Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۷ Wednesday, June 20, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۸/۲۵ - ۱۳:۵۵
شناسه خبر: ۵۳۷۵۲۶
 
ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، فرهنگ یک ملت، منشاء عمده تحولات آن ملت است. (مقام معظم رهبری، مورخ: 8/10/83)  به عبارت دیگر، تمامی عملکردها، جهت گیری­ ها و تحولات یک ملت سرچشمه در فرهنگ آن ملت دارد و از سوی دیگر فرم‌­دهی فرهنگی وابسته به عواملی است که در یک چرخه صعودی و یا نزولی، بر تکامل و یا تنازل همدیگر تاثیر گذاشته و بستر تحولات منفی و یا مثبت، و نیز بسیاری از خصلت ها، باورها و کنش ­های یک ملت را فراهم می­ سازند.

ترسیم یک چرخه موثر در جامعه: بسیاری از عوامل جغرافیایی، محیطی، اجتماعی، اقتصادی، زبانی و ... در شکل گیری فرهنگ تأثیرگذار هستند(مراد از فرهنگ، معنای عام آن است که شامل خلقیات، گرایش‌ها، تفکرات، ایمان، آرمان‌ها، رفتارها و ... می شود). و از سوی دیگر فرهنگ(به همان معنای غام) نیز در بسیاری از همان عوامل تاثیر می­ گذارد. براین اساس هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد. چرخه ­ای که یک سوی آن عوامل یاد شده، و سوی دیگرش فرهنگی متأثر از آن عوامل است که اینک خود به مثابه عامل و محرکی قوی در بسیاری از همان عوامل یاد شده تأثیری مثبت و یا منفی می­ گذارد.

علت ذکر قید صعودی و نزولی برای این چرخه در این است که هرچقدر عوامل تأثیرگذار در فرهنگ از معیارها و ویژگی­ های مثبت و مطلوب تر بهره­ مند باشند تاثیری مثبت در شکل گیری فرهنگ و غنای آن می­ گذارند و از آن سو، هرقدر که غنا و قوت فرهنگ بیشتر و فربه­تر شود، زمینه و بستری می ­گردد برای رشد بهتر  و تکامل  همان عواملی که باز در همین فرایند چرخه وار بر روی فرهنگ تاثیر می­گذارند و بدین­سان یک چرخه صعودی پدید می آید که در پیشرفت و سلامت آن جامعه در ابعاد مختلفش تأثیر چشم گیری دارد. حال می­ توان همین تصور را در مورد یک چرخه نزولی داشت با این تفاوت که در این چرخه مفروض به علت وجود معیارها و ویژگی های نامطلوب در عوامل تاثیرگذار بر مقوله فرهنگ، فرهنگی نحیف و ضعیف شکل خواهد گرفت که در چرخه توصیف شده به واسطه ضعفش تأثیری مخرب در عوامل مذکور به جا خواهد گذاشت و به همین نحو یک چرخه نزولی در جامعه مفروض شکل خواهد گرفت که تمام ارکان اخلاقی، آرمانی و رفتاری و ... را در یک مسیر نزولی قرار خواهد داد.

شاید برای برخی این توهم پیدا شود که چرخه یاد شده یک دور باطل است، که در جواب باید گفته شود دور در روابط علّی و معلولی فرض می ­شود در حالی که اینجا چنین رابطه ای حاکم نیست و آن عوامل یاد شده همگی اسباب تأثیر گذار در قالب­‌دهی، تکامل و یا تنازل فرهنگ هستند نه علت تامه به وجود آورنده آن فرهنگ، کما اینکه فرهنگ نیز یک سبب تأثیرگذار در آن عوامل است نه علت تامه برای آنها.

حال باید اضافه کرد که یکی از خروجی­ های مهم این چرخه، تحولات یک ملت است. به گونه­ ای که انقلاب ها، تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ... همچنین عملکردهای ملی و فرا ملی یک جامعه و نیز صفات پسندیده و ناپسند اجتماعی را باید در این راستا تفسیر کرد و دید. اگر چرخه مذکور صعودی باشد قطعا شاهد تحولات مثبتی در جامعه خواهیم بود و اگر روند چرخه نزولی بود ثمره و خروجی آن نیز تحولاتی منفی و مخرب خواهد بود.

بر این اساس اگر به دنبال تحولات خرد یا کلان در یک جامعه هستیم باید ابتدا چرخه مذکور را در بطن آن جامعه شناسایی و مطالعه کرده و به نواقص و نقاط ضعف آن دست یابیم و آنها را رفع کنیم، آنگاه خواهیم دید که راه برای ایجاد تحولات مورد نظر هموار می­ شود.

