Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷ Sunday, October 21, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۸/۲۵ - ۱۳:۵۵
شناسه خبر: ۵۳۷۵۲۶
 
ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، فرهنگ یک ملت، منشاء عمده تحولات آن ملت است. (مقام معظم رهبری، مورخ: 8/10/83)  به عبارت دیگر، تمامی عملکردها، جهت گیری­ ها و تحولات یک ملت سرچشمه در فرهنگ آن ملت دارد و از سوی دیگر فرم‌­دهی فرهنگی وابسته به عواملی است که در یک چرخه صعودی و یا نزولی، بر تکامل و یا تنازل همدیگر تاثیر گذاشته و بستر تحولات منفی و یا مثبت، و نیز بسیاری از خصلت ها، باورها و کنش ­های یک ملت را فراهم می­ سازند.

ترسیم یک چرخه موثر در جامعه: بسیاری از عوامل جغرافیایی، محیطی، اجتماعی، اقتصادی، زبانی و ... در شکل گیری فرهنگ تأثیرگذار هستند(مراد از فرهنگ، معنای عام آن است که شامل خلقیات، گرایش‌ها، تفکرات، ایمان، آرمان‌ها، رفتارها و ... می شود). و از سوی دیگر فرهنگ(به همان معنای غام) نیز در بسیاری از همان عوامل تاثیر می­ گذارد. براین اساس هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد. چرخه ­ای که یک سوی آن عوامل یاد شده، و سوی دیگرش فرهنگی متأثر از آن عوامل است که اینک خود به مثابه عامل و محرکی قوی در بسیاری از همان عوامل یاد شده تأثیری مثبت و یا منفی می­ گذارد.

علت ذکر قید صعودی و نزولی برای این چرخه در این است که هرچقدر عوامل تأثیرگذار در فرهنگ از معیارها و ویژگی­ های مثبت و مطلوب تر بهره­ مند باشند تاثیری مثبت در شکل گیری فرهنگ و غنای آن می­ گذارند و از آن سو، هرقدر که غنا و قوت فرهنگ بیشتر و فربه­تر شود، زمینه و بستری می ­گردد برای رشد بهتر  و تکامل  همان عواملی که باز در همین فرایند چرخه وار بر روی فرهنگ تاثیر می­گذارند و بدین­سان یک چرخه صعودی پدید می آید که در پیشرفت و سلامت آن جامعه در ابعاد مختلفش تأثیر چشم گیری دارد. حال می­ توان همین تصور را در مورد یک چرخه نزولی داشت با این تفاوت که در این چرخه مفروض به علت وجود معیارها و ویژگی های نامطلوب در عوامل تاثیرگذار بر مقوله فرهنگ، فرهنگی نحیف و ضعیف شکل خواهد گرفت که در چرخه توصیف شده به واسطه ضعفش تأثیری مخرب در عوامل مذکور به جا خواهد گذاشت و به همین نحو یک چرخه نزولی در جامعه مفروض شکل خواهد گرفت که تمام ارکان اخلاقی، آرمانی و رفتاری و ... را در یک مسیر نزولی قرار خواهد داد.

شاید برای برخی این توهم پیدا شود که چرخه یاد شده یک دور باطل است، که در جواب باید گفته شود دور در روابط علّی و معلولی فرض می ­شود در حالی که اینجا چنین رابطه ای حاکم نیست و آن عوامل یاد شده همگی اسباب تأثیر گذار در قالب­‌دهی، تکامل و یا تنازل فرهنگ هستند نه علت تامه به وجود آورنده آن فرهنگ، کما اینکه فرهنگ نیز یک سبب تأثیرگذار در آن عوامل است نه علت تامه برای آنها.

حال باید اضافه کرد که یکی از خروجی­ های مهم این چرخه، تحولات یک ملت است. به گونه­ ای که انقلاب ها، تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ... همچنین عملکردهای ملی و فرا ملی یک جامعه و نیز صفات پسندیده و ناپسند اجتماعی را باید در این راستا تفسیر کرد و دید. اگر چرخه مذکور صعودی باشد قطعا شاهد تحولات مثبتی در جامعه خواهیم بود و اگر روند چرخه نزولی بود ثمره و خروجی آن نیز تحولاتی منفی و مخرب خواهد بود.

بر این اساس اگر به دنبال تحولات خرد یا کلان در یک جامعه هستیم باید ابتدا چرخه مذکور را در بطن آن جامعه شناسایی و مطالعه کرده و به نواقص و نقاط ضعف آن دست یابیم و آنها را رفع کنیم، آنگاه خواهیم دید که راه برای ایجاد تحولات مورد نظر هموار می­ شود.

