگ در استفاده از دنیای مجازی به ویژه شبکه های اجتماعی این است که برخی برای پر کردن تنهایی های خود به سراغ این فضا می روند در حالی که با غرق شدن در چنین فضایی، تنهاتر می شوند.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۶:۲۸
شعر طنز؛
هر دلاری پیش ما برگ چناری بیش نیست
رضا الهامی، شاعر حوزوی به مناسبت شعار امسال شعر طنزی را سروده است، که تقدیم خوانندگان رسا می شود.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۱:۲۷
معاون پرورشی و فرهنگي وزیر آموزش و پرورش خبر داد؛
فعالیت تبلیغی ۱۷ هزار روحانی در آموزش و پرورش
کریمی از فعالیت تبلیغی ۱۷ هزار روحانی در آموزش و پرورش خبر داد و گفت: مدارس دارای روحانی مستقر ۱۱۵ درصد نسبت به سال های قبل رشد داشته و در ۳ هزار و ۸۰۰ مدرسه روحانی مستقر داریم.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۳۰
دیالوگ تأمل برانگیز پایتخت؛
ز نیرو بود «زن» را راستی
اعتراف می‌کنم که از خودم شرمنده شدم که حتی در دنیای خیالی سینما هم راست‌گویی برای من و بسیاری دیگر مثل من این‌قدر دشوار است و من و جامعه‌ من چه بهای سنگینی را داریم می‌پردازیم بابت اینکه افرادی مثل «ه...
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۹
یادداشت؛
جایگاه کظم غیظ اجتماعی
امروز جامعه ما بیش از پیش نیازمند کظم غیظ و مبارزه با خشم و عصبانیت های ناصواب است و این موضوع جز با تأسی به فرهنگ اهل بیت(ع) و سبک و سیره زندگی آن انوار مقدس میسر نخواهد شد.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۶
روشنفکری در ایران(۱۳)
ریشه شناسی تفکر اعتزال نو
حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی گفت: برای جلوگیری از رشد افکار اعتزال نو مهمترین راهکار، اسلامی‌سازی علوم انسانی است.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۳
سِلفی یا خودشیفتگی؛
مراقب لایک‌ها باشیم
اینکه خودمان را دوست داشته باشیم، نشانه خوبی است و خبر از وجود عزت نفس در ما می دهد، اما اگر فقط خودمان را دوست داشته باشیم و به این خاطر دیگران را به حاشیه بفرستیم یا زیادی به خودمان توجه کنیم، اصلا ...
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۰۸:۴۰
مدیرکل دفتر تالیف کتب آموزش و پرورش:
تلاش آموزش و پرورش انتقال با ظرافت معارف دینی به دانش آموزان است
امانی با بیان این که آموزش و پرورش تلاش کرده که معارف دینی را با ظرافت به دانش آموزان منتقل کند، شایعه توجه نکردن این وزارتخانه به امور معارفی و قرآنی را نادرست خواند.