Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - حلقه مفقوده آزادی
پنج شنبه ۲۴ آیان ۱۳۹۷ Thursday, November 15, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۹/۲۲ - ۱۱:۵۰
شناسه خبر: ۵۴۱۷۸۸
 
یادداشت؛
حلقه مفقوده آزادی
اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «آزادی» مفهومی است که همواره یکی از بحث برانگیزترین موضوعات داخلی و بین المللی جوامع بشری بوده است. مفهومی که همگان آن را تقدیس، و برای رسیدن به مطلوب خویش بدان چنگ زده­اند. هم موافقان دین خود را مدافع آزادی می­دانند هم مخالفان دین. هم موافقان اختلاط روابط پسر و دختر، منتقدین مسأله حجاب و مروجین بی­قیدی­ های اجتماعی و لاابالی­گری­ های اخلاقی استناد به آزادی می­کنند، و هم مخالفان این ولنگاری­ها و مدافعان ترویج احکام الهی و اصول اخلاقی. هم ایالات متحده به خود حق داده که به بهانه دفاع از آزادی، به ملتهای دیگر تجاوز کند و هزاران جنایت انجام دهد، هم ملتهای مبارز در مقابل آنان با نام آزادی ایستادگی می ­کنند.

این چه مفهومی است که این همه دچار تضادها و تناقض با ذات خویش شده؟ آیا در دل مفهوم آزادی حلقه مفقوده­ای موجود است که بتواند جوابگوی این همه تضاد و تناقض باشد؟ واگر هست، آن حلقه مفقوده چیست؟ شاید جواب را در ملزمات و بازدارنده­های حقوقی جستجو کنیم، اما بازهم به پاسخ حقیقی نخواهیم رسید چراکه خود بازدارنده­های حقوقی (چه حقوق را الهی و واضعش را خداوند بدانیم و چه بشری و از نوع اعتباریات بشری که در این صورت راه برای سوء استفاده­های نفسانی باز می­شود) احتیاج به یک اهرم برای کامل و صحیح اجراشدن دارند و این اهرم گزاره­های اخلاقی است که باعث می­شود نهادها و مجریان حقوق، در اعمال، اجرا و نظارت بر مسائل مختلف طرف حق را وانگذارند. یک قاضی زمانی قضاوتش عادلانه است که متصف به ملزومات اخلاقی و صفت عدالت باشد وگرنه هرچقدر هم نظارت سخت اعمال شود با یافتن کوچکترین مفرّی عدالت را ذبح خواهد کرد.

در مسأله «آزادی» نیز به همین شکل است و تنها اهرمی که می­ تواند به طور یقینی آزادی را از مرزهای توحش خارج نگاه دارد «اخلاق» است که همان حلقه مفقوده آزادی در بسیاری از جوامع غربی و شرقی و اندیشه­ها و تعاریف سکولار از آزادی است. بنابراین پوچ بودن شبهه­ای که برخی مطرح می­کنند مبتنی براینکه اخلاقیات محدود کننده آزادی است ظاهر می شود، چراکه آزادی مادامی مقدس و قابل احترام است که خود مبدل به نقض آزادی و حقوق دیگری نشود که در آن صورت تبدیل به توحشی در لقای نام آزادی می­گردد و نام آزادی به همراه تقدس مفهومی آن ساتری می­گردد برای توحش برآمده از خروش نفسانیات و غرایز.

البته این حرف به معنای این نیست که حدود آزادی تا آنجایی است که به آزادی­های دیگران لطمه وارد نکند چراکه این سخنِ به ظاهر زیبا، کلامی باطل است، بلکه آزادی باید به سمت تکامل و تعالی نفس انسانی حرکت کند اما اگر برای رهایی نفسانیات حیوانی باشد و باعث لطمه زدن به نفس انسانی و یا به تعبیر شهید مطهری، «خود عالی» شود باید محدود گردد، و این محدودیت، درحقیقت تحدید توحش و شهوات نفسانی است. این لطمه زدن به نفس انسانی، گاه بواسطه تجاوز به حقوق و کرامت دیگران حاصل می­شود و گاه بواسطه تجاوز به کرامت خویش، و در هر دو حالت «خود عالی» یا همان نفس انسانی فرد تنزل کرده و لطمه می ­خورد.

