Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - اسلام و یکسان سازی فرهنگی
دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ Monday, December 10, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۷/۲۲ - ۱۰:۲۴
شناسه خبر: ۵۲۹۹۳۵
 
اسلام و یکسان سازی فرهنگی
فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، پروژه یکسان‌­سازی فرهنگی که جرئی از پروژه جهانی­‌سازی به شمار می­ آید مقدمه ­ای است برای هموار کردن جاده استعمار و استثمار ملت ها و به یغما بردن دارایی­ های آنها و چپاول هست و نیست­شان. چرا که  فرهنگ هویت هر ملتی است و با استحاله­ هویت یک ملت می­ توان آن ملت را در مسیری ترسیم شده هدایت کرد. اگر آن مسیر، صراط استحمار و استعمار و استثمار باشد تنها از رهگذر جهل، ظلم­ پذیری و ترس و دنیاپرستی، و از دروازه­ های تمدن و فرهنگ سلطه­ پذیری و انفعال و خودناباوری و غرب­ پرستی می­ گذرد. به همین علت پروژه جهانی­ سازی خصوصا در مقوله فرهنگ به اولویتی مهم در نزد غرب استکبارجو بدل شده است.

اما در این میان، غرب استعمارگر نظاره­ گر فرهنگی ریشه­ دار و عمیق است که اهدافش دقیقا در نقطه مقابل اهداف فرهنگ استعمارجویانه غربی است. نه تنها به دنبال استحمار و استعمار و استکبار و چپاول و غارت نیست که برعکس شدیدا در پی بیداری امم و هوشیاری آنان در مقابل اهداف استعماری، و به دنبال کرامت انسانی و رساندن انسان ها به جایگاه اصلی آنهاست.

یکسان­ سازی فرهنگی اسلام؛ آری یا خیر؟

اینجا جای یک سوال است که پرسش اصلی این نوشتار است. آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است؟ اگر جواب مثبت است تا کجا و تا چه اندازه؟

آنچه که از آیات و فرمایشات و سیره رفتاری انبیاء و ائمه مشخص است ستیز اسلام با فرهنگ ­های غیرتوحیدی است، به جهت باطل بودن کرامت انسانی در این گونه فرهنگ ها. البته سخن گفتن در باب چرایی این ستیز و اینکه روش این مبارزه چیست، خود احتیاج به بحثی مفصل و جداگانه دارد که در این مختصر نمی­ گنجد. لکن آنچه که در این مجال مهم است پاسخ به این سوال است که آیا اسلام به دنبال یکسان سازی فرهنگی است یا خیر؟ پاسخ این سوال نه مطلقا آری است و نه مطلقا خیر بلکه احتیاج به تفصیل دارد.

فرهنگ اسلامی، فرهنگ توحیدمحور است و فرهنگ توحیدی همانند هر فرهنگی دارای چارچوب­ هایی است که مبتنی بر جهان بینی، معرفت شناسی و انسان شناسی است. این چارچوب ها همان اصول، خطوط و مرزهایی هستند که قلمرو فرهنگی اسلام را ترسیم می کنند به گونه ای که سلب کل یا جزیی از آنها باعث سلب عنوان «فرهنگ اسلامی» می­‌شود. بر این اساس بدیهی است که فرهنگ اسلامی هر آنچه را که با این چارچوب در تضاد باشد برنتابد و درصدد مبارزه با آن برآید.

فرهنگ اسلامی قطعا به دنبال یکسان سازی فرهنگی در حوزه این چارچوب­‌هاست. فرهنگ توحید محور اسلامی با فرهنگ شرک و کفر، با ظلم، غارت­گری، استضعاف و استکبار و استحمار، با نفی کرامت انسانی و نفی حقوق فردی و اجتماعی او و با هر آنچه که خارج از قلمرو ترسیم شده فرهنگی به واسطه آن چارچوب­ هاست مبارزه می­ کند و این مبارزه تا زمانی است که در تمام عالم، آن یکسان‌سازی فرهنگی مطلوب اسلام به اجرا درآید. از این رو دستور می­ دهد که «وقاتلوهم حتّی لاتکون فتنهٌ و یکون الدین لله؛ با آنها جنگ کنید؛ تا فتنه باقی نماند، و دین (خالصانه) از آنِ خدا شود»، تا زمانی که فتنه شرک و کفر و ظلم و استکبار و هرآنچه که در تضاد با چارچوب فرهنگ توحیدی اسلامی است وجود داشته باشد مبارزه نیز وجود دارد.

