Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - اسلام و یکسان سازی فرهنگی
یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷ Sunday, October 21, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۷/۲۲ - ۱۰:۲۴
شناسه خبر: ۵۲۹۹۳۵
 
اسلام و یکسان سازی فرهنگی
فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، پروژه یکسان‌­سازی فرهنگی که جرئی از پروژه جهانی­‌سازی به شمار می­ آید مقدمه ­ای است برای هموار کردن جاده استعمار و استثمار ملت ها و به یغما بردن دارایی­ های آنها و چپاول هست و نیست­شان. چرا که  فرهنگ هویت هر ملتی است و با استحاله­ هویت یک ملت می­ توان آن ملت را در مسیری ترسیم شده هدایت کرد. اگر آن مسیر، صراط استحمار و استعمار و استثمار باشد تنها از رهگذر جهل، ظلم­ پذیری و ترس و دنیاپرستی، و از دروازه­ های تمدن و فرهنگ سلطه­ پذیری و انفعال و خودناباوری و غرب­ پرستی می­ گذرد. به همین علت پروژه جهانی­ سازی خصوصا در مقوله فرهنگ به اولویتی مهم در نزد غرب استکبارجو بدل شده است.

اما در این میان، غرب استعمارگر نظاره­ گر فرهنگی ریشه­ دار و عمیق است که اهدافش دقیقا در نقطه مقابل اهداف فرهنگ استعمارجویانه غربی است. نه تنها به دنبال استحمار و استعمار و استکبار و چپاول و غارت نیست که برعکس شدیدا در پی بیداری امم و هوشیاری آنان در مقابل اهداف استعماری، و به دنبال کرامت انسانی و رساندن انسان ها به جایگاه اصلی آنهاست.

یکسان­ سازی فرهنگی اسلام؛ آری یا خیر؟

اینجا جای یک سوال است که پرسش اصلی این نوشتار است. آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است؟ اگر جواب مثبت است تا کجا و تا چه اندازه؟

آنچه که از آیات و فرمایشات و سیره رفتاری انبیاء و ائمه مشخص است ستیز اسلام با فرهنگ ­های غیرتوحیدی است، به جهت باطل بودن کرامت انسانی در این گونه فرهنگ ها. البته سخن گفتن در باب چرایی این ستیز و اینکه روش این مبارزه چیست، خود احتیاج به بحثی مفصل و جداگانه دارد که در این مختصر نمی­ گنجد. لکن آنچه که در این مجال مهم است پاسخ به این سوال است که آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است یا خیر؟ پاسخ این سوال نه مطلقا آری است و نه مطلقا خیر بلکه احتیاج به تفصیل دارد.

فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است. این چارچوب ها همان اصول، خطوط و مرزهایی هستند که قلمرو فرهنگی اسلام را ترسیم می کنند به گونه ای که سلب کل یا جزیی از آنها باعث سلب عنوان «فرهنگ اسلامی» می­‌شود. بر این اساس بدیهی است که فرهنگ اسلامی هر آنچه را که با این چارچوب در تضاد باشد برنتابد و درصدد مبارزه با آن برآید.

فرهنگ اسلامی قطعا به دنبال یکسان سازی فرهنگی در حوزه این چارچوب­‌هاست. فرهنگ توحید محور اسلامی با فرهنگ شرک و کفر، با ظلم، غارت­گری، استضعاف و استکبار و استحمار، با نفی کرامت انسانی و نفی حقوق فردی و اجتماعی او و با هر آنچه که خارج از قلمرو ترسیم شده فرهنگی به واسطه آن چارچوب­ هاست مبارزه می­ کند و این مبارزه تا زمانی است که در تمام عالم، آن یکسان‌سازی فرهنگی مطلوب اسلام به اجرا درآید. از این رو دستور می­ دهد که «وقاتلوهم حتّی لاتکون فتنهٌ و یکون الدین لله؛ با آنها جنگ کنید؛ تا فتنه باقی نماند، و دین (خالصانه) از آنِ خدا شود»، تا زمانی که فتنه شرک و کفر و ظلم و استکبار و هرآنچه که در تضاد با چارچوب فرهنگ توحیدی اسلامی است وجود داشته باشد مبارزه نیز وجود دارد.

