Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - اسلام و یکسان سازی فرهنگی
چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۷ Wednesday, June 20, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۷/۲۲ - ۱۰:۲۴
شناسه خبر: ۵۲۹۹۳۵
 
اسلام و یکسان سازی فرهنگی
فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، پروژه یکسان‌­سازی فرهنگی که جرئی از پروژه جهانی­‌سازی به شمار می­ آید مقدمه ­ای است برای هموار کردن جاده استعمار و استثمار ملت ها و به یغما بردن دارایی­ های آنها و چپاول هست و نیست­شان. چرا که  فرهنگ هویت هر ملتی است و با استحاله­ هویت یک ملت می­ توان آن ملت را در مسیری ترسیم شده هدایت کرد. اگر آن مسیر، صراط استحمار و استعمار و استثمار باشد تنها از رهگذر جهل، ظلم­ پذیری و ترس و دنیاپرستی، و از دروازه­ های تمدن و فرهنگ سلطه­ پذیری و انفعال و خودناباوری و غرب­ پرستی می­ گذرد. به همین علت پروژه جهانی­ سازی خصوصا در مقوله فرهنگ به اولویتی مهم در نزد غرب استکبارجو بدل شده است.

اما در این میان، غرب استعمارگر نظاره­ گر فرهنگی ریشه­ دار و عمیق است که اهدافش دقیقا در نقطه مقابل اهداف فرهنگ استعمارجویانه غربی است. نه تنها به دنبال استحمار و استعمار و استکبار و چپاول و غارت نیست که برعکس شدیدا در پی بیداری امم و هوشیاری آنان در مقابل اهداف استعماری، و به دنبال کرامت انسانی و رساندن انسان ها به جایگاه اصلی آنهاست.

یکسان­ سازی فرهنگی اسلام؛ آری یا خیر؟

اینجا جای یک سوال است که پرسش اصلی این نوشتار است. آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است؟ اگر جواب مثبت است تا کجا و تا چه اندازه؟

آنچه که از آیات و فرمایشات و سیره رفتاری انبیاء و ائمه مشخص است ستیز اسلام با فرهنگ ­های غیرتوحیدی است، به جهت باطل بودن کرامت انسانی در این گونه فرهنگ ها. البته سخن گفتن در باب چرایی این ستیز و اینکه روش این مبارزه چیست، خود احتیاج به بحثی مفصل و جداگانه دارد که در این مختصر نمی­ گنجد. لکن آنچه که در این مجال مهم است پاسخ به این سوال است که آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است یا خیر؟ پاسخ این سوال نه مطلقا آری است و نه مطلقا خیر بلکه احتیاج به تفصیل دارد.

فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است. این چارچوب ها همان اصول، خطوط و مرزهایی هستند که قلمرو فرهنگی اسلام را ترسیم می کنند به گونه ای که سلب کل یا جزیی از آنها باعث سلب عنوان «فرهنگ اسلامی» می­‌شود. بر این اساس بدیهی است که فرهنگ اسلامی هر آنچه را که با این چارچوب در تضاد باشد برنتابد و درصدد مبارزه با آن برآید.

فرهنگ اسلامی قطعا به دنبال یکسان سازی فرهنگی در حوزه این چارچوب­‌هاست. فرهنگ توحید محور اسلامی با فرهنگ شرک و کفر، با ظلم، غارت­گری، استضعاف و استکبار و استحمار، با نفی کرامت انسانی و نفی حقوق فردی و اجتماعی او و با هر آنچه که خارج از قلمرو ترسیم شده فرهنگی به واسطه آن چارچوب­ هاست مبارزه می­ کند و این مبارزه تا زمانی است که در تمام عالم، آن یکسان‌سازی فرهنگی مطلوب اسلام به اجرا درآید. از این رو دستور می­ دهد که «وقاتلوهم حتّی لاتکون فتنهٌ و یکون الدین لله؛ با آنها جنگ کنید؛ تا فتنه باقی نماند، و دین (خالصانه) از آنِ خدا شود»، تا زمانی که فتنه شرک و کفر و ظلم و استکبار و هرآنچه که در تضاد با چارچوب فرهنگ توحیدی اسلامی است وجود داشته باشد مبارزه نیز وجود دارد.