قلمرو یکسان سازی اسلامی

اما از سوی دیگر بخش وسیعی از مسائل گوناگونی که در حوزه فرهنگ می ­گنجند وجود دارند که در تضاد با چارچوب های فرهنگ اسلامی نیستند، این مسائل قطعا در محدوده یکسان سازی فرهنگی قرار نمی­ گیرند. و این همان ویژگی است که وجه تمایز فرهنگ اسلام از فرهنگ های تهاجمی و استعماری است. چراکه فرهنگ استعمارجویانه و تهاجمی، تمامیت فرهنگی و همه هویت یک ملت را نشانه می­ گیرد در حالی که فرهنگ اسلامی به هیچ وجه این گونه عمل نمی­ کند. بلکه فرهنگ اسلامی فرهنگی قابل جمع و تکاملی است، به این معنا که خود دارای یک هویت ثابت است و در هنگام مواجهه با فرهنگی دیگر آن هویت ثابت سعی در یکسان سازی نقاط تضاد می کند و این همان وجه تکاملی فرهنگ اسلامی است که سعی می­ کند نقاط تاریک و جاهلانه و باطل را تحت الشعاع قرار داده، منقلب کند.

اما وجه جمع فرهنگ اسلامی که از آن می­ توان به هویت ثانی یا متغیر آن نیز نام برد همان وجه هم­زیستی و هم­بودی فرهنگ اسلامی با ابعاد فرهنگی فرهنگ های مختلفی است که متضاد با آن چارچوب­ ها نیستند. در این ابعاد نه تنها فرهنگ اسلامی در صدد تغییر آنها برنمی آید که در راستای تکامل آنها اقدام می­ کند. از آن جمله می­ توان به مقوله زبان، خط، ادبیات، معماری و بسیاری از مسائل دیگر فرهنگی اشاره کرد. البته این نکته قابل ذکر است که در این گونه مسائل نیز نقاطی لازم الاصلاح وجود دارند که مورد توجه فرهنگ اسلامی قرار می ­گیرند. برای مثال در مقوله ادبیات و همچنین معماری، فرهنگ اسلامی کژی­ ها و ناپالایشی­ های غیرقابل جمع با چارچوب­ های خویش را اصلاح می­ کند و با کلیت یک معماری و یا ادبیات در ستیز نیست مگر آنکه یک سبک خاص معماری یا ادبی بالکل با چارچوب های فرهنگی اسلام ناسازگار باشد.

براین اساس مراد از مثلا معماری اسلامی یک نحوه کاملا خاص و مستقل از معماری نیست بلکه بایدها و نبایدهایی است که در ضمن یک سبک معماری لازم الاجرا هستند. هر فرهنگ بومی می­ تواند معماری خویش را داشته باشد که در عین دارا بودن ملزومات فرهنگ اسلامی، سبک بومی خویش را نیز حفظ کرده باشد و با سبک های معماری دیگر ملل و فرهنگ ها متفاوت باشد. به عبارتی هم دارای یک سری وجه الاشتراکات و یک سری وجه الامتیازات باشد که این اشتراکات همان بایدها و نبایدهای اسلامی، و امتیازات همان ویژگی­ های بومی یک سبک معماری­ اند./۹۰۱/ی۷۰۳/س

حجت الاسلام داود مؤذنیان، پژوهشگر فرهنگی حوزه علمیه قم

 

