Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - حلقه مفقوده آزادی
پنج شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۷ Thursday, April 19, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۹/۲۲ - ۱۱:۵۰
شناسه خبر: ۵۴۱۷۸۸
 
یادداشت؛
حلقه مفقوده آزادی
اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «آزادی» مفهومی است که همواره یکی از بحث برانگیزترین موضوعات داخلی و بین المللی جوامع بشری بوده است. مفهومی که همگان آن را تقدیس، و برای رسیدن به مطلوب خویش بدان چنگ زده­اند. هم موافقان دین خود را مدافع آزادی می­دانند هم مخالفان دین. هم موافقان اختلاط روابط پسر و دختر، منتقدین مسأله حجاب و مروجین بی­قیدی­ های اجتماعی و لاابالی­گری­ های اخلاقی استناد به آزادی می­کنند، و هم مخالفان این ولنگاری­ها و مدافعان ترویج احکام الهی و اصول اخلاقی. هم ایالات متحده به خود حق داده که به بهانه دفاع از آزادی، به ملتهای دیگر تجاوز کند و هزاران جنایت انجام دهد، هم ملتهای مبارز در مقابل آنان با نام آزادی ایستادگی می ­کنند.

این چه مفهومی است که این همه دچار تضادها و تناقض با ذات خویش شده؟ آیا در دل مفهوم آزادی حلقه مفقوده­ای موجود است که بتواند جوابگوی این همه تضاد و تناقض باشد؟ واگر هست، آن حلقه مفقوده چیست؟ شاید جواب را در ملزمات و بازدارنده­های حقوقی جستجو کنیم، اما بازهم به پاسخ حقیقی نخواهیم رسید چراکه خود بازدارنده­های حقوقی (چه حقوق را الهی و واضعش را خداوند بدانیم و چه بشری و از نوع اعتباریات بشری که در این صورت راه برای سوء استفاده­های نفسانی باز می­شود) احتیاج به یک اهرم برای کامل و صحیح اجراشدن دارند و این اهرم گزاره­های اخلاقی است که باعث می­شود نهادها و مجریان حقوق، در اعمال، اجرا و نظارت بر مسائل مختلف طرف حق را وانگذارند. یک قاضی زمانی قضاوتش عادلانه است که متصف به ملزومات اخلاقی و صفت عدالت باشد وگرنه هرچقدر هم نظارت سخت اعمال شود با یافتن کوچکترین مفرّی عدالت را ذبح خواهد کرد.

در مسأله «آزادی» نیز به همین شکل است و تنها اهرمی که می­ تواند به طور یقینی آزادی را از مرزهای توحش خارج نگاه دارد «اخلاق» است که همان حلقه مفقوده آزادی در بسیاری از جوامع غربی و شرقی و اندیشه­ها و تعاریف سکولار از آزادی است. بنابراین پوچ بودن شبهه­ای که برخی مطرح می­کنند مبتنی براینکه اخلاقیات محدود کننده آزادی است ظاهر می شود، چراکه آزادی مادامی مقدس و قابل احترام است که خود مبدل به نقض آزادی و حقوق دیگری نشود که در آن صورت تبدیل به توحشی در لقای نام آزادی می­گردد و نام آزادی به همراه تقدس مفهومی آن ساتری می­گردد برای توحش برآمده از خروش نفسانیات و غرایز.

البته این حرف به معنای این نیست که حدود آزادی تا آنجایی است که به آزادی­های دیگران لطمه وارد نکند چراکه این سخنِ به ظاهر زیبا، کلامی باطل است، بلکه آزادی باید به سمت تکامل و تعالی نفس انسانی حرکت کند اما اگر برای رهایی نفسانیات حیوانی باشد و باعث لطمه زدن به نفس انسانی و یا به تعبیر شهید مطهری، «خود عالی» شود باید محدود گردد، و این محدودیت، درحقیقت تحدید توحش و شهوات نفسانی است. این لطمه زدن به نفس انسانی، گاه بواسطه تجاوز به حقوق و کرامت دیگران حاصل می­شود و گاه بواسطه تجاوز به کرامت خویش، و در هر دو حالت «خود عالی» یا همان نفس انسانی فرد تنزل کرده و لطمه می ­خورد.