برای نمونه به مسأله مطالعه و کتابخوانی اشاره می­ شود. اگر جامعه ای بخواهد به پیشرفت در ابعاد گوناگون و تمدن غنی دست یابد ناگزیر است که فرهنگ مطالعه و کتابخوانی را ارتقاء بخشد و موانع آن را مرتفع سازد. ارتقای فرهنگ کتابخوانی خود متاثر از عواملی از جمله؛ انتشار کتاب های با موضوعات جذاب، کارآمد و مفید، قیمت مناسب کتاب، در دسترس بودن مراکز خرید کتاب، نشر با کیفیت واستاندارد، رسیدگی به وضع ناشران و نویسندگان آن جامعه، مقوله آموزش به خانواده­ ها و ده ­ها عامل دیگر است. در واقع یک سوی چرخه، عوامل یاد شده قرار دارند و سوی دیگر آن، خصلت کتابخوانی یک جامعه که از آن تعبیر به فرهنگ کتابخوانی می­ شود. هرقدر آن عوامل مطلوب تر شوند فرهنگ مطالعه ارتقای بیشتری می­ یابد و هرقدر که فرهنگ مطالعه ارتقا یابد به رشد و توسعه عوامل یاد شده کمک می­ کند و این سبب پیدایش یک چرخه صعودی شده که ثمره آن؛ قدرت علمی، اقتصادی، فرهنگی، دفاعی و ... است که هرکدام از آنها تحولی در جامعه محسوب می­ شود./۹۰۱/ی۷۰۴/س

