Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷ Tuesday, August 14, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۸/۲۵ - ۱۳:۵۵
شناسه خبر: ۵۳۷۵۲۶
 
ارتباط تحولات اجتماعی با چرخه فرهنگ
هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، فرهنگ یک ملت، منشاء عمده تحولات آن ملت است. (مقام معظم رهبری، مورخ: 8/10/83)  به عبارت دیگر، تمامی عملکردها، جهت گیری­ ها و تحولات یک ملت سرچشمه در فرهنگ آن ملت دارد و از سوی دیگر فرم‌­دهی فرهنگی وابسته به عواملی است که در یک چرخه صعودی و یا نزولی، بر تکامل و یا تنازل همدیگر تاثیر گذاشته و بستر تحولات منفی و یا مثبت، و نیز بسیاری از خصلت ها، باورها و کنش ­های یک ملت را فراهم می­ سازند.

ترسیم یک چرخه موثر در جامعه: بسیاری از عوامل جغرافیایی، محیطی، اجتماعی، اقتصادی، زبانی و ... در شکل گیری فرهنگ تأثیرگذار هستند(مراد از فرهنگ، معنای عام آن است که شامل خلقیات، گرایش‌ها، تفکرات، ایمان، آرمان‌ها، رفتارها و ... می شود). و از سوی دیگر فرهنگ(به همان معنای غام) نیز در بسیاری از همان عوامل تاثیر می­ گذارد. براین اساس هر جامعه در بطن خود با یک چرخه صعودی و یا نزولی روبه رو است که تمامی گزاره­ های اخلاقی، انسانی، اجتماعی و هرآنچه که در تعریف فرهنگ و در دایره آن می­ گنجد را در بر می­ گیرد. چرخه ­ای که یک سوی آن عوامل یاد شده، و سوی دیگرش فرهنگی متأثر از آن عوامل است که اینک خود به مثابه عامل و محرکی قوی در بسیاری از همان عوامل یاد شده تأثیری مثبت و یا منفی می­ گذارد.

علت ذکر قید صعودی و نزولی برای این چرخه در این است که هرچقدر عوامل تأثیرگذار در فرهنگ از معیارها و ویژگی­ های مثبت و مطلوب تر بهره­ مند باشند تاثیری مثبت در شکل گیری فرهنگ و غنای آن می­ گذارند و از آن سو، هرقدر که غنا و قوت فرهنگ بیشتر و فربه­تر شود، زمینه و بستری می ­گردد برای رشد بهتر  و تکامل  همان عواملی که باز در همین فرایند چرخه وار بر روی فرهنگ تاثیر می­گذارند و بدین­سان یک چرخه صعودی پدید می آید که در پیشرفت و سلامت آن جامعه در ابعاد مختلفش تأثیر چشم گیری دارد. حال می­ توان همین تصور را در مورد یک چرخه نزولی داشت با این تفاوت که در این چرخه مفروض به علت وجود معیارها و ویژگی های نامطلوب در عوامل تاثیرگذار بر مقوله فرهنگ، فرهنگی نحیف و ضعیف شکل خواهد گرفت که در چرخه توصیف شده به واسطه ضعفش تأثیری مخرب در عوامل مذکور به جا خواهد گذاشت و به همین نحو یک چرخه نزولی در جامعه مفروض شکل خواهد گرفت که تمام ارکان اخلاقی، آرمانی و رفتاری و ... را در یک مسیر نزولی قرار خواهد داد.

شاید برای برخی این توهم پیدا شود که چرخه یاد شده یک دور باطل است، که در جواب باید گفته شود دور در روابط علّی و معلولی فرض می ­شود در حالی که اینجا چنین رابطه ای حاکم نیست و آن عوامل یاد شده همگی اسباب تأثیر گذار در قالب­‌دهی، تکامل و یا تنازل فرهنگ هستند نه علت تامه به وجود آورنده آن فرهنگ، کما اینکه فرهنگ نیز یک سبب تأثیرگذار در آن عوامل است نه علت تامه برای آنها.

حال باید اضافه کرد که یکی از خروجی­ های مهم این چرخه، تحولات یک ملت است. به گونه­ ای که انقلاب ها، تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ... همچنین عملکردهای ملی و فرا ملی یک جامعه و نیز صفات پسندیده و ناپسند اجتماعی را باید در این راستا تفسیر کرد و دید. اگر چرخه مذکور صعودی باشد قطعا شاهد تحولات مثبتی در جامعه خواهیم بود و اگر روند چرخه نزولی بود ثمره و خروجی آن نیز تحولاتی منفی و مخرب خواهد بود.

بر این اساس اگر به دنبال تحولات خرد یا کلان در یک جامعه هستیم باید ابتدا چرخه مذکور را در بطن آن جامعه شناسایی و مطالعه کرده و به نواقص و نقاط ضعف آن دست یابیم و آنها را رفع کنیم، آنگاه خواهیم دید که راه برای ایجاد تحولات مورد نظر هموار می­ شود.

