شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶ Saturday, December 16, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۷/۱۶ - ۰۰:۱۵
شناسه خبر: ۵۳۰۱۵۰
 
یادداشت؛
اصلاحات کاریکاتوری در جهت تثبیت دیکتاتوری!
رفتار امروز حاکمیت سعودی بیش از همه یک تناقض مضحک است؛ چنانکه همه این چند حرکت به اصطلاح آزادیبخش قرار است منتهی به تقویت و مطلقه شدن دیکتاتوری و حکومت استبدادی باشد.

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از «وطن امروز»، این روزنامه در یادداشتی به قلم «امیر استکی» نوشت:

ضعف جامعه مدنی در عربستان ‌سعودی به حدی است که نمی‌توان چشم‌انداز یک تحول زیربنایی در ساختارهای قدرت در آن را امری محتمل در کوتاه‌مدت دانست. آنچه در عربستان در حال روی دادن است، نوعی شبه‌مدرنیسم فرمایشی است. شبیه آنچه در زمان حکومت خاندان پهلوی در ایران روی می‌داد و خاصه محمدرضا پهلوی با به راه انداختن پاره‌ای به اصطلاح اصلاحات ساختاری به دنبال بزک کردن چهره خشک و خشن حکومت خود بود. در آنجا بیش از آنکه تغییراتی از درون جامعه به سطوح کلان رسیده باشد، این ضروریات حکومتداری استبدادی در دوران بسط و گسترش رسانه‌ها بود که شاه ایران را به نشان دادن چهره‌ای جدید و مدرن از ایران در انظار جهانی وامی‌داشت و البته پس از یک حکومت ملی که با کودتای انگلیسی‏-آمریکایی ساقط شده بود و شکل‌گیری سیستم‌های امنیتی عریض و طویل ترجیح دیکتاتور بر آن بود که یک قدرت مطلقه باشد و این مسیر را تنها از بستر همان رفرم وارداتی از آمریکا می‌دید. شاهنشاه ایران در این امر ناموفق بود چون تقلبی بودن و ناکارآمدی تغییرات عیان بود و همچنین بستر انسجام و همبستگی اپوزیسیون در وسعت یک ملت به اوج رسیده بود و سلطنت در ایران کمی پس از روزهایی که شاه خود را در آستانه فتح تمدنی بزرگ می‌دید به دست مردم در جریان انقلاب اسلامی 57 منقرض شد.

در میان کشورهایی که هنوز نظام پادشاهی در آنها قدرت واقعی را در دست دارد، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و در رأس آنها عربستان‌سعودی جزو مهم‌ترین موارد هستند. کشورهایی که در بعضی از آنها ضعف کلی کوچک بودن سرزمین در کنار ثروت سرشار به یک مزیت بزرگ برای ساختن جامعه‌ای کاملا مدیریت‌شونده و فربه انجامیده است. کشورهایی که کویت و قطر بهترین نمونه‌های آن هستند. قطر خود را یک کشور آزاد می‌داند. یکی از وزرای قطری در مصاحبه‌ای که با تلویزیون الجزیره داشت، قطر را بر اساس کیفیت بالای امکانات رفاهی موجود در آن، یک جامعه آزاد و یک دموکراسی می‌نامید. در اینجا برابر بودن یا حتی بالاتر بودن استانداردهای زندگی شهروندان نسبت به کشورهای متمول غربی و صورت مدرن جوامع و وجود آزادراه‌ها و مراکز خرید و برج‌ها و... همگی نشانه‌های محکمی از یک جامعه آزاد و خوشبخت در نظر گرفته می‌شود. حتی اگر افراد کمترین نظری در صورت حکومت نداشته باشند!

