Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - پیامدهای فرهنگی و اقتصادی فاصله طبقاتی
سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷ Tuesday, October 16, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۰/۱۱ - ۱۷:۳۱
شناسه خبر: ۵۴۵۵۶۳
 
پیامدهای فرهنگی و اقتصادی فاصله طبقاتی
نخستین پیامد اختلاف طبقاتی، فشارهای روانی است که از قیاس افراد نسبت به همدیگر سرچمشه می گیرد.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، فاصله طبقاتی یا گسل طبقاتی؟ خوب است انسان از بلایای طبیعی مانند سیل، خشکسالی و زلزله درس های را بگیرد. شاید گسل طبقاتی واژه ای ناموس باشد، اما اگر زلزله های اخیر در ایران را به یادآوریم شاهد هستیم که این گسل ها در صورت بی توجهی، چه خسارت هایی را می تواند برای ما در برداشته باشد.

به نظر می رسد بتوان دو نوع گسل را برشمرد؛ گسل زمین و گسل طبقاتی که اولی مربوط به جامعه زمین شناسی است و در زیر زمین روی می دهد و دوم مربوط به جامعه شناسی بوده و در سطح زمین روی می دهد که نادیده گرفتن آن خود می تواند پیامد گسل نوع اول را در بر داشته باشد.

 با تسامح می توان گسل طبقاتی را به جای تضاد طبقاتی به کار برد. تضاد وقتی روی می دهد که اختلاف ها در سطحی از شناخت، و عینی باشد، اما گسل کلمه ای که بسیار عمقی تر بوده و حالتی ذهنی در بر دارد. در واقع گسل وقتی اتفاق می افتد که سطح تضاد ها بسیار زیاد بوده و در ذهن آدمی نیز خطور نکند، اما باید گفت که این اختلاف در جامعه اسلامی ما وجود دارد. بنابراین وقتی از تضاد طبقاتی صحبت به میان می آید در ابتدای امر اقتصاد به ذهن خطور می کند اما باید از عوامل، آثار و پیامدهای «فرهنگی» نیز نام برد، چرا که در علوم انسانی نمی توان بار معنایی واژه ها را به طور کامل تفکیک کرد، و وقتی صحبت از تضاد طبقاتی به میان می آید؛ عوامل، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را در بر خواهد داشت به ویژه اگر این تضاد گسل مانند باشد که بار معنایی آن چند برابر خواهد شد. در اینجا به پیامدهای اقتصادی و فرهنگی تضاد طبقاتی می پردازیم.

در ابتدا باید گفت؛ وجود اختلاف بین انسان ها، امری بدیهی است که لازمه پیشرفت کار بشر می تواند باشد، اما اگر این اختلاف بیش از حد معمول باشد، جای تأمل دارد. همچنین از دو عامل انسانی و طبیعی در به وجود آمدن اختلاف های بین انسان ها می توان نام برد که عامل طبیعی؛ همانطور که از اسمش می آید طبیعت انسان است و چاره گریز از آن نیست و عامل انسانی، که البته برخی از اینگونه اختلاف ها لازمه اجتماع است که بستگی به تلاش انسان ها دارد و برخی دیگر می تواند حالتی افراطی در جامعه داشته باشد که به نظر، اخلاقی نمی توان تصور کرد و بی شک نوعی نقص برای جامعه به شمار می رود و مانند گسل در زمین شناسی عمل می کند و بعضاً عواقب آن بسیار برای جامعه انسانی خطرناک بوده و عدم بلوغ بشری را می رساند.

قرآن کریم جامعه ابتدایی را امتی واحد می داند(بقره/ آیه 213) که از آن تعبیر امت واحده می رود که پس از آن(امت واحده) شرایط و وضعیت اقتصاد نقش مهمی را در بردارد که سرچشمه آن می تواند زیاده خواهی برخی نسبت به دیگران باشد که این امر را می توان مهترین عامل اختلاف، تضاد و گسل طبقاتی برشمرد. در حقیقت ازیاد انواع اختلاف ها به صورت افقی و عمودی عاملی جز قدرت گیری برخی و زورگویی بر دیگران نمی توان برنشمرد. علامه طباطبایی با توجه به این مطلب در تفسیر گرانبار خود می آورد: فاصله طبقاتي زياد شد و زورمندان و اولادي كه داشتند حقوق ضعفا را پايمال كردند و زورگويان زيردستان خود را ضعيف شمردند و به دلخواه بر آن حكومت كردند.» (طباطبايي، 10، 248). بنابراین اختلاف و تضاد را صرفاً نمی توان اقتصادی دانست و دیگر عوامل نیز در آن بسیار دخیل هستندٍ، اما امروزه شاید مهترین عامل تضاد و اختلاف ها در سطح جامعه، عامل اقتصادی باشد چرا که با توسعه نظام سرمایه داری بسیاری از فرهنگ های سرمایه دارانه را نیز جایگزین فرهنگ های بومی کرد که پیامدهای فرهنگی و اقتصادی به دنبال خود در جوامع کمتر توسعه یافته پدید آورد.