این حقیقت(تبدیل آزادی به توحش) در جوامع امروزی کاملا مشهود و ملموس است، جوامعی که با زدودن اخلاقیات از گوهر آزادی، هرگونه نفسانیت، شهوت، خودخواهی، زیاده­خواهی و تجاوزی را در مرزهای آزادی راه داده­اند و با اختلاط مرز حریت و حیوانیت، آزادی­های بشری را به بهانه محدود نکردن آن، به انواع بی­بندوباری­های اخلاقی از همجنس­بازی و ازدواج همجنس­بازان تا انواع زنا و غیره آلوده کرده، بلکه تبدیل به قانون می­ کنند. و ثمره آن، صدها نوع جرم و جنایت و بیماری­های روحی و جسمانی، و توحشی است که جوامع مذکور را نه تنها درخود فروبرده که در برابر هر ملتی که نخواهند اینگونه مرز حریت و حیوانیت را مخلوط کنند جبهه گرفته، با استفاده از اهرم­های قدرت خودساخته آنها را محکوم به نقض حقوق بشر و آزادی می­ کنند. براین اساس آن حقیقتی که می­تواند جلوی تبدیل آزادی به توحش را بگیرد تقیّد آزادی به اخلاق است و این تقیّد محدود کننده آزادی نیست بلکه زایل کننده توحش است.

كسانى كه ميان «مصونيت» و «محدوديت» را نمى‏ فهمند و با نام آزادى و رهايى از قيد و بند، به خرابى حصار تقوا فتوا مى‏ دهند. قدر مشترك پناهگاه و زندان «مانعيت» است، اما پناهگاه، مانع خطرها است و زندان، مانع بهره­بردارى از موهبت­ها و استعدادها. اين است كه على عليه السلام مى‏فرمايد:«اعْلَموا عِبادَ اللَّهِ انَّ التَّقْوى‏ دارُ حِصْنٍ عَزيزٍ، وَ الْفُجورَ دارُ حِصْنٍ ذَليلٍ،ئلايَمْنَعُ اهْلَهُ وَ لا يُحْرِزُ مَنْ لَجَأَ الَيْهِ. الا وَ بِالتَّقْوى‏ تُقْطَعُ حُمَةُ الْخَطايا؛ بندگان خدا! بدانيد كه تقوا حصاری بلند و غيرقابل تسلط است، و بى تقوايى و هرزگى حصاری پست است كه مانع و حافظ ساكنان خود نيست و آن كس را كه به آن پناه ببرد حفظ نمى‏ كند. همانا با نيروى تقوا نيش گزنده خطاكاري ها بريده مى‏ شود». «نهج البلاغه، خطبه 157»

حضرت على(ع) در اين بيان عالى، گناه و لغزش را كه به جان آدمى آسيب مى‏ زند، به گزنده‏اى از قبيل مار و عقرب تشبيه مى‏ كند؛ مى‏فرمايد نيروى تقوا نيش اين گزندگان را قطع مى‏ كند. همچنین در برخى از كلمات تصريح مى‏كند كه تقوا مايه اصلى آزاديهاست؛ يعنى نه تنها خود قيد و بند و مانع آزادى نيست، بلكه منبع و منشأ همه آزاديهاست. «فَانَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتاحُ سَدادٍ وَ ذَخيرَةُ مَعادٍ وَ عِتْقٌ مِنْ كُلِّ مَلَكَةٍ وَ نَجاةٌ مِنْ كُلِّ هَلَكَةٍ؛ همانا تقوا كليد درستى و توشه قيامت و آزادى از هر بندگى و نجات از هر تباهى است». «خطبه 221»