برای نمونه به مسأله مطالعه و کتابخوانی اشاره می­ شود. اگر جامعه ای بخواهد به پیشرفت در ابعاد گوناگون و تمدن غنی دست یابد ناگزیر است که فرهنگ مطالعه و کتابخوانی را ارتقاء بخشد و موانع آن را مرتفع سازد. ارتقای فرهنگ کتابخوانی خود متاثر از عواملی از جمله؛ انتشار کتاب های با موضوعات جذاب، کارآمد و مفید، قیمت مناسب کتاب، در دسترس بودن مراکز خرید کتاب، نشر با کیفیت واستاندارد، رسیدگی به وضع ناشران و نویسندگان آن جامعه، مقوله آموزش به خانواده­ ها و ده ­ها عامل دیگر است. در واقع یک سوی چرخه، عوامل یاد شده قرار دارند و سوی دیگر آن، خصلت کتابخوانی یک جامعه که از آن تعبیر به فرهنگ کتابخوانی می­ شود. هرقدر آن عوامل مطلوب تر شوند فرهنگ مطالعه ارتقای بیشتری می­ یابد و هرقدر که فرهنگ مطالعه ارتقا یابد به رشد و توسعه عوامل یاد شده کمک می­ کند و این سبب پیدایش یک چرخه صعودی شده که ثمره آن؛ قدرت علمی، اقتصادی، فرهنگی، دفاعی و ... است که هرکدام از آنها تحولی در جامعه محسوب می­ شود./۹۰۱/ی۷۰۴/س