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۲ + ۱۰
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۹/۱۸ - ۱۵:۲۳
انتشار "۱۸ تعقیبی" و چالش کشیدن رژیم اشغالگر
مستند بلند «۱۸ تعقیبی» که به تلاش‌های مضحک اسرائیلی‌ها برای مقابله با انتفاضه اول مردم فلسطین می‌پردازد و به تازگی در «سینماتک تهران» اکران شده بود، در سایت «عماریار» منتشر شد.
۱۳۹۷/۹/۱۸ - ۱۵:۱۴
اخلاق و رسانه(۱)
گفت‌و‌گو | "تربیت انسان بصیر" هدف اصلی رسانه عصر انقلاب
کارشناس حوزوی هدف رسانه را ساختن و هدایت انسان عنوان کرد و گفت: یک انسان متشرع و مؤمن به طور کامل تحت سیطره رسانه‌ها قرار نمی‌گیردو اجازه نمی‌دهد که رسانه‌ها بر او مسلط باشند.
۱۳۹۷/۹/۱۸ - ۱۴:۵۲
استاد اخلاق حوزه علمیه هشدار داد؛
نباید از فضای "مکاشفه" و "اخلاق" سودجویی کرد
حجت الاسلام والمسلمین وطن‌خواه با بیان این‌که ادله ما بین خود و خدا، قرآن، سنت، عقل و اجماع است، گفت: این‌که امروزه برخی بخواهند به وسیله خواب و مکاشفات بحث‌های اخلاقی و تربیتی را پیش ببرند، از هرکسی ...
۱۳۹۷/۹/۱۷ - ۲۱:۳۳
حجت الاسلام والمسلمین رفیعی مطرح کرد؛
هیچ کسی از امتحان الهی معاف نمی‌شود
استاد حوزه و دانشگاه گفت: امتحانات الهی مختلف هست و هیچ‌کس نمی‌تواند از این آزمون‌ها در درگاه الهی معاف شود؛ امتحانات الهی فراگیر بوده و هر چه مقام معنوی انسان بالاتر رود، آزمون‌ها نیز سخت‌تر خواهد شد...
۱۳۹۷/۹/۱۷ - ۲۰:۴۷
در گفت‌وگو با کارشناس باستان گرایی بررسی شد؛
جریان شناسی "باستان‌گرایی" در ایران
باستان‌گرایی در پنج دوره مهم شکل گرفت و پیشرفت کرد، چراغ این تفکر از طریق روسیه تزاری روشن شد و به جنگ نرم آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در فتنه ۸۸ انجامید.
۱۳۹۷/۹/۱۵ - ۲۲:۳۳
استاد اخلاق حوزه علمیه هشدار داد:
"مریدبازی" جلوی عقلانیت جمعی را می گیرد
نماینده مجلس خبرگان رهبری گفت: مدعیان اخلاقی که به مریدبازی مشغول هستند، با ارجاع افراد به خود، مانع ارتقای عقلانیت جمعی می‌شوند.
۱۳۹۷/۹/۱۵ - ۲۲:۲۵
خوب یا بد بودن ازدواج با فرزندان طلاق
فرزندان طلاق هم می‌توانند ازدواج های موفقی داشته باشند. تصور رایجی که درباره آنها وجود دارد و آنها را آسیب دیده، رشد نیافته و آسیب رسان می داند، در بیشتر موارد درست نیست.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۵:۰۵
از سوی دبیرخانه جشنواره عمار صورت گرفت؛
اعلام جایزه مردمی "پرستوهای خان طومان"
در بخش فراخوان‌های مردمی نهمین جشنواره عمار، خانواده شهید سعید کمالی از مازندران، جایزه‌ای با عنوان جایزه مردمی «پرستوهای خان طومان» را برای بهترین اثر این جشنواره با موضوع «کودک و نوجوان» اعلام کرد.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۴:۳۲
یادداشتک؛
آن روی سکه‌ی "زرویی نصرآباد"
ابوالفضل زرویی نصرآباد به جهت شخصیت طنازی که داشت، کمتر کسی فکرش را می‌کرد نویسنده یک رمان احساسی و دینی باشد.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۳:۴۸