شاه ایران نیز خاصه در سال‌های پس از جنگ دوم اعراب و اسرائیل و جهش قیمت نفت و سرازیر شدن درآمد نفتی بیکران به کشور همین تصورات را داشت. در نگاه شاه، ایران کشوری بود با ظاهری مدرن و در آستانه تمدنی بزرگ. کشوری که در آن مظاهر آزادی‌های ظاهری غربی به نحو کامل وجود داشت. کازینو، شهر نو، مشروب‌فروشی، کاباره، کلوب‌های شبانه، آزادی پوشش زنان و... همه در ذهن شاه ایران نشانه این بود که ایرانیان در زمینه آزادی، آنچه اروپاییان دارند را دارا هستند اما نکته مهم این بود که همه اینها ظاهری غرب‌پسند بود برای یک جامعه استبدادزده که از اولیات آزادی و عدالت بی‌بهره بود. جامعه‌ای فقیر، سرکوب شده و با سطوح بسیار بالای تبعیض که هزاران نفر از اعضای آن در زندان‌های ساواک به سر می‌بردند. اگرچه مقایسه ایران پیش از انقلاب با شیخ‌نشین‌های حاشیه خلیج‌فارس نمی‌تواند مقایسه‌ای کامل باشد ولی وجود توهم مدرن بودن و وجود یک زندگی مطلوب که در ورای آن هر خواسته‌ای از سوی جامعه یک زیاده‌خواهی ناشی از عصیان رعیت‌گونه و ناشی از تحریکات کشورهای دشمن خارجی و رقبای حریص منطقه‌ای است، در هر دوی آنها مشترک است.

اگر چه حاشیه‌نشینان خلیج‌فارس به علت کوچکی بسیار کشورهای خود بیشتر می‌توانند در این بحر توهم غرق باشند و شاید در کشورهایی که هر کدام به اندازه یکی از استان‌های کوچک ایران هستند سطحی از رفاه برای شهروندان فراهم باشد که مبنا قرار گرفتن فقر و شکاف‌های معیشتی برای مطالبات اجتماعی را بی‌اثر کند اما عربستان‌سعودی در این میان با حاشیه‌نشینان خلیج‌فارس متفاوت است. عربستان کشوری وسیع و تقریبا پرجمعیت است. شبیه ایران پیش از انقلاب در آنجا هم کاست بسته خاندان سعودی دارنده‌ترین کاست اجتماعی است و رانت‌ها و فرصت‌ها همه در قُرب و بُعد با این کاست تقسیم می‌شود. عربستان کشور پهناوری است که در آن وضعیت در پیرامون بسیار متفاوت از مرکز است.

در عربستان لااقل یک اقلیت مذهبی تحت ستم و سرکوب وجود دارد. شیعیان مناطق نفت‌خیز عربستان که در سرکوب شدید سیاسی- اجتماعی و اقتصادی به سر می‌برند، گروهی هستند که از جانب آنها برای عربستان همواره این خطر وجود دارد که وضعیت نامطلوب خود را مبنایی برای چالش با نظام حاکم قرار دهند. آنچه در عربستان در این روزها در حال اتفاق افتادن است، ناشی از آن چیزی است که جبرهای بیرونی بر عربستان در سودای قدرت بیشتر منطقه‌ای، تحمیل می‌کنند. اعطای حق رانندگی و صدور فتوا و حضور در استادیوم‌ها به زنان و برداشتن ممنوعیت پخش ترانه‌های خوانندگان زن از تلویزیون همه در همین راستاست. حالا شاه عربستان و ولیعهد همه‌کاره‌اش می‌توانند تصویر عربستان سنتی و خشن را با همین 3-2 حرکت سطحی خر رنگ کن، به چالش بکشند و به نظر برای حامیان خارجی و متحدان غربی عربستان همین حد از اهتمام به آزادی و باز کردن جامعه، برای توجیه افکار عمومی کشورهای خود کفایت کند.

مشخص است که تلاش‌های رفرمیستی امروز بیش از همه اما برای هموار کردن قدرت برای ولیعهد جوان نابخرد و تبدیل او به یک قدرت مطلقه است تا در دعوای خاندانی که هر گوشه آن قدرتی بالا دارد و هر آینه احتمال طغیان بر شاه و ولیعهد سوداگرش وجود دارد؛ این بن سلمان باشد که غالب در نزاع برای بقای در قدرت باشد. در حقیقت همان‌گونه که در تیتر به آن اشاره شده، رفتار امروز حاکمیت سعودی بیش از همه یک تناقض مضحک است؛ چنانکه همه این چند حرکت به اصطلاح آزادیبخش قرار است منتهی به تقویت و مطلقه شدن دیکتاتوری و حکومت استبدادی باشد.