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۲ + ۷
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۳/۲۹ - ۱۷:۲۲
یادداشت طلبگی | تابستان؛ فصل تفریح یا ترفیع
بیرون کردن خستگی ۹ ماه تلاش علمی در گرم ترین فصل سال حال و هوایی جالب دارد اما در این رهگذر آیا باید ایستایی در امر آموزش کشور با وجود این همه تعطیلی در ایام سال، را باز در تابستان تجربه کنیم.
۱۳۹۷/۳/۲۹ - ۱۶:۴۶
منشور امام از دیدگاه رهبر انقلاب؛
مکتبی که ملت را به عزت می‌‏رساند
امام در بیان ارتباط دین و دنیا، نظر اسلام و سخن اسلام را به عنوان مبنا و روح و اساس کار خود قرار داده‏ بود. اسلام، دنیا را وسیله‌‏اى در دست انسان براى رسیدن به کمال می‌داند، از نظر اسلام، دنیا مزرعه‏ ...
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۲:۰۷
روش‌شناسی اقتصاد مقاومتی در مقایسه با سایر تفکرات اقتصادی
تا چه حد ویژگی‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی می‌تواند در شکل‌گیری یک نظام اقتصادی مؤثر باشد، نظام اقتصادی ایران مبتنی بر کدام نظام است: اسلامی یا سرمایه‌داری.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۳۹
گفت‌وگوی تفصیلی | شرایط "تکامل اجتماعی" در دوران انتظار
حجت الاسلام والمسلمین یعقوبی معتقد است، حرکت جوامع مختلف بر اساس ارزش‌ها و اعتقادات خاص آنها برنامه‌ریزی می‌شود و در جامعه ایران هم اعتقاد به ارزش‌های شیعی و بحث مهدویت به مرور زمان سبب تکامل آنان خوا...
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۲۸
گونه‌شناسی وظایف مردم در نبرد اقتصادی
از آنجا که مردم در عرصه‌ی اقتصاد می‌توانند نقش‌های مختلفی را ایفا کنند، وظایف ایشان نیز نسبت به ایفای نقش در هریک از عرصه‌ها متفاوت خواهد بود.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۲۴
بخش دوم؛
پیشنهاد | سرفصل های رسانه ای و پژوهشی در سال "حمایت از تولید کالای داخلی"
رسانه‌ها و اصحاب علم و فرهنگ با ایجاد راهبرد و خطوطی روشن برای مردم می‌توانند مسیر و راهنمای روشنی جهت حرکت آنها برای حرکت به سمت استقلال اقتصادی و فرهنگی ترسیم کنند.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۱۷
مبلغ حوزه علمیه قم مطرح کرد؛
سابقه تاریخی "مانمی‌توانیم" و راهکار حذف آن
حجت الاسلام ترکاشوند به بیان چگونگی تأثیر تربیت خانواده‌ها بر رفتار فرزندان پرداخت و مسائلی چون حمایت از کالای ملی را نتیجه خودباوری جامعه دانست که تحت تأثیر تربیت والدین شکل می‌گیرد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۲۹
مدیر خانه نجوم مطرح کرد؛
چرایی اختلاف در استهلال
حجت الاسلام اصفهانیان گفت: مهمترین دلیل اختلاف در اعلام اول ماه، اختلاف مبنا در رویت با چشم مسلح و غیر مسلح است.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۲۳
آیا زنان هم در پیشبرد اقتصاد مقاومتی نقش دارند
هرچند خدمات بانوان خانه‌دار و تربیت فرزند آنان در حسابداری ملی محاسبه نمی‌شود، اما با ترک این پست توسط بانوان محترم، هزینه‌هایی که بر دوش خانواده‌ها و جامعه از این بابت قرار می‌گیرد، جزء درآمد داخلی ی...
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۱۵
یک انقلاب بی نظیر
شک نباید کرد که انقلاب اسلامی ایران از تمامی انقلاب‌ها جدا است: هم در پیدایش و هم در کیفیت مبارزه و هم در انگیزه‌ی انقلاب و قیام و تردید نیست که این یک تحفه‌ الهی و هدیه‌ غیبی بوده است.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۵:۳۱
توانایی‌های "عمو توانا" | تبلیغ نوین یک روحانی
حجت الاسلام زمانپور روحانی مبلغی است که با بکارگیری سبکی نوین در امر تبلیغ، به تربیت فرهنگی کودکان و نوجوانان مختلف می‌پردازد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۵:۱۲
همراه با مشاور؛
چند تصور اشتباه در تربیت فرزند
کارشناس خانواده مرکز مشاوره حوزه علمیه قم به تبیین تفاوت‌های فرهنگ فرزندپروری صحیح و نادرست پرداخت و پیامدها و نکات مثبت هر دو جنبه را مورد بررسی قرار داد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۰۴:۴۰
عید فطر؛
یادداشت | شبی که کمتر از شب قدر نیست
پرداخت زکات فطره که از واجبات است، یکی از اعمال مهم عید فطر است که در روایات از آن به عنوان مکمّل و تمام کننده روزه یاد شده و کسی که عمداً آن را ترک کند روزه‌اش قبول نمی شود.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۸:۲۴
نشست سیر تکاملی بانکداری اسلامی؛
بانکداری بدلی به اقتصاد اسلامی کمک نخواهد کرد
برخی متفکران اسلامی به ویژه حقوق‌دانان با ارائه تعریف‌های حقوقی جدید از معاملات بانکی در صدد تمییز بین قراردادهای بانکی با قرارداد قرض با بهره هستند.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۷:۵۳
حجت الاسلام مخدوم:
حمایت از کالای ملی شعاری نشود | رفتار مدیران و مبلغان هم اصلاح شود
رییس مرکز ملی پاسخگویی گفت: در حمایت از کالای داخلی نباید به تشویق مردم اکتفا کرد؛ اینجا ضروری است در کنار تشویق و ترغیب مشتریان به حمایت از کالای داخلی، رفتار متولیان امر به ویژه مبلغان دینی نشان‌گر ...
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۷:۲۹
نوشتاری از حجت الاسلام مظاهری سیف؛
مهم‌ترین اشکال عرفان حلقه
مبلغان عرفان حلقه می گویند که نقش مستر در اتصال مثل امام جماعت در نماز است، اما در نماز جماعت همه با هم به خدا وصل می شوند و امام جماعت وصل‌تر از دیگران نیست و در ارتباط مردم با خدا نقش خاصی ندارد.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۴:۲۵
ما برای وصل کردن آمدیم؛
یادداشت | "طلاق" آخر خط نیست
امروزه به محض جارى شدن صيغه طلاق، مرد به خود اجازه مى‏ دهد كه زن را بيرون كند، امّا در اسلام برای طلاق قانونی وجود دارد که در نگاه اوّل بسیار عجیب به نظر می رسد.
۱۳۹۷/۳/۲۲ - ۱۹:۴۸
شوی لباس یا ...؟
یادداشت | دور باطل چشم و همچشمی‌ها
خنده ام گرفت و با شوخی گفتم باورکن من برای انتخاب همسرم این همه وقت نگذاشتم که تو برای خرید یک لباس چند ساعتی دغدغه و وسواس داری.
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۸:۳۴
رییس مجمع عالی تفسیر قرآن کریم:
عمل به قرآن، آمار خیانت و طلاق را کاهش می دهد
حجت الاسلام والمسلمین میرکتولی معتقد است اگر فرهنگ عمل به محتوای قرآن کریم در سیاست کشور نهادینه شود، آمار طلاق و خیانت کاهش می یابد و اخلاق در جامعه و بین مسئولان رعایت خواهد شد.
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۲:۴۲
چند درخواست مشترک؛
یادداشت | دعاهای مستقل روزهای پایانی
روزهای آخر ماه مبارک رمضان فضیلت بیشتری نسبت به دیگر روزهای آن دارد و تأکید بیشتری نسبت به آن شده است.