Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - حلقه مفقوده آزادی
شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ Saturday, September 22, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۹/۲۲ - ۱۱:۵۰
شناسه خبر: ۵۴۱۷۸۸
 
یادداشت؛
حلقه مفقوده آزادی
اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، «آزادی» مفهومی است که همواره یکی از بحث برانگیزترین موضوعات داخلی و بین المللی جوامع بشری بوده است. مفهومی که همگان آن را تقدیس، و برای رسیدن به مطلوب خویش بدان چنگ زده­اند. هم موافقان دین خود را مدافع آزادی می­دانند هم مخالفان دین. هم موافقان اختلاط روابط پسر و دختر، منتقدین مسأله حجاب و مروجین بی­قیدی­ های اجتماعی و لاابالی­گری­ های اخلاقی استناد به آزادی می­کنند، و هم مخالفان این ولنگاری­ها و مدافعان ترویج احکام الهی و اصول اخلاقی. هم ایالات متحده به خود حق داده که به بهانه دفاع از آزادی، به ملتهای دیگر تجاوز کند و هزاران جنایت انجام دهد، هم ملتهای مبارز در مقابل آنان با نام آزادی ایستادگی می ­کنند.

این چه مفهومی است که این همه دچار تضادها و تناقض با ذات خویش شده؟ آیا در دل مفهوم آزادی حلقه مفقوده­ای موجود است که بتواند جوابگوی این همه تضاد و تناقض باشد؟ واگر هست، آن حلقه مفقوده چیست؟ شاید جواب را در ملزمات و بازدارنده­های حقوقی جستجو کنیم، اما بازهم به پاسخ حقیقی نخواهیم رسید چراکه خود بازدارنده­های حقوقی (چه حقوق را الهی و واضعش را خداوند بدانیم و چه بشری و از نوع اعتباریات بشری که در این صورت راه برای سوء استفاده­های نفسانی باز می­شود) احتیاج به یک اهرم برای کامل و صحیح اجراشدن دارند و این اهرم گزاره­های اخلاقی است که باعث می­شود نهادها و مجریان حقوق، در اعمال، اجرا و نظارت بر مسائل مختلف طرف حق را وانگذارند. یک قاضی زمانی قضاوتش عادلانه است که متصف به ملزومات اخلاقی و صفت عدالت باشد وگرنه هرچقدر هم نظارت سخت اعمال شود با یافتن کوچکترین مفرّی عدالت را ذبح خواهد کرد.

در مسأله «آزادی» نیز به همین شکل است و تنها اهرمی که می­ تواند به طور یقینی آزادی را از مرزهای توحش خارج نگاه دارد «اخلاق» است که همان حلقه مفقوده آزادی در بسیاری از جوامع غربی و شرقی و اندیشه­ها و تعاریف سکولار از آزادی است. بنابراین پوچ بودن شبهه­ای که برخی مطرح می­کنند مبتنی براینکه اخلاقیات محدود کننده آزادی است ظاهر می شود، چراکه آزادی مادامی مقدس و قابل احترام است که خود مبدل به نقض آزادی و حقوق دیگری نشود که در آن صورت تبدیل به توحشی در لقای نام آزادی می­گردد و نام آزادی به همراه تقدس مفهومی آن ساتری می­گردد برای توحش برآمده از خروش نفسانیات و غرایز.

البته این حرف به معنای این نیست که حدود آزادی تا آنجایی است که به آزادی­های دیگران لطمه وارد نکند چراکه این سخنِ به ظاهر زیبا، کلامی باطل است، بلکه آزادی باید به سمت تکامل و تعالی نفس انسانی حرکت کند اما اگر برای رهایی نفسانیات حیوانی باشد و باعث لطمه زدن به نفس انسانی و یا به تعبیر شهید مطهری، «خود عالی» شود باید محدود گردد، و این محدودیت، درحقیقت تحدید توحش و شهوات نفسانی است. این لطمه زدن به نفس انسانی، گاه بواسطه تجاوز به حقوق و کرامت دیگران حاصل می­شود و گاه بواسطه تجاوز به کرامت خویش، و در هر دو حالت «خود عالی» یا همان نفس انسانی فرد تنزل کرده و لطمه می ­خورد.