پیامدهای اختلاف طبقاتی در جامعه

اولین پیامد اختلاف طبقاتی، فشارهای روانی است که از قیاس افراد نسبت به همدیگر سرچمشه می گیرد. در حقیقت افراد در پس ذهن خود، خواه یا ناخواه بسیاری از رفتارهای خود را با توجه به همنوعان خود بروز می دهند. بنابراین اگر فردی از نظر اختلاف فرهنگی در سطح پایین تری باشد، سعی می کند خود را به مرحله بالا برساند و در صورتی که نتواند به آن سطح برسد، پس خشونت می تواند یکی از خالی کردن ناتوانی خود در سطح جامعه باشد  و نوعی بدرفتاری در اجتماع را به بار آورد.

اینگونه بدفتاری ها در جامعه سطح خشونت ها را در جامعه افزایش داده و می تواند عامل دوم یعنی بدبینی به فرهنگ بالاتر را پیش آورد و نوعی تلاش، سعی و کوشش خود را کم کند و دست به بی بند و باری بزند و باعث تحریک به سمت بسیاری از خلاف های اخلاقی، شرعی و قانونی حرکت کند.

پس بدبینی فرهنگی به همراه مقایسه ها و چشم و همچشمی ها خود می تواند باعث طلاق، اعتیاد، دزدی، تکدی گری، فسق و فجور باشد. در واقع باید گفت؛ این معضل های اجتماعی هم ناشی از عوامل اقتصادی است و هم عوامل فرهنگی و مرزبندی مشخصی نمی توان برای آن تعیین کرد. مثال های زیادی را می توان برای این عوامل برشمرد، اما ملموس ترین مثال که بعضاً در بین همه ما یا فامیل های ما می تواند وجود داشته باشد، بی توجهی هایی است که ناشی از پارتی بازی هایی می شود که در هرجایی تا حدودی می توان آن را لمس کرد. همچنین مثال دیگر؛ اینکه بسیاری از جوانان با اینکه دارای شغل هستند اما متاسفانه تورم بالا و دخل با خرج نخواندن درآمدها نیز خود عامل مهمی در تضادهای طبقاتی می تواند باشد، چرا که شخصی که پول و ثروت دارد  و صاحب شرکت است اگر تورم بالا رود به آن اندازه نیز سود می برد، پس این شخص تورم را به آن صورت لمس نخواهد کرد، اما اگر شخصی که حقوق ماهیانه یک میلیون دارد، اگر نان شبش از 800 تومان به 1000 تومان افزایش پیدا کند، حتی در خرید این نان نیز دچار مشکل خواهد شد. پس بی دلیل نمی تواند باشد که بسیاری از معضلات اجتماعی ناشی از اقتصاد و بدبینی های فرهنگی باشد. بنابراین فاصله طبقاتی خود موجب کاهش کارایی افراد (به خصوص افراد کم درآمد) خواهد شد.

پس، همانطور که قبلا اشاره آن رفت، باید پذیرفت عامل اقتصادی مهترین عامل تضاد طبقاتی است که از جمله مهترین دلایل آن را می توان چنین برشمرد؛ عدم یکسانی توزیع منابع اقتصادی در سطح جامعه، فراهم نبودن شرایط برای رشد اقتصادی برای همه افراد جامعه در یک سطح، نامناسب بودن بسیاری از بخش های اقتصادی با توجه به نوع نیاز کشور، بی توجهی به خواسته ها و تقاضاهای مردمی، بی توجهی مرفهین به دردها که خود حاکی از نوعی بی اخلاقی در جامعه هست، بی توجهی به فرامین الهی و انسانی نزد بسیاری از مرفهین و در نهایت که گزینه مهمی هست، رفاه زدگی بین مسئولین کشوری است.