قلمرو یکسان سازی اسلامی

اما از سوی دیگر بخش وسیعی از مسائل گوناگونی که در حوزه فرهنگ می ­گنجند وجود دارند که در تضاد با چارچوب های فرهنگ اسلامی نیستند، این مسائل قطعا در محدوده یکسان سازی فرهنگی قرار نمی­ گیرند. و این همان ویژگی است که وجه تمایز فرهنگ اسلام از فرهنگ های تهاجمی و استعماری است. چراکه فرهنگ استعمارجویانه و تهاجمی، تمامیت فرهنگی و همه هویت یک ملت را نشانه می­ گیرد در حالی که فرهنگ اسلامی به هیچ وجه این گونه عمل نمی­ کند. بلکه فرهنگ اسلامی فرهنگی قابل جمع و تکاملی است، به این معنا که خود دارای یک هویت ثابت است و در هنگام مواجهه با فرهنگی دیگر آن هویت ثابت سعی در یکسان سازی نقاط تضاد می کند و این همان وجه تکاملی فرهنگ اسلامی است که سعی می­ کند نقاط تاریک و جاهلانه و باطل را تحت الشعاع قرار داده، منقلب کند.

اما وجه جمع فرهنگ اسلامی که از آن می­ توان به هویت ثانی یا متغیر آن نیز نام برد همان وجه هم­زیستی و هم­بودی فرهنگ اسلامی با ابعاد فرهنگی فرهنگ های مختلفی است که متضاد با آن چارچوب­ ها نیستند. در این ابعاد نه تنها فرهنگ اسلامی در صدد تغییر آنها برنمی آید که در راستای تکامل آنها اقدام می­ کند. از آن جمله می­ توان به مقوله زبان، خط، ادبیات، معماری و بسیاری از مسائل دیگر فرهنگی اشاره کرد. البته این نکته قابل ذکر است که در این گونه مسائل نیز نقاطی لازم الاصلاح وجود دارند که مورد توجه فرهنگ اسلامی قرار می ­گیرند. برای مثال در مقوله ادبیات و همچنین معماری، فرهنگ اسلامی کژی­ ها و ناپالایشی­ های غیرقابل جمع با چارچوب­ های خویش را اصلاح می­ کند و با کلیت یک معماری و یا ادبیات در ستیز نیست مگر آنکه یک سبک خاص معماری یا ادبی بالکل با چارچوب های فرهنگی اسلام ناسازگار باشد.

براین اساس مراد از مثلا معماری اسلامی یک نحوه کاملا خاص و مستقل از معماری نیست بلکه بایدها و نبایدهایی است که در ضمن یک سبک معماری لازم الاجرا هستند. هر فرهنگ بومی می­ تواند معماری خویش را داشته باشد که در عین دارا بودن ملزومات فرهنگ اسلامی، سبک بومی خویش را نیز حفظ کرده باشد و با سبک های معماری دیگر ملل و فرهنگ ها متفاوت باشد. به عبارتی هم دارای یک سری وجه الاشتراکات و یک سری وجه الامتیازات باشد که این اشتراکات همان بایدها و نبایدهای اسلامی، و امتیازات همان ویژگی­ های بومی یک سبک معماری­ اند./۹۰۱/ی۷۰۳/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر فرهنگی حوزه علمیه قم

 

