Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - پیامدهای فرهنگی و اقتصادی فاصله طبقاتی
پنج شنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ Thursday, July 19, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۱۰/۱۱ - ۱۷:۳۱
شناسه خبر: ۵۴۵۵۶۳
 
پیامدهای فرهنگی و اقتصادی فاصله طبقاتی
نخستین پیامد اختلاف طبقاتی، فشارهای روانی است که از قیاس افراد نسبت به همدیگر سرچمشه می گیرد.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، فاصله طبقاتی یا گسل طبقاتی؟ خوب است انسان از بلایای طبیعی مانند سیل، خشکسالی و زلزله درس های را بگیرد. شاید گسل طبقاتی واژه ای ناموس باشد، اما اگر زلزله های اخیر در ایران را به یادآوریم شاهد هستیم که این گسل ها در صورت بی توجهی، چه خسارت هایی را می تواند برای ما در برداشته باشد.

به نظر می رسد بتوان دو نوع گسل را برشمرد؛ گسل زمین و گسل طبقاتی که اولی مربوط به جامعه زمین شناسی است و در زیر زمین روی می دهد و دوم مربوط به جامعه شناسی بوده و در سطح زمین روی می دهد که نادیده گرفتن آن خود می تواند پیامد گسل نوع اول را در بر داشته باشد.

 با تسامح می توان گسل طبقاتی را به جای تضاد طبقاتی به کار برد. تضاد وقتی روی می دهد که اختلاف ها در سطحی از شناخت، و عینی باشد، اما گسل کلمه ای که بسیار عمقی تر بوده و حالتی ذهنی در بر دارد. در واقع گسل وقتی اتفاق می افتد که سطح تضاد ها بسیار زیاد بوده و در ذهن آدمی نیز خطور نکند، اما باید گفت که این اختلاف در جامعه اسلامی ما وجود دارد. بنابراین وقتی از تضاد طبقاتی صحبت به میان می آید در ابتدای امر اقتصاد به ذهن خطور می کند اما باید از عوامل، آثار و پیامدهای «فرهنگی» نیز نام برد، چرا که در علوم انسانی نمی توان بار معنایی واژه ها را به طور کامل تفکیک کرد، و وقتی صحبت از تضاد طبقاتی به میان می آید؛ عوامل، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را در بر خواهد داشت به ویژه اگر این تضاد گسل مانند باشد که بار معنایی آن چند برابر خواهد شد. در اینجا به پیامدهای اقتصادی و فرهنگی تضاد طبقاتی می پردازیم.

در ابتدا باید گفت؛ وجود اختلاف بین انسان ها، امری بدیهی است که لازمه پیشرفت کار بشر می تواند باشد، اما اگر این اختلاف بیش از حد معمول باشد، جای تأمل دارد. همچنین از دو عامل انسانی و طبیعی در به وجود آمدن اختلاف های بین انسان ها می توان نام برد که عامل طبیعی؛ همانطور که از اسمش می آید طبیعت انسان است و چاره گریز از آن نیست و عامل انسانی، که البته برخی از اینگونه اختلاف ها لازمه اجتماع است که بستگی به تلاش انسان ها دارد و برخی دیگر می تواند حالتی افراطی در جامعه داشته باشد که به نظر، اخلاقی نمی توان تصور کرد و بی شک نوعی نقص برای جامعه به شمار می رود و مانند گسل در زمین شناسی عمل می کند و بعضاً عواقب آن بسیار برای جامعه انسانی خطرناک بوده و عدم بلوغ بشری را می رساند.

قرآن کریم جامعه ابتدایی را امتی واحد می داند(بقره/ آیه 213) که از آن تعبیر امت واحده می رود که پس از آن(امت واحده) شرایط و وضعیت اقتصاد نقش مهمی را در بردارد که سرچشمه آن می تواند زیاده خواهی برخی نسبت به دیگران باشد که این امر را می توان مهترین عامل اختلاف، تضاد و گسل طبقاتی برشمرد. در حقیقت ازیاد انواع اختلاف ها به صورت افقی و عمودی عاملی جز قدرت گیری برخی و زورگویی بر دیگران نمی توان برنشمرد. علامه طباطبایی با توجه به این مطلب در تفسیر گرانبار خود می آورد: فاصله طبقاتي زياد شد و زورمندان و اولادي كه داشتند حقوق ضعفا را پايمال كردند و زورگويان زيردستان خود را ضعيف شمردند و به دلخواه بر آن حكومت كردند.» (طباطبايي، 10، 248). بنابراین اختلاف و تضاد را صرفاً نمی توان اقتصادی دانست و دیگر عوامل نیز در آن بسیار دخیل هستندٍ، اما امروزه شاید مهترین عامل تضاد و اختلاف ها در سطح جامعه، عامل اقتصادی باشد چرا که با توسعه نظام سرمایه داری بسیاری از فرهنگ های سرمایه دارانه را نیز جایگزین فرهنگ های بومی کرد که پیامدهای فرهنگی و اقتصادی به دنبال خود در جوامع کمتر توسعه یافته پدید آورد.