قلمرو یکسان سازی اسلامی

اما از سوی دیگر بخش وسیعی از مسائل گوناگونی که در حوزه فرهنگ می ­گنجند وجود دارند که در تضاد با چارچوب های فرهنگ اسلامی نیستند، این مسائل قطعا در محدوده یکسان سازی فرهنگی قرار نمی­ گیرند. و این همان ویژگی است که وجه تمایز فرهنگ اسلام از فرهنگ های تهاجمی و استعماری است. چراکه فرهنگ استعمارجویانه و تهاجمی، تمامیت فرهنگی و همه هویت یک ملت را نشانه می­ گیرد در حالی که فرهنگ اسلامی به هیچ وجه این گونه عمل نمی­ کند. بلکه فرهنگ اسلامی فرهنگی قابل جمع و تکاملی است، به این معنا که خود دارای یک هویت ثابت است و در هنگام مواجهه با فرهنگی دیگر آن هویت ثابت سعی در یکسان سازی نقاط تضاد می کند و این همان وجه تکاملی فرهنگ اسلامی است که سعی می­ کند نقاط تاریک و جاهلانه و باطل را تحت الشعاع قرار داده، منقلب کند.

اما وجه جمع فرهنگ اسلامی که از آن می­ توان به هویت ثانی یا متغیر آن نیز نام برد همان وجه هم­زیستی و هم­بودی فرهنگ اسلامی با ابعاد فرهنگی فرهنگ های مختلفی است که متضاد با آن چارچوب­ ها نیستند. در این ابعاد نه تنها فرهنگ اسلامی در صدد تغییر آنها برنمی آید که در راستای تکامل آنها اقدام می­ کند. از آن جمله می­ توان به مقوله زبان، خط، ادبیات، معماری و بسیاری از مسائل دیگر فرهنگی اشاره کرد. البته این نکته قابل ذکر است که در این گونه مسائل نیز نقاطی لازم الاصلاح وجود دارند که مورد توجه فرهنگ اسلامی قرار می ­گیرند. برای مثال در مقوله ادبیات و همچنین معماری، فرهنگ اسلامی کژی­ ها و ناپالایشی­ های غیرقابل جمع با چارچوب­ های خویش را اصلاح می­ کند و با کلیت یک معماری و یا ادبیات در ستیز نیست مگر آنکه یک سبک خاص معماری یا ادبی بالکل با چارچوب های فرهنگی اسلام ناسازگار باشد.

براین اساس مراد از مثلا معماری اسلامی یک نحوه کاملا خاص و مستقل از معماری نیست بلکه بایدها و نبایدهایی است که در ضمن یک سبک معماری لازم الاجرا هستند. هر فرهنگ بومی می­ تواند معماری خویش را داشته باشد که در عین دارا بودن ملزومات فرهنگ اسلامی، سبک بومی خویش را نیز حفظ کرده باشد و با سبک های معماری دیگر ملل و فرهنگ ها متفاوت باشد. به عبارتی هم دارای یک سری وجه الاشتراکات و یک سری وجه الامتیازات باشد که این اشتراکات همان بایدها و نبایدهای اسلامی، و امتیازات همان ویژگی­ های بومی یک سبک معماری­ اند./۹۰۱/ی۷۰۳/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر فرهنگی حوزه علمیه قم

 