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۴ + ۱۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۷/۲۸ - ۱۳:۵۴
اربعین و FATF سرخط روزنامه‌های امروز
آیت الله خاتمی گفته بود که مشکلات با حاشیه سازی و دعوا حل نمی‌شود ولی در ناباوری تمام روزنامه شرق تیتر زده است که ایشان گفته‌اند: مخالفان FATF با عصبانیت برخورد نکنند.
۱۳۹۷/۷/۲۸ - ۰۸:۵۱
استاد درس خارج فقه مطرح کرد؛
تأثیر فال بد زدن در کارها
حجت الاسلام والمسلمین عابدی گفت: جایی که آدم خبیث باشد نحس می‌شود؛ مثلا گفته شده در مسیر مدینه تا مکه جایی که محل عذاب قوم ثمود و عاد است، توقف نکنید و زود رد بشوید.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۲:۴۷
یادداشت | عبادات اجتماعی و ۸ ویژگی سرنوشت‌ساز
کوشش اسلام همیشه در جهت تحکیم جامعه اسلامی با کمک مسلمانان به هم نوع بوده است؛ تا آنجا که ثواب همنشینی با انبیا و شهدا برای آن در نظر گرفته شد.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۲:۰۱
گزارش کتاب؛
عمادالدین باقی از بی‌بی‌سی تا امام خمینی‌شناسی
امام خمینی، اسطوره صبر و پایداری بود. همواره ایشان را به استکبار ستیزی و مبارزه با ظلم می‌شناسد در حالی که امروز جریانی در داخل تلاش دارد تا امام را مصادره کند.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۱:۱۵
حجت الاسلام والمسلمین عابدی تأکید کرد؛
در تصویب قوانین عاقبت کار سنجیده شود
استاد درس خارج فقه حوزه علمیه قم گفت: بعضی‌ها این را در نظر نمی‌گیرند قانونی که تصویب می‌شود عاقبتش چه می‌شود؛ ما در فقه فراوان داریم که باید عاقبت کار را در نظر بگیرید.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۱:۵۴
گفت‌و‌گوی اختصاصی رسا با آیت الله رجبی؛
FATF نقطه مقابل معیشت | تروریسم ما، تروریسم آنها
عده‌ای از وضعیت خراب اقتصادی و معیشتی که خودشان به‌وجود آورده‌اند، سوءاستفاده می‌کنند و می‌گویند که مردم ببینید چقدر وضعیت بد است، حال اگر ما برویم و FATF را امضا کنیم همه مشکلاتمان حل می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۰:۱۹
لیبرالیسم فرهنگی؛
یادداشت | رهاسازی فرهنگ به چه قیمت
اگر با مختصاتی که رهاسازی فرهنگی دارد جلوی تولیدات فرهنگی مخالف مبانی انقلاب اسلامی گرفته نشود، بیش از هر چیز رویکرد "تقدیرگرا" به‌عنوان مبنای سیاست فرهنگی بر جامعه تحمیل می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۰۷:۰۵
یادداشت؛
علم مبارزه با صهیونیسم از اندیشه تا عمل
اگر کشوری مبتنی بر آرای مردم باشد، در صورت مخالفت با رژیم صهیونیستی برچسب مستبد بر پیشانی‌اش می‌زنند و اگر نظام پادشاهی مانند عربستان باشد این کشور در سکوت خبری تبدیل به الگویی برای منطقه می‌شود،
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۳:۴۸
گزارش مقاله | جامعه شناسی ازدواج و خانواده
ازدواج وتشکیل خانواده از قدیمی ترین نهادهای زندگی بشر است که از دیر باز مورد توجه متفکرین علوم اجتماعی، علوم اخلاقی، علمای مذهبی و سایر دانشمندان قرارگرفته است.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۳:۴۷
هنر زن ایرانی در برقراری تعادل میان نقش‌ها
زنان در صورت ایفای شایسته‌ی نقش مادری و همسری و در نظر گرفتن دستور اکید اسلام در رابطه با بحث پرهیز از اختلاط محرم و نامحرم، می‌توانند در جامعه حضوری مؤثر داشته باشند . هرچند حفظ تعادل میان نقش‏ها بر...
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۱۰:۳۲
همراه با مشاور؛
چشمانی باز برای "انتخاب"
اگر در اقوام و فامیل مواردی را می‌شناسید که تمایلی به ازدواج با آنها دارید یا حداقل گرایش منفی ندارید، می توانید آنها را با پدر مطرح کنید.
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۲:۵۰
بخش پایانی؛
نقدی بر یادداشت حجاریان
به نظر می‌‌‌رسد آقای حجاریان نیز مانند برخی از فلاسفه غربی بین تقدیرگرایی و جبرگرایی خلط کرده است! طبق اعتقادات شیعه تلاش و اختیار و عقل بشری نیز جز مقدرات است که همراه با اراده الهی قضا را رقم می‌زنن...
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۱:۴۰
"نظریه و فرهنگ" استاد پارسانیا + متن کامل مقاله
هنگامی که نظریه به گونه‌ای برون زا به فرهنگ و تاریخی وارد می‌شود که زمینه‌های معرفتی و غیرمعرفتی آن در آن فرهنگ حضور ندارد، چالش های اجتماعی خود را نشان می‌دهد.
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۰:۱۳
زن مسلمان ایرانی؛ الگویی برای زنان جهان
یکی از ثمرات و نتایج موقعیت زن در ایران باعث شد که تبدیل به الگویی برای زنان دیگر کشورهای اسلامی قرارگیرد و زنان به صورت فعال در کشورهای خودشان اقدامات سیاسی انجام ‌دهند.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۴:۳۰
یادداشتک؛
نقدی بر رفاقت‌های آزاد
رفاقت آزاد بیابان وسیع پر حادثه است که حدی و مرزی برای آن تعیین نشده و پایه‌های آن با تکرار ولخرجی ها، با رفتن به بازار، با پذیرفتن نظر جهت خرید کالا، با فست فود میل کردن و با مسافرت رفتن ها بنا شده ا...
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۱۳:۵۳
یادداشت | حضور زنان در رسانه + نظر مراجع تقلید
زن بازیگری که با انواع و اقسام آرایش‌ها و پوشش نامناسب در جلوی دوربین می‌آید یا بعضا برخوردها و رفتارهایی همراه با ناز و کرشمه دارد چقدر با آموزه‌های شرعی تطبیق دارد.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۰۹:۳۰
کارشناس مباحث تربیتی مطرح کرد؛
پرخاشگری کودکان از عوارض اعتیاد به فضای مجازی
حجت الاسلام والمسلمین تراشیون گفت: فرزندانی که زیاد از فضای مجازی استفاده می‌کنند، دچار پرخاشگری می‌شوند، صرف استفاده کردن از کامپیوتر، هرچند از برنامه‌های خوب آن استفاده شود، سبب پرخاشگری کودکان می‌ش...
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۴:۵۳
ضرورت گسترش نمایشگاه‌های فرهنگی و محتوامحور
اشتیاق و علاقه‌مندی انبوه طلاب جوان به مطالعه کتاب و یادگیری معارف اسلامی نشان دهنده دغدغه‌مندی این نسل است و این مسأله را می توان جزء دستاوردها و سرمایه‌های انقلاب اسلامی برشمرد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۲:۰۷
یادداشت| "عاشورا" بدون توقف
بقاى جمهورى اسلامى در حالى به‌ واسطه عاشورا تضمین مى‌شود كه انقلاب اسلامى نیز تأثیر زیادى بر سرعت گسترش و بالندگى مجالس و مراسم‌های حسینى داشته و دارد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۱:۴۰
آیا زن امروز همان زن آرمانی اسلام است
سقوط روابط خانوادگی در عصر حاضر، حاصل تغییر نگرش در نوع زندگی است. رشد بی‌رویه طلاق و از هم گسستن بنیاد خانواده، نشانگر دورشدن بشر از اعتقادات مذهبی است.