برای نمونه به مسأله مطالعه و کتابخوانی اشاره می­ شود. اگر جامعه ای بخواهد به پیشرفت در ابعاد گوناگون و تمدن غنی دست یابد ناگزیر است که فرهنگ مطالعه و کتابخوانی را ارتقاء بخشد و موانع آن را مرتفع سازد. ارتقای فرهنگ کتابخوانی خود متاثر از عواملی از جمله؛ انتشار کتاب های با موضوعات جذاب، کارآمد و مفید، قیمت مناسب کتاب، در دسترس بودن مراکز خرید کتاب، نشر با کیفیت واستاندارد، رسیدگی به وضع ناشران و نویسندگان آن جامعه، مقوله آموزش به خانواده­ ها و ده ­ها عامل دیگر است. در واقع یک سوی چرخه، عوامل یاد شده قرار دارند و سوی دیگر آن، خصلت کتابخوانی یک جامعه که از آن تعبیر به فرهنگ کتابخوانی می­ شود. هرقدر آن عوامل مطلوب تر شوند فرهنگ مطالعه ارتقای بیشتری می­ یابد و هرقدر که فرهنگ مطالعه ارتقا یابد به رشد و توسعه عوامل یاد شده کمک می­ کند و این سبب پیدایش یک چرخه صعودی شده که ثمره آن؛ قدرت علمی، اقتصادی، فرهنگی، دفاعی و ... است که هرکدام از آنها تحولی در جامعه محسوب می­ شود./۹۰۱/ی۷۰۴/س