پیامدهای اختلاف طبقاتی در جامعه

اولین پیامد اختلاف طبقاتی، فشارهای روانی است که از قیاس افراد نسبت به همدیگر سرچمشه می گیرد. در حقیقت افراد در پس ذهن خود، خواه یا ناخواه بسیاری از رفتارهای خود را با توجه به همنوعان خود بروز می دهند. بنابراین اگر فردی از نظر اختلاف فرهنگی در سطح پایین تری باشد، سعی می کند خود را به مرحله بالا برساند و در صورتی که نتواند به آن سطح برسد، پس خشونت می تواند یکی از خالی کردن ناتوانی خود در سطح جامعه باشد  و نوعی بدرفتاری در اجتماع را به بار آورد.

اینگونه بدفتاری ها در جامعه سطح خشونت ها را در جامعه افزایش داده و می تواند عامل دوم یعنی بدبینی به فرهنگ بالاتر را پیش آورد و نوعی تلاش، سعی و کوشش خود را کم کند و دست به بی بند و باری بزند و باعث تحریک به سمت بسیاری از خلاف های اخلاقی، شرعی و قانونی حرکت کند.

پس بدبینی فرهنگی به همراه مقایسه ها و چشم و همچشمی ها خود می تواند باعث طلاق، اعتیاد، دزدی، تکدی گری، فسق و فجور باشد. در واقع باید گفت؛ این معضل های اجتماعی هم ناشی از عوامل اقتصادی است و هم عوامل فرهنگی و مرزبندی مشخصی نمی توان برای آن تعیین کرد. مثال های زیادی را می توان برای این عوامل برشمرد، اما ملموس ترین مثال که بعضاً در بین همه ما یا فامیل های ما می تواند وجود داشته باشد، بی توجهی هایی است که ناشی از پارتی بازی هایی می شود که در هرجایی تا حدودی می توان آن را لمس کرد. همچنین مثال دیگر؛ اینکه بسیاری از جوانان با اینکه دارای شغل هستند اما متاسفانه تورم بالا و دخل با خرج نخواندن درآمدها نیز خود عامل مهمی در تضادهای طبقاتی می تواند باشد، چرا که شخصی که پول و ثروت دارد  و صاحب شرکت است اگر تورم بالا رود به آن اندازه نیز سود می برد، پس این شخص تورم را به آن صورت لمس نخواهد کرد، اما اگر شخصی که حقوق ماهیانه یک میلیون دارد، اگر نان شبش از 800 تومان به 1000 تومان افزایش پیدا کند، حتی در خرید این نان نیز دچار مشکل خواهد شد. پس بی دلیل نمی تواند باشد که بسیاری از معضلات اجتماعی ناشی از اقتصاد و بدبینی های فرهنگی باشد. بنابراین فاصله طبقاتی خود موجب کاهش کارایی افراد (به خصوص افراد کم درآمد) خواهد شد.

پس، همانطور که قبلا اشاره آن رفت، باید پذیرفت عامل اقتصادی مهترین عامل تضاد طبقاتی است که از جمله مهترین دلایل آن را می توان چنین برشمرد؛ عدم یکسانی توزیع منابع اقتصادی در سطح جامعه، فراهم نبودن شرایط برای رشد اقتصادی برای همه افراد جامعه در یک سطح، نامناسب بودن بسیاری از بخش های اقتصادی با توجه به نوع نیاز کشور، بی توجهی به خواسته ها و تقاضاهای مردمی، بی توجهی مرفهین به دردها که خود حاکی از نوعی بی اخلاقی در جامعه هست، بی توجهی به فرامین الهی و انسانی نزد بسیاری از مرفهین و در نهایت که گزینه مهمی هست، رفاه زدگی بین مسئولین کشوری است.

اما چاره کار چیست

شاید اولین کار این باشد که مسئولین کشوری به این حدیث یا ضرب المثل اعتقاد عملی داشته باشند که «الناس علی دین ملوکهم». به عبارتی؛ هرگاه مسئولی اعتقاد عملی به کاری داشت در صورتی حرف آن مقام به جان و دل می نشیند که قبل از گفتنش، خود، به آن جامه عمل بپوشاند و نه صرفاً لقلقه زبانی باشد.

دومین چاره، توجه به نیازسنجی های کشور طبق برنامه ریزی بلند مدت و هدفمند است که این امر خود می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند.