این حقیقت(تبدیل آزادی به توحش) در جوامع امروزی کاملا مشهود و ملموس است، جوامعی که با زدودن اخلاقیات از گوهر آزادی، هرگونه نفسانیت، شهوت، خودخواهی، زیاده­خواهی و تجاوزی را در مرزهای آزادی راه داده­اند و با اختلاط مرز حریت و حیوانیت، آزادی­های بشری را به بهانه محدود نکردن آن، به انواع بی­بندوباری­های اخلاقی از همجنس­بازی و ازدواج همجنس­بازان تا انواع زنا و غیره آلوده کرده، بلکه تبدیل به قانون می­ کنند. و ثمره آن، صدها نوع جرم و جنایت و بیماری­های روحی و جسمانی، و توحشی است که جوامع مذکور را نه تنها درخود فروبرده که در برابر هر ملتی که نخواهند اینگونه مرز حریت و حیوانیت را مخلوط کنند جبهه گرفته، با استفاده از اهرم­های قدرت خودساخته آنها را محکوم به نقض حقوق بشر و آزادی می­ کنند. براین اساس آن حقیقتی که می­تواند جلوی تبدیل آزادی به توحش را بگیرد تقیّد آزادی به اخلاق است و این تقیّد محدود کننده آزادی نیست بلکه زایل کننده توحش است.

كسانى كه ميان «مصونيت» و «محدوديت» را نمى‏ فهمند و با نام آزادى و رهايى از قيد و بند، به خرابى حصار تقوا فتوا مى‏ دهند. قدر مشترك پناهگاه و زندان «مانعيت» است، اما پناهگاه، مانع خطرها است و زندان، مانع بهره­بردارى از موهبت­ها و استعدادها. اين است كه على عليه السلام مى‏فرمايد:«اعْلَموا عِبادَ اللَّهِ انَّ التَّقْوى‏ دارُ حِصْنٍ عَزيزٍ، وَ الْفُجورَ دارُ حِصْنٍ ذَليلٍ،ئلايَمْنَعُ اهْلَهُ وَ لا يُحْرِزُ مَنْ لَجَأَ الَيْهِ. الا وَ بِالتَّقْوى‏ تُقْطَعُ حُمَةُ الْخَطايا؛ بندگان خدا! بدانيد كه تقوا حصاری بلند و غيرقابل تسلط است، و بى تقوايى و هرزگى حصاری پست است كه مانع و حافظ ساكنان خود نيست و آن كس را كه به آن پناه ببرد حفظ نمى‏ كند. همانا با نيروى تقوا نيش گزنده خطاكاري ها بريده مى‏ شود». «نهج البلاغه، خطبه 157»

حضرت على(ع) در اين بيان عالى، گناه و لغزش را كه به جان آدمى آسيب مى‏ زند، به گزنده‏اى از قبيل مار و عقرب تشبيه مى‏ كند؛ مى‏فرمايد نيروى تقوا نيش اين گزندگان را قطع مى‏ كند. همچنین در برخى از كلمات تصريح مى‏كند كه تقوا مايه اصلى آزاديهاست؛ يعنى نه تنها خود قيد و بند و مانع آزادى نيست، بلكه منبع و منشأ همه آزاديهاست. «فَانَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتاحُ سَدادٍ وَ ذَخيرَةُ مَعادٍ وَ عِتْقٌ مِنْ كُلِّ مَلَكَةٍ وَ نَجاةٌ مِنْ كُلِّ هَلَكَةٍ؛ همانا تقوا كليد درستى و توشه قيامت و آزادى از هر بندگى و نجات از هر تباهى است». «خطبه 221»