این حقیقت(تبدیل آزادی به توحش) در جوامع امروزی کاملا مشهود و ملموس است، جوامعی که با زدودن اخلاقیات از گوهر آزادی، هرگونه نفسانیت، شهوت، خودخواهی، زیاده­خواهی و تجاوزی را در مرزهای آزادی راه داده­اند و با اختلاط مرز حریت و حیوانیت، آزادی­های بشری را به بهانه محدود نکردن آن، به انواع بی­بندوباری­های اخلاقی از همجنس­بازی و ازدواج همجنس­بازان تا انواع زنا و غیره آلوده کرده، بلکه تبدیل به قانون می­ کنند. و ثمره آن، صدها نوع جرم و جنایت و بیماری­های روحی و جسمانی، و توحشی است که جوامع مذکور را نه تنها درخود فروبرده که در برابر هر ملتی که نخواهند اینگونه مرز حریت و حیوانیت را مخلوط کنند جبهه گرفته، با استفاده از اهرم­های قدرت خودساخته آنها را محکوم به نقض حقوق بشر و آزادی می­ کنند. براین اساس آن حقیقتی که می­تواند جلوی تبدیل آزادی به توحش را بگیرد تقیّد آزادی به اخلاق است و این تقیّد محدود کننده آزادی نیست بلکه زایل کننده توحش است.

كسانى كه ميان «مصونيت» و «محدوديت» را نمى‏ فهمند و با نام آزادى و رهايى از قيد و بند، به خرابى حصار تقوا فتوا مى‏ دهند. قدر مشترك پناهگاه و زندان «مانعيت» است، اما پناهگاه، مانع خطرها است و زندان، مانع بهره­بردارى از موهبت­ها و استعدادها. اين است كه على عليه السلام مى‏فرمايد:«اعْلَموا عِبادَ اللَّهِ انَّ التَّقْوى‏ دارُ حِصْنٍ عَزيزٍ، وَ الْفُجورَ دارُ حِصْنٍ ذَليلٍ،ئلايَمْنَعُ اهْلَهُ وَ لا يُحْرِزُ مَنْ لَجَأَ الَيْهِ. الا وَ بِالتَّقْوى‏ تُقْطَعُ حُمَةُ الْخَطايا؛ بندگان خدا! بدانيد كه تقوا حصاری بلند و غيرقابل تسلط است، و بى تقوايى و هرزگى حصاری پست است كه مانع و حافظ ساكنان خود نيست و آن كس را كه به آن پناه ببرد حفظ نمى‏ كند. همانا با نيروى تقوا نيش گزنده خطاكاري ها بريده مى‏ شود». «نهج البلاغه، خطبه 157»

حضرت على(ع) در اين بيان عالى، گناه و لغزش را كه به جان آدمى آسيب مى‏ زند، به گزنده‏اى از قبيل مار و عقرب تشبيه مى‏ كند؛ مى‏فرمايد نيروى تقوا نيش اين گزندگان را قطع مى‏ كند. همچنین در برخى از كلمات تصريح مى‏كند كه تقوا مايه اصلى آزاديهاست؛ يعنى نه تنها خود قيد و بند و مانع آزادى نيست، بلكه منبع و منشأ همه آزاديهاست. «فَانَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتاحُ سَدادٍ وَ ذَخيرَةُ مَعادٍ وَ عِتْقٌ مِنْ كُلِّ مَلَكَةٍ وَ نَجاةٌ مِنْ كُلِّ هَلَكَةٍ؛ همانا تقوا كليد درستى و توشه قيامت و آزادى از هر بندگى و نجات از هر تباهى است». «خطبه 221»

آری، اخلاق به انسان آزادى حقیقی مى‏ دهد، يعنى او را از بند شهوات آزاد کرده، رشته نفسانیات را از گردنش برمى ‏دارد و ريشه پلشتی­ های اجتماعى را می­ زداید./۸۴۱/ی۷۰۳/س           