سومین چاره توزیع مناسب منابع بین ملت هست، زیرا اگر اینکار به صورت شفاف انجام شود، سطح توقع مردم به نوعی پایین می آید و در واقع فرهنگ کار و تلاش رونق خواهد گرفت.

چهارمین چاره اندیشی؛ تقویت، تبلیغ عملی و اعتقادی و گسترش فرهنگ های الهی، شرعی، اخلاقی، پسندیده و انسانی از جمله فرهنگ زکات، انفاق، هبه، خمس، صدقه، و... در جامعه است که به نظر می رسد در جامعه ما با توجه به وجود پیشنه ای اینگونه فرهنگ ها، شاید بتوان گفت، این چاره چهامی اگر به صورت دقیق در نزد افراد جایی بگیرد، بی شک بسیاری از مشکلات و معضلات جامعه رخت خواهد بست و گسل های طبقاتی به مرور به تضاد تبدیل شده و تضاد ها نیز به اختلاف های جزئی تبدیل خواهد شد که البته این کار در صورتی جامعه روی خواهد داد که همزمان با سه چاره جویی در سطح اعلی رخ دهد و گرنه اولاً نه «مجری» برای این چاره چهارم خواهد بود و نه کار به صورت دلسوزانه و همراه با تعهد پیش خواهد رفت و مشکلات یکی پس از دیگری رفع خواهد شد./841/ی۷۰۲/س

هادی ترکی

منابع:

قرآن کریم.