آری، اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید./۸۴۱/ی۷۰۳/س           

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۷ + ۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۲:۵۶
حجت الاسلام مرتضوی مطرح کرد؛
نقش کلیدی رسانه‌ها در ارتقای کیفیت کالاهای ایرانی
مدیر مدرسه علمیه قدیری گفت: اگر رسانه های جمعی ابتدا خودشان در زمینه حمایت از کالای ایرانی پیشگام شوند و سپس آن را تبلیغ کند، این تبلیغ بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۰۸:۰۴
با حضور فعال صلح در عرصه بین الملل؛
"نقش معنویت در تحقق صلح جهانی" بررسی شد
عضو هیأت علمی دانشگاه ویلفرد لوریر گفت: هدف از گفت وگو در زمینه مذاهب، تغییر مذهب نیست، بلکه هدف از گفت وگوها فهم بهتر از همه ادیان است.
۱۳۹۷/۱/۲۹ - ۱۱:۳۴
حجت الاسلام احمدی شاهرودی مطرح کرد؛
بی مهری آشکار به تولید ملی/ تولیدکنندگان ابتکار داشته باشند
عضو مجمع عمومی جامعه مدرسین با اشاره به اینکه موفقیت در راه حمایت از کالای ایرانی مبتنی بر وجود عزم ملی است، گفت: تولید کنندگان نیز باید بپذیرند در بازار رقابت، کالایی تولید کنند که خریدار نسبت به ک...
۱۳۹۷/۱/۲۹ - ۱۱:۱۴
رییس سازمان بسیج طلاب کشور:
نگاه مردم به تصمیم گیری مسؤولان است
حجت الاسلام گواهی تأکید کرد: دولتمردان باید به سخنان حکیمانه ایشان توجه ویژه داشته باشند و هیأت های اندیشه ورزی را تشکیل داده و رهنمودهای ایشان را در مواجهه با تهدیدات و مسائل مختلف دشمن بررسی کنند.
۱۳۹۷/۱/۲۸ - ۲۳:۵۱
حجت الاسلام جوشقانیان تأکید کرد؛
اعتماد به "جوان ایرانی" پیش نیاز حمایت از کالای ایرانی
رییس مجمع عالی بسیج استان قم یکی از شاخصه های حمایت از کالای ایرانی را جلوگیری از قاچاق کالا در کشور خواند و گفت: قاچاق، بی تردید تولید داخلی را به تعطیلی می کشاند.
۱۳۹۷/۱/۲۸ - ۱۳:۰۷
یادداشت؛
پایتخت را دوباره ببینیم
ترویج احترام به والدین، پرداختن به مفاسد مواد مخدر، عنایت به جایگاه مهم خانواده و نیز به تصویر کشیدن اختلافات فرزندان و والدین به شکل متعادل و نه کاریکاتوری از نکات مثبت و قابل توجه سریال پایتخت ۵ ...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۵:۳۸
یادداشت؛
اندازه نگه دار که اندازه نکوست + شعر
برخی گمان می کنند اسراف فقط در مصرف زیاد از حد آب و نان معنا پیدا می کند. اما حقیقت آن است که حتی شایسته است انسان در هنگام صحبت کردن نیز مراقب باشد که فرصت گوینده و شنونده و ... نیز امکانی است که با...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۵:۱۸
در گفت و گو با رسا بررسی شد؛
از الهامات "شیطانی" تا "فروپاشی خانواده"
فعال و محقق در عرصه فرقه ها و عرفان های نوظهور با بیان اینکه کسانی که جذب گروه های عرفانی منحرف می شوند، آسیب پذیر می شوند، بیان داشت: باور ما این است "الهاماتی" که برای این‌ها پیش می‌آید، رحمانی نیست...
۱۳۹۷/۱/۲۷ - ۱۴:۵۹
حجت الاسلام حاج آقازاده مطرح کرد؛
تشیع انگلیسی به دنبال بدعت گذاری
پژوهشگر عرفان های نوظهور گفت: باید به طرفداران تشیع انگلیسی بفهمانیم که مورد سوء استفاده قرار گرفته اند.
۱۳۹۷/۱/۲۵ - ۱۸:۵۵
یادداشت؛
از ظرف کاشانی تا بنر کره‌ای
خوشبختانه اکنون عزمی جدی و فراگیر در کشورمان برای حمایت از کالاهای وطنی ایجاد شده است و روزبه‌روز دارد فراگیرتر می‌شود و امید است و دعا می‌کنیم که روزی برسد که مصرف کالای ایرانی گزینه‌ی اول ما و مایه‌...