اما چاره کار چیست

شاید اولین کار این باشد که مسئولین کشوری به این حدیث یا ضرب المثل اعتقاد عملی داشته باشند که «الناس علی دین ملوکهم». به عبارتی؛ هرگاه مسئولی اعتقاد عملی به کاری داشت در صورتی حرف آن مقام به جان و دل می نشیند که قبل از گفتنش، خود، به آن جامه عمل بپوشاند و نه صرفاً لقلقه زبانی باشد.

دومین چاره، توجه به نیازسنجی های کشور طبق برنامه ریزی بلند مدت و هدفمند است که این امر خود می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند.

سومین چاره توزیع مناسب منابع بین ملت هست، زیرا اگر اینکار به صورت شفاف انجام شود، سطح توقع مردم به نوعی پایین می آید و در واقع فرهنگ کار و تلاش رونق خواهد گرفت.

چهارمین چاره اندیشی؛ تقویت، تبلیغ عملی و اعتقادی و گسترش فرهنگ های الهی، شرعی، اخلاقی، پسندیده و انسانی از جمله فرهنگ زکات، انفاق، هبه، خمس، صدقه، و... در جامعه است که به نظر می رسد در جامعه ما با توجه به وجود پیشنه ای اینگونه فرهنگ ها، شاید بتوان گفت، این چاره چهامی اگر به صورت دقیق در نزد افراد جایی بگیرد، بی شک بسیاری از مشکلات و معضلات جامعه رخت خواهد بست و گسل های طبقاتی به مرور به تضاد تبدیل شده و تضاد ها نیز به اختلاف های جزئی تبدیل خواهد شد که البته این کار در صورتی جامعه روی خواهد داد که همزمان با سه چاره جویی در سطح اعلی رخ دهد و گرنه اولاً نه «مجری» برای این چاره چهارم خواهد بود و نه کار به صورت دلسوزانه و همراه با تعهد پیش خواهد رفت و مشکلات یکی پس از دیگری رفع خواهد شد./841/ی۷۰۲/س

هادی ترکی

منابع:

قرآن کریم.