اما بیش از این به نظر می‌رسد عربستان هم تا حدود بسیار تعدیل شده‌ای راهی را که قطر و امارات عربی متحده رفته‌اند در پیش گرفته است. اگرچه عربستان در این مسیر مشکلات بزرگی خواهد داشت؛ مشکلاتی که ناشی از پرقدرت بودن وهابیت از یک‌سو و جمعیت به نسبت زیاد-در قیاس با شیخ‌نشین‌های خلیج‌فارس- و همچنین وجود ضمنی تکثر مذهبی متمرکز در مناطق شرقی این کشور است. البته به نظر می‌رسد عربستان این شانس را نخواهد داشت که مانند شیخ‌نشین‌های اطرافش به علت وسعت کم و منابع بسیار زیاد و بحران اقتصادی که بعید است از آن بتواند خارج شود، اصولا بتواند شکاف طبقاتی جامعه را بی‌اثر کند ولی شاید بتواند در پاره‌ای از شهرهای خود چنین مدلی را پیاده کند و مابقی عربستان و شهرهای مذهبی آن را در همین وضعیت کنونی برای کنترل فشارهای مذهبی باقی بگذارد- آن هم با این غفلت که بخشی از این تغییرات اصطکاک‌های مذهبی را چه از طرف شیعیان و چه از طرف اهل سنت برمی‌انگیزد- و شاید هم مسیر انقراض سلطنت را در پیش گرفته باشد./۱۳۲۵//۱۰۳/خ