یادداشت | نقش "رنج" در معناداری زندگی
مهم‌ترین راه رهایی از رنج، نگرش مثبت به مسائل پیرامونی و توجه به عمومیت داشتن بلاها است.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۲:۵۴
رؤیای ایرانیان در انقلاب اسلامی
رضا شاه دست‌نشانده انگلیسی‌ها بود که برای تحقق بخشیدن به اهداف آن‌ها قدرت به او سپرده شده و محمدرضا شاه نیز وارث این حکومت نامشروع بود. علاوه بر این او کشور را تحت سیادت آمریکا قرار داد.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۲:۳۵
احوال تاریخی حوزه علمیه قم
حوزه علمیه قم درشرایطی تأسیس شد که زمانه به مذهب، بی مهری می ورزید و روحانیت، خسته ازحوادث مشروطیت، بیشترین لطمات را متحمل شده بود.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۱:۲۸
یادداشت | تقابل "سلبریتیسم" و جریان تولید فکر
طعن­ه‌های سلبریتی‌­ها به زوار اباعبدالله(ع) که «به جای هزینه اربعین این پول‌ها را خرج فقرا و نیازمندان کنید» هیچگاه فراموش نخواهد شد.
۱۳۹۷/۹/۱۴ - ۱۱:۰۰
حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه:
دولت در فعالیت‌های قرآنی نقش راهبردی داشته باشد
رییس مؤسسه حکمت نوین اسلامی گفت: دولت در فعالیت های قرآنی باید نقش راهبردی داشته باشد نه نقش برنامه‌ریزی، چراکه برنامه در فعالیت قرآنی نامحدود است.
۱۳۹۷/۹/۱۲ - ۱۳:۱۱
حاشیه‌نگاری بر یک اتفاق رسانه‌ای؛
یادداشت | وقتی حال "سینمای لمپنیسم" را می‌‌گیری
انتظارمان کمی گزافه است، اگر بخواهیم درباره حال و روز سینمای کشورمان خوب بگوییم. سینما همزمان با ورود به کشورمان، تلاش داشت لمپنیسم را در کشورمان تئوریزه کند.
۱۳۹۷/۹/۱۱ - ۱۹:۵۳
گزارش از یک نشست تخصصی؛
معماری "حرم حضرت معصومه" سرمایه عظیم فرهنگی | هویت مفهومی شهر قم نیازمند حراست
پله‌ مدخل‌های ورودی به حرم مطهر عامل توقف، کاهش سرعت و توجه به گنبد است و حذف آن امری اشتباه است، چراکه حرم محل گذر و تسهیل عبور و مرور نیست، بلکه محل توقف، تفکر و عبادت است.
۱۳۹۷/۹/۱۱ - ۱۵:۲۹
نگاهی اجمالی به آثار علامه جعفری
علامه جعفری بيش از ۷۰ جلسه بحث و گفتگو با شخصيت‌هاي بين‌المللي از جمله روژه‌گارودي، پروفسور عبدالسلام و پروفسور روزنتال داشته است.
۱۳۹۷/۹/۱۱ - ۱۵:۱۵
ویژگی دهگانه بسیج از نگاه استاد خسروپناه
حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه گفت: هیچ یک از جریان تحجر و التقاط، قدمی برای پیشرفت این کشور بر نداشتند. این بسیج است که این کارها را انجام می‌دهد.
۱۳۹۷/۹/۱۱ - ۱۵:۰۱
پرونده بلوغ(۱۱)
نقد مستند انقلاب جنسی | غرب؛ الگو یا عبرت
کارگردان انقلاب جنسی دوربین خود را برداشته و درباره شیوه استفاده از ابزارهای جنسی در غرب سخن می‌گوید. همچنین از ذهنیت مردم ایران و غرب درباره مسائل جنسی یک مقایسه استقرایی آن هم از نوع ناقص دارد.
۱۳۹۷/۹/۱۱ - ۱۴:۴۳
معرفی ۳ کتاب کودک؛
حمایت از کالای ایرانی برای بچه‌های خوب
چشمه آب طلا، بازارچه ایرانی و بابانورالله عناوینی کتاب هایی هستند که درباره اقتصاد مقاومتی و خرید کالانی ایرانی راهی بازار نشر شد.