تفسیر المیزان.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۱۱
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۱۴:۰۱
یادداشت | تالار عزا یا دالان بدعت
امروزه شاهد ظهور پدیده ای نه چندان دلچسب در مراسم های ترحیم هستیم. حضور در تالارها و سالن همایش ها برای برگزاری غیرمتعارف آیین ترحیم یکی از ناهنجاری هایی است که دامنگیر جامعه شده است.
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۱۳:۱۲
نسل سوم؛ مشکل یا راه‌حل
رهبر معظم انقلاب‌اسلامی در دیدار با بسیجیان در ورزشگاه آزادی تهران به نقش جایگاه تاریخی جوانان اشاره کردند.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۲۳
حجت‌الاسلام‌‌ والمسلمین شفیعی‌نژاد تبیین کرد؛
ناسازگاری بانکداری بدون ربای کنونی با حقوق شهروندی
مدیرگروه فقه اقتصادی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) گفت: وقتی بانکداری اسلامی را تأمین‌کننده حقوق شهرندی تعریف کنیم قطعا به این نتیجه می رسیم که بانکداری بدون ربای کنونی با حقوق شهروندی سازگاری ندارد.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۲۰
یادداشت؛
اهمیت و چرایی ازدواج
امروزه با گسترش خواسته های قشر جوان، آرزوهای و هدف آنها از ازدواج نیز تغییرات فاحشی کرده است.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۴:۰۹
یادداشت | همنشینی مجاز و غیرمجاز
زیباترین و اساسی ترین آمد و شد انسان ها این است که به موقع و به اندازه مهمان یکدیگر شوند و میان خود، عُلقه ای نیک و پایدار ایجاد کنند.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۰:۳۹
سفرنامه هند؛
مرده سوزی؛ نسخه سوخته عرفان هندویی + ۱۸
مرده ای که ما بالای سرش ایستاده بودیم، سر سالمی داشت و طبق اعتقادشان این نشان دهنده ی کارنامه ی پر گناهش بود. دورش چرخی زدیم تا این که توجه مان به پایش جلب شد.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۰:۲۸
شغل بانوان چراها و بایدها
«اشتغال زن» مسئله‌ای است که در دهه‌های اخیر، با وجهه‌ای جهانی، به عرصه‌ی نظریه‌پردازی فرهنگی و اجتماعی وارد شده است. افزایش اشتغال زنان با مفهوم «انجام کارهای تمام‌وقت، دارای مزد و بیرون از خانه توسط ...
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۱۴:۱۱
یادداشت طلبگی | "بستگان مرحوم" به چه می اندیشند
یکی از رسومی‌ که سال‌ها جا افتاده است، پذیرایی بستگان مرحوم از کسانی است که در مراسم تدفین شرکت کرده‌اند. این رسمی است که بر خلاف آموزه‌های دینی است.
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۰۹:۴۷
در گفت‌و‌گوی اختصاصی رسا با فرج نژاد مطرح شد؛
از " آنفولانزای نیویورکی" تا عملیات روانی دشمن برای ایرانیان
جریان رسانه ای دشمن برای مردم مشغولیت کاذب ایجاد می‌کند تا این ملت از رسیدن به خواسته‌هایشان باز بمانند.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۳:۵۱
یادداشتک؛
"قرار" در مسیر اربعین
اگر پول ندارد قرض می کند و اگر قرض هم نتواند، از داشته هایش کم می کند تا در مسیر اربعین قرار بگیرد.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۱:۴۶
یادداشت | زنگ خطری که شنیده نشد؛
سکوت در برابر "ام الخبائث"
براساس اخبار رسمی و غیر رسمی سالیانه هزاران لیتر مشروبات الکلی توسط ماموران انتظامی کشف و ضبط می شود و ناگوارتر این که این کشفیات فقط یک سوم مشروباتی است که به بدنه جامعه پمپاژ می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۱۴:۵۵
یادداشت | لاکچری شدن پدر و مادر به چه قیمتی
باکلاس و تک بودن برای برخی رؤیای شبانه و تلاش روزانه است، حتی پدر و مادرهای امروزی هم در این مسابقه خطرناک وارد شده اند.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۰۹:۵۸
کارشناس عرصه سواد رسانه:
رسانه‌‌های معاند فعالیت جریان انقلاب را بایکوت می‌کنند
فرج نژاد بزرگنمایی در القای یأس و ناامیدی در جریان مردم و کوچک جلوه دادن فعالیت‌ها و موفقیت‌های انقلاب اسلامی را رویکرد اصلی رسانه‌های معاند برشمرد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۰:۲۹
یادداشت| دلایل غیر منطقی در مسیر ازدواج
ازدواج کردن یکی از اتفاقات مهم زندگی هر فرد است. با رشد جوامع و تغییر در فرهنگ ازدواج زندگی در تفکرات و عقاید راجع به ازدواج نیز تغییراتی صورت گرفته است.
۱۳۹۷/۷/۱۲ - ۱۸:۳۵
کارشناس مباحث تربیتی تبیین کرد؛
چرا فرزندان بی‌حوصله و لجباز می‌شوند
حجت الاسلام والمسلمین تراشیون در سخنانی به بررسی "عوامل شکل‌گیری شخصیت کودکان" پرداخته است.
۱۳۹۷/۷/۱۲ - ۱۷:۵۵
بخش اول؛
سفرنامه هند | "دعای فرج در معبد"
یکی از همراهان شوخ طبع‌مان، برای آن که عدم اعتقاد خودش به مذهب بهاییت و نیز شجاعت و شوخ طبعی توامانش را نشان دهد، زیر لب دعای فرج می خواند! دخترک مسئول متوجه شد و تذکر داد.
۱۳۹۷/۷/۱۱ - ۲۱:۰۵
یادداشتک؛
"دیدار صادقانه"
"دوازدهم مهر" در تاریخ ایران ثبت خواهد شد. ده ها هزار نفر از بسیجیان در پایان چند ماه خدمت رسانی فشرده در محضر رهبری حاضر و اعلام خواهند کرد که ناصر ملت و رهبری هستند.
۱۳۹۷/۷/۱۱ - ۲۰:۳۰
بخش اول؛
یادداشت | نقدی بر "صدای اصلاحات"
"حجاریان" از اینکه منظورش از تاریخ چندین هزاره کدام بخش از تاریخ است، طفره می‌رود، اما آنچه باید مورد توجه قرار گیرد روش بحث ایشان است.
۱۳۹۷/۷/۱۱ - ۱۴:۰۲
یادداشتک | کمی بیشتر از زرنگی
متوکل عباسی آنقدر نگران بود که مزار حسین بن علی(ع) را با خاک یکسان کرد، روی آن زراعت کرد تا نامی از حسین نماند.
۱۳۹۷/۷/۱۱ - ۱۳:۴۴
سومین همایش هیأت‌های فعال در " اربعین" برگزار می‌شود
به همت جامعه ایمانی مشعر و جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی، "سومین همایش هیأت‌های فعال در عرصه اربعین" با حضور شخصیت های برجسته فرهنگی جبهه فرهنگی انقلاب در قم برگزار می شود.