آری، اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید./۸۴۱/ی۷۰۳/س           

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱ + ۱۰
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۱۴:۵۵
دهه‌های بی‌سند؛
یادداشت | لجاجت بر دهه‌سازی‌
همان گونه ایام عزاداری مؤکد است، شادی هم مؤکد است و ایام عیدغدیر، عید سعید فطر و عید ولادت امام زمان(عج) که دارای سفارش است را فراموش نکنیم.
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۱۴:۲۸
معنا و معیار خوشبختی واقعی
مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی درباره «خوشبختی انسان‌ها و دلایل مادی و معنوی آن» پاسخ داده است.
۱۳۹۷/۸/۲۲ - ۱۳:۲۹
سفرنامه هند(۴)
محرم در"لکنو" | حجاب در هوای شرجی
پای بندی مردم لکنو و به طور کلی شیعیان هند به مسائل شرعی هم جالب است. بانوان شان معمولا هیچ تار مویی بیرون نمی گذارند و پوشیه می زنند.
۱۳۹۷/۸/۲۲ - ۱۱:۵۸
پرونده بلوغ (۳)
غفلت والدین از "تربیت جنسی فرزندان" خسارت بار است
مدیر مدرسه علمیه امام هادی(ع) با تبیین جایگاه تربیت جنسی در خانواده ها گفت: تربیت جنسی، عرصه ای است که باید پدر و مادر در درون خانواده آن را مدیریت و اجرا کنند تا فرزند به سوی انحرافات و مشکلات بعدی ک...
۱۳۹۷/۸/۲۱ - ۱۲:۰۲
سفرنامه اربعین | در پیاده روی اربعین چه گذشت
عراقی ها بسیار دوست دارند نظر ایرانی ها را درباره کشورشان بدانند. شاید به خاطر تاریخ دیرینه و همسایگی ما با آنها، این موضوع برای شان مهم است.
۱۳۹۷/۸/۱۹ - ۱۴:۱۸
دهه محسنیه؛ سنت یا بدعت
ایام محسنیه عنوانی است كه در سال های اخیر در خصوص ایام جسارت به خانه حضرت زهرا(س) و سقط نوزاد ایشان در پایان ماه صفر و آغاز ربیع اطلاق شده و تلاش می شود مجالس سوگواری در این رابطه برقرار شود.
۱۳۹۷/۸/۱۹ - ۱۴:۰۲
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران مطرح کرد؛
بهترین زمان انعقاد نطفه برای داشتن فرزندی زیبا و باهوش
استاد دانشگاه تهران گفت: بهترین تولدها از آن نوزادهایی است که پدر و مادرشان عاشقانه خواسته اند که بچه دار شوند، انتخاب زمان در انعقاد نطفه و فرزند آوری بسیار مهم است، حال سؤال می شود در طول سال چه زما...
۱۳۹۷/۸/۱۹ - ۱۳:۵۸
چرا تجویزهای ضدخلق پول گمراه‌کننده است
ادبیات ضدخلق پول، برای برخی جریانات فکری در حوزۀ اقتصاد اسلامی‌ نیز مقبولیت یافته، تا جایی که آنها نظام بانکداری مطلوب اسلام را بانکداری ذخیره کامل دانسته‌اند.
۱۳۹۷/۸/۱۹ - ۱۳:۴۱
با محوریت قصه تاریخی دینی؛
انیمیشن سینمایی "در مسیر باران" منتشر شد
فیلم سینمایی "در مسیر باران" یکی از این انیمیشن‌های جذاب و مناسب برای خانواده ها و دانش آموزان محسوب می‌شود که در سال ۱۳۹۶ از سوی یکی از انیمیشن سازان ایرانی ساخته شده است.
۱۳۹۷/۸/۱۹ - ۱۱:۰۰
مهمان ناخوانده؛
یادداشت | اعضای جدید خانه‌های ایرانی
جای تأمل دارد فناوری اینترنت بدون هیچ محدودیت و مانع و تحریمی در ایران اجرایی می شود، اما توان به کارگیری فناوری های دیگری حتی هواپیمایی را در ایران نداریم.