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه علمیه قم

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۳ + ۱۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۰:۴۱
نماینده سابق مجلس مطرح کرد؛
۲۰۳۰ نقض آشکار حقوق کودکان | نقدی بر افراط در خصوصی سازی مدارس
لاله افتخاری گفت: از چند سال گذشته شاهد آموزش مسائل انحرافی در مدارس کشور هستیم، مسائلی که مطلقا به صلاح کودکان ایرانی یا حتی فرزندان کشورهای بی‌بندو بار هم نیست.
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۰:۳۳
هشدار مدیر کل امور قرآنی مجمع جهانی تقریب مذاهب؛
"تربیت نسل‌ جدید بین المللی" زیر آوار بی برنامه‌گی
حجت الاسلام والمسلمین احمدی شاهرختی گفت: حوزه‌های علمیه و مراکز دینی برای تربیت یک نسل نو باید از برنامه‌های منسجمی برخوردار باشند.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۵:۵۸
یادداشت؛
"امام جواد" مبتکر بحث‌های آزاد اجتماعی
مبتکر بحث آزاد اجتماعی امام جواد علیه السلام است، البته قبل از امام جواد هم در زمان دیگر ائمه طاهرین بحث زیاد می‌شد، اما این که حالا بنشینند جمعا صحبت کنند امام جواد اول بار این کار را کردند.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۳:۲۴
فرهنگي كه ساختند ذائقه‌اي كه تغییر کرد؛
یادداشت | گیشه‌های بی‌حریم
در شب شهادت حضرت جواد الائمه(ع) برخی سينماها اكران فيلم‌هاي كمدي خود را ادامه دادند؛ اين درحالي است كه از لحاظ قانوني اكران فيلم‌هاي كمدي در شب و روز شهادت حضرات معصومين(ع) در سينماهاي كشور ممنوع است.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۲:۰۸
بار کج، راه کج؛
یادداشتک | اگر تو بودی چه می کردی
چه نسخه هایی برای تربیت مدیران نسل آینده پیش روی نهادهایی همچون آموزش پرورش، دانشگاه، یا حوزه علمیه است و آبشخور معرفتی آن نسخه ها کجاست.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۱:۲۹
یادداشت | کار "روحانی" همزیستی با مردم و احیای فطرت است
مردم گله مندند از امام جماعتی که افق دیدش از درب مسجد تا محراب و منبر و برعکس است و با مخاطبانش کاری ندارد.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۰:۵۱
نقد وارده؛
اکران بی سرو صدای فیلم‌های کمدی در شب شهادت امام جواد
عبور از مرز فرهنگ و بی اعتنایی به ارزش های دینی با "اکران فیلم کمدی در شب شهادت امام جواد(ع)" چه پیام هایی دارد.
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۴:۵۵
حجت الاسلام والمسلمین احمدی شاهرختی تبیین کرد؛
الزامات تبلیغ در عرصه بین الملل
عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات تقریبی با اشاره به راهبردهای بین‌المللی تبلیغ در امور فرهنگی، به بررسی الزامات آن پرداخت و گفت: فعالان فرهنگی در محیط بین الملل و خارج کشور، گاهی دغدغه فرهنگی و تربیت جد...
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۳:۲۶
یادداشت | تیغ دو دم جلوه‌گری
جلوه‌گری خصلتی است که ذاتا خداوند در وجود زن قرار داده؛ از این رو نمی‌توان به طور کلی آن را صفتی مذموم دانست و آن را رد کرد.
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۰:۲۰
خودت را به خواب بزن؛
یادداشت | پدال مرگ
در این جاده‌ها راننده تریلی برای خودش قوانینی دارد، راننده تاکسی و خطی طور دیگر، راننده سواری و مسافر هم که انگار مهمان تازه وارد جاده هستند.
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۱۴:۱۶
مبلغ بین‌المللی حوزه علمیه قم تأکید کرد؛
"فهم مخاطب" رکن اصلی ارسال پیام دینی
حجت‌الاسلام جهانگیری سهروردی با اشاره به پیش نیازهای ارائه پیام دینی به مخاطب گفت: متأسفانه برخی اوقات‌ رساندن پیام‌ها به دلیل نشناختن ذائقه‌ها، نیازها و تقاضاها، پس زده می‌شود.
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۰۹:۴۳
کارکردهای رسانه‌ دینی
روحانیت به عنوان مرزداران و پشتیبانان دین، وظیفه دارند برای مقابله با جریان سنگین نظام سلطه، دارای طرح و برنامه باشند.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۱۰:۱۹
یادداشت | روان‌شناسی "مفسدان اقتصادی" بر اساس مبانی اسلامی
شهرام جزایری، محمودرضا خاوری، بابک زنجانی و... نام‌هایی است که این سال‌ها بسیار شنیده‌ایم و نام‌های بسیار دیگری که نشنیده‌ایم، نام‌هایی که با مفهوم پرکاربرد «مفاسد اقتصادی» گره خورده است.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۰۹:۳۰
اصول حاکم بر رسانه‌ دینی در نبرد با نظام سلطه
اصل توحید در نظام رسانه‌ی دینی یکی از اساسی‌ترین پایه‌های هنجاری رسانه‌ها را تشکیل داده است. بر اساس این اصل، حق حاکمیت و قیمومت در نظام رسانه‌ای به خداوند تعلق دارد و حاکمیت غیر را بر آن نفی می‌کند.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۴:۲۶
حجت الاسلام والمسلمین جوشقانیان:
سند ۲۰۳۰ باعث غصه است
عضو هیأت مدیره مؤسسه روایت سیره شهدا گفت: این باعث غصه است که در فضای کشور اصولی مانند سند ۲۰۳۰ حاکم شود و قرارداد ننگینی بسته شود که آن‌طرف مرزها برای ما شیوه‌های تربیتی تهیه کرده است.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۲:۲۱
یادداشت | از ایرادهای بنی اسرائیلی به حج تا پرداخت حقوق فقرا
جالب است که بحث حج آمیخته با پرداخت حقوق فقرا است. کسی که می‌خواهد به سفر حج برود باید "مستطیع" باشد، استطاعت هم زمانی معنا پیدا می کند که حقوق شرعی فقرا ادا شده باشد.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۱:۳۹
خطیب برجسته حوزه علمیه هشدار داد؛
سیری ناپذیری عاقبت "شهوترانی" | همجنس گرایی صدای پاپ را هم درآورده است
حجت الاسلام والمسلمین رفیعی در سخنانی نسبت به آثار و آسیب‌های شهوترانی و بدحجابی هشدار داد و گفت: نتیجه نظریه فروید، همجنس‌گرایی در کلیساهای جهان شده که صدای پاپ را نیز درآورده است.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۱:۱۸
یادداشت طلبگی | چوب تلخ روحانی نماها
شکی نیست در سال های پس انقلاب، روحانی نماهایی بوده اند که با سوء استفاده از لباس دین، حرمت خدا و رسول و کتابش را هتک و مردم را بدبین کرده اند؛ اما این نباید باعث شود پا روی انصاف بگذاریم.
۱۳۹۷/۵/۱۴ - ۱۵:۰۲
درنگی بر تعطیلات بی پایان؛
یادداشت | وقف حوزه‌ایم، وقفه جایز نیست
مراكز بزرگ علمي دنيا كرسي‌های تخصصي در زمينه تفكرات شيعي برگزار و رشته هاي تخصصي ايجاد كرده‌اند؛ چون تفكر شيعي است كه از ديرباز سر ناسازگاري با جريان استعمار دارد.
۱۳۹۷/۵/۱۴ - ۱۴:۲۲
گفت‌وگو؛
پای لنگ اعلامیه جهانی حقوق بشر
حجت الاسلام کریمی نیا بر این باور است؛ کرامت و حیثیتی که در اعلامیه جهانی حقوق بشر از آن سخن می گوید، هیچ پشتوانه منطقی و فلسفی ندارد و مشخص نکرده است که چرا انسان دارای این وصف شده است.