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱ + ۵
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۷/۲۸ - ۱۳:۵۴
اربعین و FATF سرخط روزنامه‌های امروز
آیت الله خاتمی گفته بود که مشکلات با حاشیه سازی و دعوا حل نمی‌شود ولی در ناباوری تمام روزنامه شرق تیتر زده است که ایشان گفته‌اند: مخالفان FATF با عصبانیت برخورد نکنند.
۱۳۹۷/۷/۲۸ - ۰۸:۵۱
استاد درس خارج فقه مطرح کرد؛
تأثیر فال بد زدن در کارها
حجت الاسلام والمسلمین عابدی گفت: جایی که آدم خبیث باشد نحس می‌شود؛ مثلا گفته شده در مسیر مدینه تا مکه جایی که محل عذاب قوم ثمود و عاد است، توقف نکنید و زود رد بشوید.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۲:۴۷
یادداشت | عبادات اجتماعی و ۸ ویژگی سرنوشت‌ساز
کوشش اسلام همیشه در جهت تحکیم جامعه اسلامی با کمک مسلمانان به هم نوع بوده است؛ تا آنجا که ثواب همنشینی با انبیا و شهدا برای آن در نظر گرفته شد.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۲:۰۱
گزارش کتاب؛
عمادالدین باقی از بی‌بی‌سی تا امام خمینی‌شناسی
امام خمینی، اسطوره صبر و پایداری بود. همواره ایشان را به استکبار ستیزی و مبارزه با ظلم می‌شناسد در حالی که امروز جریانی در داخل تلاش دارد تا امام را مصادره کند.
۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۱:۱۵
حجت الاسلام والمسلمین عابدی تأکید کرد؛
در تصویب قوانین عاقبت کار سنجیده شود
استاد درس خارج فقه حوزه علمیه قم گفت: بعضی‌ها این را در نظر نمی‌گیرند قانونی که تصویب می‌شود عاقبتش چه می‌شود؛ ما در فقه فراوان داریم که باید عاقبت کار را در نظر بگیرید.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۱:۵۴
گفت‌و‌گوی اختصاصی رسا با آیت الله رجبی؛
FATF نقطه مقابل معیشت | تروریسم ما، تروریسم آنها
عده‌ای از وضعیت خراب اقتصادی و معیشتی که خودشان به‌وجود آورده‌اند، سوءاستفاده می‌کنند و می‌گویند که مردم ببینید چقدر وضعیت بد است، حال اگر ما برویم و FATF را امضا کنیم همه مشکلاتمان حل می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۲۴ - ۱۰:۱۹
لیبرالیسم فرهنگی؛
یادداشت | رهاسازی فرهنگ به چه قیمت
اگر با مختصاتی که رهاسازی فرهنگی دارد جلوی تولیدات فرهنگی مخالف مبانی انقلاب اسلامی گرفته نشود، بیش از هر چیز رویکرد "تقدیرگرا" به‌عنوان مبنای سیاست فرهنگی بر جامعه تحمیل می‌شود.
۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۰۷:۰۵
یادداشت؛
علم مبارزه با صهیونیسم از اندیشه تا عمل
اگر کشوری مبتنی بر آرای مردم باشد، در صورت مخالفت با رژیم صهیونیستی برچسب مستبد بر پیشانی‌اش می‌زنند و اگر نظام پادشاهی مانند عربستان باشد این کشور در سکوت خبری تبدیل به الگویی برای منطقه می‌شود،
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۳:۴۸
گزارش مقاله | جامعه شناسی ازدواج و خانواده
ازدواج وتشکیل خانواده از قدیمی ترین نهادهای زندگی بشر است که از دیر باز مورد توجه متفکرین علوم اجتماعی، علوم اخلاقی، علمای مذهبی و سایر دانشمندان قرارگرفته است.
۱۳۹۷/۷/۲۱ - ۱۳:۴۷
هنر زن ایرانی در برقراری تعادل میان نقش‌ها