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱ + ۱
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۶/۳۰ - ۰۹:۱۲
یادداشت | رفراندم عاشورا
امروز چهل سال از رفراندم عاشورا می گذرد. چهل عاشورا بر مردم ایران گذشته است و یزیدیان زمان هر بار می کوشند تا ذره ای از شکوه و عظمت عاشورا را کم کنند.
۱۳۹۷/۶/۲۸ - ۰۷:۳۱
نشست هم اندیشی گسترش فرهنگ دفاع مقدس؛
گزارش | تغییر تاکتیک دشمن از توپ و تانک به فیسبوک و فضای مجازی
دشمن در زمینه از بین بردن ارزش ها بسیار حوصله به خرج می دهد تا بالاخره پس از گذشت چندین سال ارزش های ما را نابود و آرمان های پلید خودش را نهادینه کند.
۱۳۹۷/۶/۲۴ - ۰۹:۳۹
مقابله با بی‌عفتی‌های بزرگ هدف یک موسسه حوزوی
مدیر مؤسسه فرهنگی و پژوهشی طهورا با اشاره به جزئیات طرح مقابله با بی‌عفتی گفت: هدف اصلی طرح جدیدی که توسط مؤسسه طهورا ارائه و آغاز شده است، مقابله با بی‌عفتی‌های بزرگ است.
۱۳۹۷/۶/۲۳ - ۱۵:۴۵
یادداشت؛
عوامل تخریب ‌ نشاط اجتماعی و چند راهکار
با نگاهى به وضعيت عمومى جامعه، در مقايسه با سال‌هاى گذشته، شاهد افزايش انتقادها، افزايش بدبينى و بى ‌اعتمادى و مسائلى از اين قبيل در جامعه هستيم.
۱۳۹۷/۶/۲۱ - ۱۵:۲۴
بخش چهارم؛
گفت‌وگوی اختصاصی | از "طالب‌‌اف" تا شیخ فضل الله
"طالب‌‌اف" جواب جالب به دهخدا می‌دهد؛ می‌گوید: کدام جانور در ایران یک‌شبه، پانصد حزب و انجمن زاییده؟! جوان! مگر می‌شود در یک دوره این همه انجمن و نهاد به وجود آمده باشد.
۱۳۹۷/۶/۱۹ - ۱۰:۴۶
بخش دوم؛
یادداشت | معتاد فضای مجازی
رها ساختن افسار وقت و زمان، باعث چیرگی ابرهای تیره ناکامی و حسرت دائمی بر افق زندگی می شود.
۱۳۹۷/۶/۱۸ - ۱۴:۱۳
انتقاد استاد حوزه از حضور ابزاری زنان در تبلیغات تلویزیون
حجت‌الاسلام و المسلمین الویری گفت: جا دارد که کنگره آمریکا بر دست اصحاب تلویزیون بوسه بزند که توانسته در زمینه نشر فرهنگ غربی این اندازه موفق عمل کند.
۱۳۹۷/۶/۱۷ - ۱۴:۵۴
واهمه از جهانی شدن اربعین؛
یادداشت | تشريح "پروژه نفرت"
نكته مهم خبر گاردين بلد كردن اسم يكي از مقدس ترين شهرهاي ايران بود؛ در حالی که توريست‌ها و مسافراني كه از كشورهاي مختلف به خصوص عراق به ايران مي‌آيند علاوه بر مشهد به شهرهاي ديگر ايران نيز سفر مي‌كنند...
۱۳۹۷/۶/۱۷ - ۱۲:۲۰
یادداشت طلبگی | هیأتی‌ها بخوانند
هیات ها می توانند یکی از آن اجتماع های سازمانی فعالی باشند که در زمینه سازی ظهور و تشکیل مقدمات تمدن اسلامی نقش مهمی را ایفا کنند.
۱۳۹۷/۶/۱۷ - ۱۱:۴۰
یادداشتک | بحران پوشکی
تردیدی نیست که عواملی عامدانه اوضاع گرانی را برای کشور درست کرده‌اند تا مردم را نسبت به خیلی مسائل از جمله ارزش‌های دینی و اصل نظام بدبین کنند.
۱۳۹۷/۶/۱۷ - ۱۱:۳۳
حجت الاسلام والمسلمین احمدی شاهرختی تأکید کرد؛