تفسیر المیزان.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۵ + ۱۲
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۴/۲۷ - ۱۷:۰۳
این هندوانه دربسته نیست؛
یادداشت | "کفویت علمی زوجین" آری یا خیر؟
کفویت در مساله ازدواج بسیار مهم است و کفویت تحصیلی زن و شوهر از این قاعده مستثنی نیست، دختر و پسر در وهله اول در انتخاب همسر باید شرایط عمومی را دارا باشند و در مرحله بعد به ملاک های تخصصی توجه کنند.
۱۳۹۷/۴/۲۷ - ۱۱:۲۴
یادداشت طلبگی | رسانه‌ها و مسئولیت آموزش حقوق اجتماعی
به نظر می رسد باید حقوق اجتماعی در رسانه ها به شدت جنبه آموزشی پیدا کند، امروزه در دنیای هجوم اطلاعات قرار داریم و مدیریت شبکه آگاهی جامعه و حفظ فرهنگ تاریخی و بومی بسیار پیچیده شده است.
۱۳۹۷/۴/۲۵ - ۲۳:۵۰
در گفت‌وگو با استاد حوزه و دانشگاه مطرح شد؛
کارگزاران نظام اسلامی رکن اصلی تحقق جامعه مهدوی
حجت الاسلام و المسلمین شعبانی گفت: دولت اسلامی، شرط لازم برای شکل‌گیری جامعه اسلامی است، یعنی آن دولت با آن ساختارها و مدیران می‌توانند در همه عرصه‌ها به صورت اسلامی عمل کنند.
۱۳۹۷/۴/۲۵ - ۲۳:۳۲
یادداشت | مواجهه با "پیری" به سبک امام رضا
با داشتن نگاهی مانند نگاه زیبای حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام به پیری می‌توان دوران پیری سازنده‌ای داشت.
۱۳۹۷/۴/۲۵ - ۱۵:۳۴
یادداشت | جنبش حمایت از کالای ایرانی و ظرفیت مغفول "جبهه انقلاب"
یکی از چالش های مهم کشور در سال های اخیر موضوع نابسامانی­ های اقتصادی است که راه برون رفت از آن فراگیر شدن فرهنگ بسیج و فعلیت یافتن مولفه ­های این فرهنگ به جای روحیه اشرافی و آسوده طلبانه است.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۵۰
از فیلم‌سازی تا واقعیت‌سازی؛
یادداشت | ما برای شما نان آورده ایم
در لابه لای تصاویر رنگارنگ و متحرکی که روی پرده سینما نقش می بندد و هر بیننده ای را مسحور خود می کند، رازهای سر به مهر و اسرار طبقه بندی شده زیادی وجود دارد.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۱۰
بازشناسی نظام آموزشی کشور؛
یادداشت | جامعه نخبگانی و برداشت‌های ناقص از واقعیت‌های اجتماعی
متاسفانه با بررسی میدانی در سطح جامعه نخبگانی کشور و به تبع آن سطح عمومی جامعه ایران به یک آفت و آسیب بزرگ می رسیم، اینکه سطح درک، بصیرت، قدرت تحلیل، امید و تلاش بخش زیادی از جامعه در وضعیت مناسبی قرا...
۱۳۹۷/۴/۲۰ - ۱۶:۳۸
اخلاق اجتماعی؛
یادداشت | "کلکل فوتبالی" از نگاه روان‌شناسی و اخلاق
کلکل‌های فوتبالی همان‌قدر که می‌توانند سبب خوش شدن وقت فرد شوند، در صورت عدم مراقبت‌های اخلاقی می‌توانند بیش از آن مایة سقوط او شوند.
۱۳۹۷/۴/۲۰ - ۱۴:۰۳
یادداشتک | ملّاشدن و تعطیلات؛ جمع ضدین
دو هفته قبل از نوروز، به اسم دیدار با خانواده، کلاس ها را رها می کنیم. پنج شنبه هر هفته، تعطیلیم و تابستان را کلا استراحت می کنیم! همیشه هم گلایه داریم چرا حوزه های علمیه، مانند قبل نمی توانند قدرتمند...
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۹:۳۵
بخش دوم؛
یادداشت | موانع ذهنی تحقق سبک زندگی نبوی
گاهی یک تک مصراع ضررش برای یک ملت صدبار از وبا و طاعون بیشتر است. از آن تک مصراع‌های گمراه‌کننده در دنیا یکی همین است: «کار پاکان را قیاس از خود مگیر».
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۹:۲۸
یادداشتک | آقایان مسئول! فردا دیر است
هنوز دانه درشت هایی که با ارز دولتی خودرو وارد کردند هنوز نام برده نشده و ضرب الاجل رئیس جمهور محترم برای اعلام لیست شرکت های گیرنده ارز، کامل جواب نداده است.
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۵:۲۴
نشست "بررسی جامعه‌شناختی وضعیت دین‌داری در ایران" برگزار می‌شود
نشست «دین و جامعه؛ بررسی جامعه‌شناختی وضعیت دین‌داری در ایران» به همت کانون اندیشه جوان برگزار می‌شود.
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۳:۰۹
طنز | شبکه های پیام رسان در گذر تاریخ
جامعه شناسان با استفاده از تجربیات جانورشناسان به این نتیجه رسیده‌اند نسل بشر رو به انقراض است چراکه غار نوشت های دوران باستان حاکی از اعتیاد دایناسورها به پیام‌رسان دودی باعث است انقراضشان شده است.
۱۳۹۷/۴/۱۷ - ۱۶:۲۰
یادداشتک؛
"مخاطب بایدها"
سپاس از مطالبه گری به حق رییس جمهور؛ اما مطالبه گری کار ماست و اجرا از شما. نگرانم که جای مطالبه گر با مجری عوض شود.
۱۳۹۷/۴/۱۴ - ۱۷:۵۵
گزارش | پدیدارشناسی خشونت در روابط خانوادگی
دیالوگ به‌دوراز خشونت و تنش میان سوژگانی و توأم باارزش مسئولیت‌پذیری و حس مراقبت از دیگری، در حالی است که برقراری دیالوگ سازنده و مسالمت‌آمیز تنها زمانی در خانواده میسور است.
۱۳۹۷/۴/۱۴ - ۱۷:۴۰
در دیدار با آیت الله فاضل مطرح شد؛
یوگا ورزش نیست| چرا بود‌جه‌های دولتی در اختیار عرفان‌های نوظهور قرار می‌گیرد
حجت‌الاسلام مظاهری سیف گفت: متأسفانه به سبب بی‌اطلاعی برخی از مسؤولان کشور، امکانات عمومی و بودجه‌های دولتی در اختیار برخی از عرفان‌های نوظهور قرار می‌گیرد.
۱۳۹۷/۴/۹ - ۲۰:۰۶
یادداشت | قم؛ توریستی یا زیارتی
امروزه دیگر وقتی پایت را می خواهی داخل شهری بگذاری دیگر معنای دیوارهای شهر یا محل اخذ عوارضی یا خلوتی اطراف ورودی های شهر، برایت رخ نمی نماید.
۱۳۹۷/۴/۸ - ۰۹:۱۷
یادداشت | از غزوه بنی قینقاع تا برجام‌
امروزه عده ای هستند که تاریخ و سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) را جور دیگری تفسیر می کنند؛ اما در تاریخ همه چیز به وضوح آمده است و این برداشت ها هستند که کار را خراب می کنند.
۱۳۹۷/۴/۸ - ۰۹:۰۷
تقویم تاریخ؛
اگر او بود نمی گذاشت...
مردی که برای شهادتش مجلس عزا برپا شد و اولین گریه کننده او پیامبر اکرم(ص) بود.
۱۳۹۷/۴/۸ - ۰۸:۵۷
به همت مرکز تحقیقات زن و خانواده؛
کرسی علمی"پدیدارشناسی خشونت در روابط خانوادگی" برگزار شد
کرسی علمی «پدیدارشناسی خشونت در روابط خانوادگی؛ یک رویکرد اخلاقی» در سالن نشست‌های مرکز تحقیقات زن و خانواده برگزار شد.