زنان در صورت ایفای شایسته‌ی نقش مادری و همسری و در نظر گرفتن دستور اکید اسلام در رابطه با بحث پرهیز از اختلاط محرم و نامحرم، می‌توانند در جامعه حضوری مؤثر داشته باشند . هرچند حفظ تعادل میان نقش‏ها بر...
۱۳۹۷/۷/۱۸ - ۱۰:۳۲
همراه با مشاور؛
چشمانی باز برای "انتخاب"
اگر در اقوام و فامیل مواردی را می‌شناسید که تمایلی به ازدواج با آنها دارید یا حداقل گرایش منفی ندارید، می توانید آنها را با پدر مطرح کنید.
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۲:۵۰
بخش پایانی؛
نقدی بر یادداشت حجاریان
به نظر می‌‌‌رسد آقای حجاریان نیز مانند برخی از فلاسفه غربی بین تقدیرگرایی و جبرگرایی خلط کرده است! طبق اعتقادات شیعه تلاش و اختیار و عقل بشری نیز جز مقدرات است که همراه با اراده الهی قضا را رقم می‌زنن...
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۱:۴۰
"نظریه و فرهنگ" استاد پارسانیا + متن کامل مقاله
هنگامی که نظریه به گونه‌ای برون زا به فرهنگ و تاریخی وارد می‌شود که زمینه‌های معرفتی و غیرمعرفتی آن در آن فرهنگ حضور ندارد، چالش های اجتماعی خود را نشان می‌دهد.
۱۳۹۷/۷/۱۷ - ۱۰:۱۳
زن مسلمان ایرانی؛ الگویی برای زنان جهان
یکی از ثمرات و نتایج موقعیت زن در ایران باعث شد که تبدیل به الگویی برای زنان دیگر کشورهای اسلامی قرارگیرد و زنان به صورت فعال در کشورهای خودشان اقدامات سیاسی انجام ‌دهند.
۱۳۹۷/۷/۱۶ - ۱۴:۳۰
یادداشتک؛
نقدی بر رفاقت‌های آزاد
رفاقت آزاد بیابان وسیع پر حادثه است که حدی و مرزی برای آن تعیین نشده و پایه‌های آن با تکرار ولخرجی ها، با رفتن به بازار، با پذیرفتن نظر جهت خرید کالا، با فست فود میل کردن و با مسافرت رفتن ها بنا شده ا...
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۱۳:۵۳
یادداشت | حضور زنان در رسانه + نظر مراجع تقلید
زن بازیگری که با انواع و اقسام آرایش‌ها و پوشش نامناسب در جلوی دوربین می‌آید یا بعضا برخوردها و رفتارهایی همراه با ناز و کرشمه دارد چقدر با آموزه‌های شرعی تطبیق دارد.
۱۳۹۷/۷/۱۵ - ۰۹:۳۰
کارشناس مباحث تربیتی مطرح کرد؛
پرخاشگری کودکان از عوارض اعتیاد به فضای مجازی
حجت الاسلام والمسلمین تراشیون گفت: فرزندانی که زیاد از فضای مجازی استفاده می‌کنند، دچار پرخاشگری می‌شوند، صرف استفاده کردن از کامپیوتر، هرچند از برنامه‌های خوب آن استفاده شود، سبب پرخاشگری کودکان می‌ش...
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۴:۵۳
ضرورت گسترش نمایشگاه‌های فرهنگی و محتوامحور
اشتیاق و علاقه‌مندی انبوه طلاب جوان به مطالعه کتاب و یادگیری معارف اسلامی نشان دهنده دغدغه‌مندی این نسل است و این مسأله را می توان جزء دستاوردها و سرمایه‌های انقلاب اسلامی برشمرد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۲:۰۷
یادداشت| "عاشورا" بدون توقف
بقاى جمهورى اسلامى در حالى به‌ واسطه عاشورا تضمین مى‌شود كه انقلاب اسلامى نیز تأثیر زیادى بر سرعت گسترش و بالندگى مجالس و مراسم‌های حسینى داشته و دارد.
۱۳۹۷/۷/۱۴ - ۱۱:۴۰
آیا زن امروز همان زن آرمانی اسلام است
سقوط روابط خانوادگی در عصر حاضر، حاصل تغییر نگرش در نوع زندگی است. رشد بی‌رویه طلاق و از هم گسستن بنیاد خانواده، نشانگر دورشدن بشر از اعتقادات مذهبی است.