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۵ + ۱۲
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۳/۲۹ - ۱۷:۲۲
یادداشت طلبگی | تابستان؛ فصل تفریح یا ترفیع
بیرون کردن خستگی ۹ ماه تلاش علمی در گرم ترین فصل سال حال و هوایی جالب دارد اما در این رهگذر آیا باید ایستایی در امر آموزش کشور با وجود این همه تعطیلی در ایام سال، را باز در تابستان تجربه کنیم.
۱۳۹۷/۳/۲۹ - ۱۶:۴۶
منشور امام از دیدگاه رهبر انقلاب؛
مکتبی که ملت را به عزت می‌‏رساند
امام در بیان ارتباط دین و دنیا، نظر اسلام و سخن اسلام را به عنوان مبنا و روح و اساس کار خود قرار داده‏ بود. اسلام، دنیا را وسیله‌‏اى در دست انسان براى رسیدن به کمال می‌داند، از نظر اسلام، دنیا مزرعه‏ ...
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۲:۰۷
روش‌شناسی اقتصاد مقاومتی در مقایسه با سایر تفکرات اقتصادی
تا چه حد ویژگی‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی می‌تواند در شکل‌گیری یک نظام اقتصادی مؤثر باشد، نظام اقتصادی ایران مبتنی بر کدام نظام است: اسلامی یا سرمایه‌داری.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۳۹
گفت‌وگوی تفصیلی | شرایط "تکامل اجتماعی" در دوران انتظار
حجت الاسلام والمسلمین یعقوبی معتقد است، حرکت جوامع مختلف بر اساس ارزش‌ها و اعتقادات خاص آنها برنامه‌ریزی می‌شود و در جامعه ایران هم اعتقاد به ارزش‌های شیعی و بحث مهدویت به مرور زمان سبب تکامل آنان خوا...
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۲۸
گونه‌شناسی وظایف مردم در نبرد اقتصادی
از آنجا که مردم در عرصه‌ی اقتصاد می‌توانند نقش‌های مختلفی را ایفا کنند، وظایف ایشان نیز نسبت به ایفای نقش در هریک از عرصه‌ها متفاوت خواهد بود.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۲۴
بخش دوم؛
پیشنهاد | سرفصل های رسانه ای و پژوهشی در سال "حمایت از تولید کالای داخلی"
رسانه‌ها و اصحاب علم و فرهنگ با ایجاد راهبرد و خطوطی روشن برای مردم می‌توانند مسیر و راهنمای روشنی جهت حرکت آنها برای حرکت به سمت استقلال اقتصادی و فرهنگی ترسیم کنند.
۱۳۹۷/۳/۲۵ - ۱۰:۱۷
مبلغ حوزه علمیه قم مطرح کرد؛
سابقه تاریخی "مانمی‌توانیم" و راهکار حذف آن
حجت الاسلام ترکاشوند به بیان چگونگی تأثیر تربیت خانواده‌ها بر رفتار فرزندان پرداخت و مسائلی چون حمایت از کالای ملی را نتیجه خودباوری جامعه دانست که تحت تأثیر تربیت والدین شکل می‌گیرد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۲۹
مدیر خانه نجوم مطرح کرد؛
چرایی اختلاف در استهلال
حجت الاسلام اصفهانیان گفت: مهمترین دلیل اختلاف در اعلام اول ماه، اختلاف مبنا در رویت با چشم مسلح و غیر مسلح است.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۲۳
آیا زنان هم در پیشبرد اقتصاد مقاومتی نقش دارند
هرچند خدمات بانوان خانه‌دار و تربیت فرزند آنان در حسابداری ملی محاسبه نمی‌شود، اما با ترک این پست توسط بانوان محترم، هزینه‌هایی که بر دوش خانواده‌ها و جامعه از این بابت قرار می‌گیرد، جزء درآمد داخلی ی...
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۸:۱۵
یک انقلاب بی نظیر