۱۳۹۷/۱/۲۵ - ۱۷:۳۵
همراه با مشاور؛
دنیای احساسی جدید اما ناپایدار
هر ارتباطی می تواند یک پرونده احساسی جدید در دنیای ما باز کند، حتی ارتباط هایی که به ظاهر جدی نیستند و سرگرمی اند.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۲۱:۲۷
اخلاق رکن اصلی بعثت؛
بحران معنوی در عصر مدرن
ساخت اخلاقی مهم‌ترین عامل تکامل و ترقی و یا سقوط و انحطاط و زوال جوامع بشری محسوب می شود و جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به توجه به اخلاق و ساخت جامعه براساس اخلاق اجتماعی نیازمند است.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۶:۳۴
یادداشت؛
رفتار حرفه‌ای در مواجه با "فناوری"
یکی از اشتباه های پررنگ در استفاده از دنیای مجازی به ویژه شبکه های اجتماعی این است که برخی برای پر کردن تنهایی های خود به سراغ این فضا می روند در حالی که با غرق شدن در چنین فضایی، تنهاتر می شوند.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۶:۲۸
شعر طنز؛
هر دلاری پیش ما برگ چناری بیش نیست
رضا الهامی، شاعر حوزوی به مناسبت شعار امسال شعر طنزی را سروده است، که تقدیم خوانندگان رسا می شود.
۱۳۹۷/۱/۲۴ - ۱۱:۲۷
معاون پرورشی و فرهنگي وزیر آموزش و پرورش خبر داد؛
فعالیت تبلیغی ۱۷ هزار روحانی در آموزش و پرورش
کریمی از فعالیت تبلیغی ۱۷ هزار روحانی در آموزش و پرورش خبر داد و گفت: مدارس دارای روحانی مستقر ۱۱۵ درصد نسبت به سال های قبل رشد داشته و در ۳ هزار و ۸۰۰ مدرسه روحانی مستقر داریم.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۳۰
دیالوگ تأمل برانگیز پایتخت؛
ز نیرو بود «زن» را راستی
اعتراف می‌کنم که از خودم شرمنده شدم که حتی در دنیای خیالی سینما هم راست‌گویی برای من و بسیاری دیگر مثل من این‌قدر دشوار است و من و جامعه‌ من چه بهای سنگینی را داریم می‌پردازیم بابت اینکه افرادی مثل «ه...
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۹
یادداشت؛
جایگاه کظم غیظ اجتماعی
امروز جامعه ما بیش از پیش نیازمند کظم غیظ و مبارزه با خشم و عصبانیت های ناصواب است و این موضوع جز با تأسی به فرهنگ اهل بیت(ع) و سبک و سیره زندگی آن انوار مقدس میسر نخواهد شد.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۶
روشنفکری در ایران(۱۳)
ریشه شناسی تفکر اعتزال نو
حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی گفت: برای جلوگیری از رشد افکار اعتزال نو مهمترین راهکار، اسلامی‌سازی علوم انسانی است.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۷:۱۳
سِلفی یا خودشیفتگی؛
مراقب لایک‌ها باشیم
اینکه خودمان را دوست داشته باشیم، نشانه خوبی است و خبر از وجود عزت نفس در ما می دهد، اما اگر فقط خودمان را دوست داشته باشیم و به این خاطر دیگران را به حاشیه بفرستیم یا زیادی به خودمان توجه کنیم، اصلا ...
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۰۸:۴۰
مدیرکل دفتر تالیف کتب آموزش و پرورش:
تلاش آموزش و پرورش انتقال با ظرافت معارف دینی به دانش آموزان است
امانی با بیان این که آموزش و پرورش تلاش کرده که معارف دینی را با ظرافت به دانش آموزان منتقل کند، شایعه توجه نکردن این وزارتخانه به امور معارفی و قرآنی را نادرست خواند.