۱۳۹۷/۸/۱۵ - ۱۱:۲۷
"امر به معروف و نهی از منکر" مظهر عملی مسؤولیت‌پذیری و پیشرفت
از مهمترین نقاط ضعفی که در جامعه ایران فراگیر شده است و بیشتر افراد مبتلا به آن هستند، عدم مسئولیت‌پذیری است که ناشی از اعتماد به نفس بیجاست.
۱۳۹۷/۸/۱۳ - ۱۲:۰۱
سفرنامه هند(۳)
از چالش قطار تا تعامل با کفار غیر کتابی
مساله تعامل با کفار غیر کتابی، موضوعی اساسی است که جا دارد فقهای عظام به آن بپردازند و با استفاده از ظرفیت بی بدیل فقه شیعه، گره از کار مسلمانان هند باز کنند.
۱۳۹۷/۸/۱۳ - ۱۰:۱۵
یادداشت | پیروزی صددرصدی شعار "حب الحسین"
نقطه عطف ارتباط و پیوند ایرانی‌ها و عراقی‌ها را باید در خونخواهی از قاتلان اباعبدالله الحسین(ع) جست؛ آنجا که به فرماندهی مختار ثقفی یک‌صدا فریاد «یا لثارات الحسین» را سر داده بودند.
۱۳۹۷/۸/۱۲ - ۱۵:۰۳
در خبرگزاری رسا؛
پرونده تحلیلی "بلوغ" منتشر می‌شود
بررسی آموزش‌های صحیح دوران بلوغ و مشکلات این دوران، تبیین نقاط آسیب‌زای سند ۲۰۳۰ و خلأ آگاهی های دوران بلوغ از منظر اسلامی در مدارس و خانه‌ها از محورهای مهم این پرونده بلوغ است.
۱۳۹۷/۸/۱۰ - ۱۵:۵۸
یادداشت | پیام حضور زائران اربعین از ۴۰ کشور جهان
اربعین امسال، برخی زوار و مواکب با نصب تصاویر شهدای مظلوم یمن تلاش کرده اند دنائت و پستی سیاست رسانه ای کشورهای غربی را در بی تفاوتی آنها به کشتار مظلومانه مردم یمن نشان دهند.
۱۳۹۷/۷/۳۰ - ۰۸:۵۵
یادداشت | شب‌های عصر مدرنیته؛ آرام یا ناآرام
شناخت شب و روز و جایگاه آن در سیستم خلقت و زندگی بشری، بسیار حائز اهمیت است. تفکر اسلامی در مقابل تفکر مدرنیته غربی، در این باره اختلاف نظرهایی دارند.
۱۳۹۷/۷/۳۰ - ۰۸:۴۵
اربعین رسانه جهانی؛
یادداشت | چرا امام حسین ندای "یا اهل العالم" سر داد
پیاده روی اربعین ارتباطی ناگسستنی با نبوت دارد. زائر به زیارت نوه پیامبر می رود. زائر، لبیک به ندای آزادی خواهی، حق طلبی، عدالت، مبارزه با ستمِ امام حسین(ع) می دهد.
۱۳۹۷/۷/۲۹ - ۱۱:۴۱
در گفت‌وگو با حجت الاسلام والمسلمین بنیادی مطرح شد؛
اربعین تبلور همدلی میان پیروان ادیان الهی
نایب رییس مجمع عمومی جامعه مدرسین گفت: اربعین تبلور وحدت و همدلی میان شیعیان بلکه مسلمانان و پیروان سایر ادیان در تمرکز بر یک امر الهی و مطابق با فطرت‌‌ها است.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۰۸:۴۱
سفرنامه اربعین؛
گزارش | جای خالی موکب‌های یمنی
در موکب شباب المقاومه، جایگاهی برای یمنی ها تدارک دیده شده بود و دو جوان یمنی با لباس مخصوص یمن و خنجرهای معروف خود در آنجا ایستاده بودند، تلاقی کاروان پیاده روی یمن با این موکب بسیار دیدنی شد.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۳:۵۹
یادداشت| "کنار قدم‌های جابر"
یکی از شگفتی‌های اربعین، گسترش چشمگیر این حرکت بزرگ در سال‌های اخیر است که با وجود کینه‌توزی دشمنان و کشورهای استکباری به منظور جلوگیری از رشد همه جانبه این راهپیمایی، روز به روز با افزایش همراه بوده ...