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۸
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۲۰:۳۰
به همت مجتمع سرچشمه؛
جلسات «تفسیر تمدنی قرآن» برگزار می شود
سلسله جلسات «تفسیر تمدنی قرآن» در موسسه فرهنگی شهدای هفتم تیر«سرچشمه» برگزار می‌شود.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۱۷:۳۰
معاون پژوهشی دانشگاه مذاهب اسلامی خبر داد؛
رونمایی از ۴ اثر در هفتۀ پژوهش
معاون پژوهشی دانشگاه مذاهب اسلامی از برگزاری مراسم تجلیل از پژوهشگران برگزیده و رونمایی ۴ اثر پژوهشی ـ تقریبی خبر داد.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۱۵:۱۵
گفت و گو؛
وحدت به معنای حذف مذاهب نیست
شیخ حسین الخشن با تاکید بر اینکه وحدت اسلامی به معنای حذف و کنار گذاشتن مذاهب نیست گفت: اختلاف نظر اشکالی ندارد، ولی در منطق قرآن مشکل در چند پاره شدن و تفرقه است.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۱۳:۳۰
یادداشت؛
«امر دینی» چیست و چه نسبتی با متون دینی دارد؟
وقتی می‌کوشیم برای امور عرفی(مانند صلح یا جنگ یا شیوه‌های قصاص)، از قرآن تایید بگیریم، در واقع به ماهیت عرفی آنها پشت کرده‌ایم.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۷:۱۵
حجت الاسلام شرفخانی:
وقف در علم و فناوری جزو اولویت هاست
حجت‌الاسلام شرفخانی، معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف گفت: توسعه هر کشور وابسته به توسعه علم و فناوری است بنابراین وقف در بخش علم و فناوری هم از اولویت‌ها است.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۴:۲۰
سرلشکر جعفری:
بعد خارجی انقلاب در حال گسترش در منطقه و جهان است
فرمانده کل سپاه با بیان اینکه بعد خارجی انقلاب در حال گسترش در منطقه و جهان است اظهار داشت: به دنبال تثبیت پیروزی‌های جبهه مقاومت هستیم.
۱۳۹۶/۹/۲۴ - ۰۲:۲۵
شماره ۱۱۲ خط حزب الله؛
رهبر انقلاب از چه طریق و چگونه در جریان مسایل کشور قرار می‌گیرند؟
صدودوازدهمین شماره از نشریه خط حزب‌الله با عنوان «راز وعده صادق» به این سوال پاسخ می‌دهد که رهبر انقلاب از چه طریق و چگونه در جریان مسایل کشور قرار می‌گیرند؟
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۲۳:۳۰
مدیر گروه پژوهشی مطالعات بنیادین قرآن خبر داد؛
برگزاری سلسله نشست مسایل اجتماعی و خانوادگی از منظر قرآن
مدیر گروه پژوهشی مطالعات بنیادین قرآن علامه طباطبایی از برگزاری سلسله نشست‌های علمی با موضوع مسایل اجتماعی و خانوادگی خبر داد.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۲۰:۲۵
بازیگرانی که روحانی شدند
نقش روحانی، همان‌قدر که توجه مخاطب را به دنبال دارد، می‌تواند حساس باشد و زیر ذره‌بین منتقدان. بازی در این نقش بی‌شباهت به راه‌رفتن روی لبه تیغ نیست و از قضا تعداد بازیگرانی که این دشواری را به جان خر...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۷:۳۵
محمدی:
موگرینی اروپا را افشا کرد
آنچه در «افشاگری» خانم موگرینی اهمیت دارد، این است که برای نخستین‌بار اروپا و آمریکا یک حرف می‌زنند.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۵:۵۰
یادداشت؛
برای پاسداشت حریم نقد و حرمت آزادی
کار آقای محسنی اژه ای در دیدار با دانشجویان شریف در روشنگری ذهن جامعه دانشگاهی در مورد دستگاه قضا یک اقدام بدیع برای اقناع افکار عمومی و به ویژه دانشجویان بود.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۳:۱۵
یادداشت؛
نقشه راه حمایت از بیت‌المقدس
نشست فوق‌العاده سران سازمان همکاری‌های اسلامی در استانبول ترکیه برای بررسی موضوع حمایت از بیت‌المقدس و واکنش مناسب در قبال دستور اجرایی رییس‌جمهور آمریکا آغاز به کار کرد.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۱:۲۰
بررسی دست اندازهای پژوهشیِ مهدویت در گفت وگو با کارشناس مهدوی؛
چرا پژوهش های مهدوی دردی از جامعه منتظر دوا نمی کنند؟!
اکثر مقالات، تحقیقات و پایان نامه های مهدوی، صبغه نظریِ صرف دارند و نه از طرف استادان و نه نهاد مسؤول، درخواست یا مطالبه ای برای تحقیق میدانی یا محک خارجی شان وجود ندارد و همین باعث انتزاعی ماندن مباح...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۱۰:۳۵
در گفت وگو با کارشناسان مطرح شد؛
رکود فعالیت‌های قرآنی با کاهش ۶۰درصدی اعتبارات در بودجه۹۷
آنچه در لایحه پیشنهادی بودجه۹۷ که از سوی دولت به مجلس تحویل شده است همچون سنوات گذشته خودنمایی می‌کند، کاهش بودجه‌های قرآنی است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۹:۲۰
یادداشت؛
اعلامیه ترامپ محمل اخراج ۲/۴ میلیون فلسطینی
در صورتی که در رویکرد اعلامی ترامپ تغییری حاصل نشود و انتقال سفارت امریکا از تل‌آویو به بیت‌المقدس جنبه عملی به خود بگیرد هزینه‌های سنگینی در انتظار این کشور خواهد بود.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۹:۱۵
در گفت‌وگویی بررسی شد؛
فلسفه و شرق شناسی
از زمان انتشار ترجمه نخستین جلد از کتب «اسلام ایرانی» تا امروز بارها با مترجم این اثرِ هانری کربن مصاحبه‌های متعددی انجام شده و زوایای گوناگون نگاه «هانری کربن» مورد بحث قرار گرفته است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۸:۲۰
یادداشت؛
نمایش منصفانه تناقض‌ها!
بخش عمده مستند قائم‌مقام را کسانی پیش برده‌اند که به جهت سن و سال، امکان درک و مواجهه مستقیم رفتارهای آقای منتظری را نداشته‌اند اما در پرداخت به وجوه شخصیتی او به گفته موافقان و منتقدان بخوبی عمل کرده...
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۷:۱۰
یادداشت؛
۱۰ جلسه کمیسیون برجام فاقد دستاورد ‌
هدف از حضور در جلسات کمیسیون مشترک برجام توسط معاونین وزیر امور خارجه کشور چیست، در حالی که کمیسیون مذکور در ۹ جلسه گذشته هیچ موضع رسمی نسبت به نقض آشکار برجام توسط ایالات متحده آمریکا نگرفته‌ است.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۶:۱۵
یادداشت؛
کدام معاونت اقتصادی؟!
مرتبط کردن شکل‌‌‌گیری معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه با برجام البته می‌تواند مورد شک و تردید قرار گیرد و ظاهراً خود مسؤولان وزارت امور خارجه نیز در دامن زدن به چنین پنداری بی‌تمایل نیستند.
۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۰۵:۰۵
سرمقاله؛
آن مرد با بارانی نیامد!
سازمان سیا این اجازه را دارد که سالانه ۱۰۰ گرین‌کارت به افرادی دهد که کمک‌های قابل توجهی به سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا می‌کنند و تلاش‌های مخفیانه زیادی در راستای کمک به سازمان‌های اطلاعاتی این کشور ان...