تبلیغ بین الملل نیازمند تمرکز بر آموزه های قرآنی
عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات تقریبی بیان کرد: به دلیل اعتقاد مردم به قرآن کریم می‌توان این معجزه الهی را معبر و راهبردی برای انتقال ظرفیت‌های فکری و معارفی قرار داد و همین نقطه، محور وحدت ما با جهان...
۱۳۹۷/۶/۱۴ - ۱۴:۴۹
فیلمسازان عراقی در ایران
جمعی از فیلمسازان و هنرمندان عراقی با حضور در دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی از این مرکز فرهنگی بازدید و در جریان فعالیتهای آن همانند جشنواره مردمی فیلم عمار، تاریخ شفاهی، موسیقی و... قرار گرف...
۱۳۹۷/۶/۱۴ - ۱۲:۱۱
یادداشتک | خبرگانِ مطالبه گر
رهبر انقلاب فرمودند: خبرگان باید از دولت، مجلس و دستگاه‌های مسئول، مطالبه‌گری کند.
۱۳۹۷/۶/۱۳ - ۱۳:۳۱
رییس مجمع عالی تفسیر قرآن کریم تبیین کرد؛
گفت‌وگو | نگاه راهبردی اهل‌بیت در مواجهه با مسائل بین‌المللی
حجت الاسلام والمسلمین میرکتولی با اشاره به سیاست راهبردی اهل‌بیت(ع) در مسائل داخلی و بین‌المللی، نگاه راهبردی اسلام به جهان بشریت را دارای سه سطح محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی توصیف کرد.
۱۳۹۷/۶/۱۳ - ۱۳:۰۴
خلاصه‌ای از پاسخ روحانیت به اتهامات رژیم پهلوی + سند
روحانیت هرگز با اصلاحات مخالف نبوده و نخواهد بود اما با آنهائى مخالفت می‌کند که هستى مملکت را به نام خود در بانک‌هاى خارجى گذاره‌اند.
۱۳۹۷/۶/۱۲ - ۲۲:۵۴
دیدگاه رهبر انقلاب درباره تاریخ نگاری متعهدانه
از آنجا که مقام معظم رهبری مطالعه‌ گسترده و عمیقی در عرصه‌ تاریخ به ویژه «تاریخ اسلام» و تاریخ معاصر، خصوصاً نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی دارند، لذا نظرات ایشان در حوزه‌ تاریخ همواره راهگشا و بدیع...
۱۳۹۷/۶/۱۱ - ۱۴:۲۸
دوربین و دیگر هیچ؛
یادداشت | آیت الله سلبریتی
انگار این دوره و زمانه اگر با دوربین محشور باشی، زودتر فالوور دار می شوی و کامنت‌ها و لایک‌هایت میلیونی می شود.
۱۳۹۷/۶/۱۱ - ۱۰:۰۶
بازی‌های رایانه‌ای؛
فرزندی که پدرش را معتاد کرد
حجت الاسلام والمسلمین تراشیون اعتیاد به بازی های رایانه‌ای را در خانواده ها، پرخطر توصیف کرد و رعایت مراحل ترک اعتیاد و درمان را مهم دانست.
۱۳۹۷/۶/۱۱ - ۰۹:۴۰
حجت الاسلام والمسلمین علم الهدی:
شکاف طبقاتی، مردم را از مسئولان ناامید می‌کند
کارشناس رسانه ملی تبعیض و ایجاد شکاف طبقاتی میان مسؤولان و مردم را یکی از عوامل ناامید شدن مردم از مسئولان دانست و گفت: مهم ترین مسأله ای که مردم را در صحنه نگه داشته است، «امید و نگاه مثبت مردم نسب...
۱۳۹۷/۶/۱۰ - ۱۴:۵۳
انحراف افکار عمومی با فنون تبلیغاتی
رئیس جمهور در پاسخ به سئوالات نمایندگان مجلس، همان رویه گذشته سخنرانیهای خود را در پیش گرفت و با شعار وکلمات پر زرق وبرق به افکار عمومی پاسخ داد.