شک نباید کرد که انقلاب اسلامی ایران از تمامی انقلاب‌ها جدا است: هم در پیدایش و هم در کیفیت مبارزه و هم در انگیزه‌ی انقلاب و قیام و تردید نیست که این یک تحفه‌ الهی و هدیه‌ غیبی بوده است.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۵:۳۱
توانایی‌های "عمو توانا" | تبلیغ نوین یک روحانی
حجت الاسلام زمانپور روحانی مبلغی است که با بکارگیری سبکی نوین در امر تبلیغ، به تربیت فرهنگی کودکان و نوجوانان مختلف می‌پردازد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۱۵:۱۲
همراه با مشاور؛
چند تصور اشتباه در تربیت فرزند
کارشناس خانواده مرکز مشاوره حوزه علمیه قم به تبیین تفاوت‌های فرهنگ فرزندپروری صحیح و نادرست پرداخت و پیامدها و نکات مثبت هر دو جنبه را مورد بررسی قرار داد.
۱۳۹۷/۳/۲۴ - ۰۴:۴۰
عید فطر؛
یادداشت | شبی که کمتر از شب قدر نیست
پرداخت زکات فطره که از واجبات است، یکی از اعمال مهم عید فطر است که در روایات از آن به عنوان مکمّل و تمام کننده روزه یاد شده و کسی که عمداً آن را ترک کند روزه‌اش قبول نمی شود.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۸:۲۴
نشست سیر تکاملی بانکداری اسلامی؛
بانکداری بدلی به اقتصاد اسلامی کمک نخواهد کرد
برخی متفکران اسلامی به ویژه حقوق‌دانان با ارائه تعریف‌های حقوقی جدید از معاملات بانکی در صدد تمییز بین قراردادهای بانکی با قرارداد قرض با بهره هستند.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۷:۵۳
حجت الاسلام مخدوم:
حمایت از کالای ملی شعاری نشود | رفتار مدیران و مبلغان هم اصلاح شود
رییس مرکز ملی پاسخگویی گفت: در حمایت از کالای داخلی نباید به تشویق مردم اکتفا کرد؛ اینجا ضروری است در کنار تشویق و ترغیب مشتریان به حمایت از کالای داخلی، رفتار متولیان امر به ویژه مبلغان دینی نشان‌گر ...
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۷:۲۹
نوشتاری از حجت الاسلام مظاهری سیف؛
مهم‌ترین اشکال عرفان حلقه
مبلغان عرفان حلقه می گویند که نقش مستر در اتصال مثل امام جماعت در نماز است، اما در نماز جماعت همه با هم به خدا وصل می شوند و امام جماعت وصل‌تر از دیگران نیست و در ارتباط مردم با خدا نقش خاصی ندارد.
۱۳۹۷/۳/۲۳ - ۱۴:۲۵
ما برای وصل کردن آمدیم؛
یادداشت | "طلاق" آخر خط نیست
امروزه به محض جارى شدن صيغه طلاق، مرد به خود اجازه مى‏ دهد كه زن را بيرون كند، امّا در اسلام برای طلاق قانونی وجود دارد که در نگاه اوّل بسیار عجیب به نظر می رسد.
۱۳۹۷/۳/۲۲ - ۱۹:۴۸
شوی لباس یا ...؟
یادداشت | دور باطل چشم و همچشمی‌ها
خنده ام گرفت و با شوخی گفتم باورکن من برای انتخاب همسرم این همه وقت نگذاشتم که تو برای خرید یک لباس چند ساعتی دغدغه و وسواس داری.
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۸:۳۴
رییس مجمع عالی تفسیر قرآن کریم:
عمل به قرآن، آمار خیانت و طلاق را کاهش می دهد
حجت الاسلام والمسلمین میرکتولی معتقد است اگر فرهنگ عمل به محتوای قرآن کریم در سیاست کشور نهادینه شود، آمار طلاق و خیانت کاهش می یابد و اخلاق در جامعه و بین مسئولان رعایت خواهد شد.
۱۳۹۷/۳/۲۱ - ۱۲:۴۲
چند درخواست مشترک؛
یادداشت | دعاهای مستقل روزهای پایانی
روزهای آخر ماه مبارک رمضان فضیلت بیشتری نسبت به دیگر روزهای آن دارد و تأکید بیشتری نسبت به آن شده است.