Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - عقلانیت انقلابی شرط مهم تحقق دولت اسلامی
سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷ Tuesday, August 14, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۶/۶/۲۲ - ۰۸:۵۸
شناسه خبر: ۵۲۴۴۸۲
 
تبیین منظومه فکری رهبر انقلاب؛
عقلانیت انقلابی شرط مهم تحقق دولت اسلامی
مفهوم انقلابی‌گری در تعابیر رهبر معظم انقلاب بسیار فراتر از انقلابی‌گری به معنای صرفا یک پدیده و کنش اجتماعی در برابر نظام سیاسی حاکم است.

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، رهبر معظم انقلاب در موقعیت‌های متعددی بر این نکته مبنی بر این که «تا وقتی دولت اسلامی به‌طور کامل محقق نشده است، نوبت به تشکیل جامعه اسلامی» نمی‌رسد و در این صورت، موضوع سبک زندگی اسلامی نیز صرفاً در سطح گفتمان‌سازی در جامعه باقی خواهد ماند،» تاکید داشته اند. ایشان همچنین در سخنان اخیرشان در شهریور سال جاری موضوع فاصله زیاد تا تشکیل دولت و جامعه اسلامی را گوش­زد کردند. اینک پرسش اصلی در بایسته­‌های لازم برای تشکیل یک دولت اسلامی است. و بدیهی است که پرداختن به تمامی آنها در این مجال نمی‌گنجد. اما یکی از مهمترین بایسته های لازم برای تشکیل چنین دولت مطلوبی با نظر به منظومه فکری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، وجود عقلانیت انقلابی است که یکی از شروط مهم برای تطبیق عنوان «دولت اسلامی» بر روی دول حاکم در حکومت اسلامی است. همین شرط یکی از شروط مهم تشکیل جامعه اسلامی نیز به شمار می رود.

تقابل دو نگاه حداقلی و حداکثری در مفهوم انقلابی­‌گری یکی از موانع تشکیل دولت اسلامی

مفهوم انقلابی‌گری در تعابیر رهبر معظم انقلاب بسیار فراتر از انقلابی‌گری به معنای صرفا یک پدیده و کنش اجتماعی در برابر نظام سیاسی حاکم است. در تفکر حداقلی از مفهوم انقلابی‌گری بعد از وقوع انقلاب و احداث نهادهای حاکمیتی جدید، انقلابی‌گری را بی­معنا و ایضا خلاف عقلانیت می‌پندارند و بر این باوراندکه اکنون که حاکمیتی جدید تشکیل شده دیگر زمان انقلابی‌گری به پایان رسیده است، کما اینکه در بین سیاسیون جمهوری اسلامی نیز کسانی وجود داشته و دارند که پیرو این تفکر حداقلی اند و دو مفهوم عقلانیت و انقلابی‌گری را مخالف و در تضاد هم می‌دانند.

اما در نگاه امامین انقلاب، مفهوم انقلابی‌گری به تمام شئونات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، علمی و غیره تسری پیدا می‌کند و دیگر نه صرفا به معنای یک پدیده اجتماعی که با پیروزی، تاریخ آن منقضی شود بلکه یک اخلاق و صفت درونی است. «انقلاب و انقلابی‌گری برای همه‌ی دوران‌ها است و انقلاب یک رود جاری است و همه‌ی کسانی که براساس شاخص‌های انقلابی‌گری عمل کنند، انقلابی هستند»[1] چرا که در این نظام اندیشه ای ابتدا باید انقلاب در درون انسان پدیدار گردد و این انقلاب درونی تبدیل به یک ملکه نفسانی شود تا توانایی این را داشته باشد که  به جهان بیرون تسری پیدا کند، همانگونه که در قرآن کریم هم بدان اشاره شده است: «إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِم؛[2] خداوند سرنوشت هيچ قوم (و ملتى) را تغيير نمى‏دهد مگر آنكه آنها خود را تغيير دهند». اين اصل قرآنى كه يكى از مهمترين برنامه‏هاى اجتماعى اسلام را بيان مى‏‌كند به ما مى‏گويد هر گونه تغييرات برونى متكى به تغييرات درونى ملتها و اقوام است[3]. بر این اساس است که مقام معظم رهبری ملاک انقلابی بودن را در ظهور چند صفت نفسانی مهم از قبیل؛ تقوا، شجاعت، بصیرت، صراحت، نترسیدن از «لَومَةَ لآئِم»[4] [5] معرفی می‌کنند. و انقلاب درونی تنها زمانی اتفاق می­افتد که عقلانیت در انسان به مرحله بلوغ رسیده باشد چراکه این صفات ملازمه کاملی با عقلانیت دارند به این معناکه مرحله أتم و اکمل آن صفات زمانی رخ می‌دهد که عقلانیت در انسان به مرحله فعلیت رسیده باشد.  از این جهت می‌توان انقلابی‌گری در این دو نگاه(حداقلی و حداکثری) را تنها یک اشتراک لفظی دانست.

تلازم انقلابی ­گری با عقلانیت

امام خامنه ای در بیانات مختلفی ویژگی­‌هایی را برای انسان انقلابی و انقلابی‌گری برشمردند که کاملا منطبق با قواعد عقلائی و عقلانیت است. در منظومه اندیشه­ای ایشان «هدف را بر راضی کردن مردم بجای راضی کردن قدرت‌هاقرار دادن، تقویت عناصر داخلی، به کارگیری نیروهای داخلی، تسلیم هیچ زورگویی نشدن، عدم ضعف و فریب خوردگی و انفعال، تکیه و اعتماد به نخبگان، استحکام درونی فرهنگ و اقتصاد و سیاست و غیره، شجاعت، اهل اقدام و عمل بودن، ابتکار ورزیدن، بن‌بست‌شکنی، گره‌گشایی، از چیزی نترسیدن، به آینده امیدوار بودن، به امید خدا به سمت آینده‌ی روشن حرکت کردن»[6] از جمله ویژگی‌­های انسان انقلابی و انقلابی‌گری بشمار می آید. بر این اساس است که در مراسم بیست و هشتمین سالگرد رحلت امام فرمودند: «گاهی اوقات بعضی در مقابل شعارهای انقلاب، عنوان و مفهوم عقلانیّت را مطرح می‌کنند؛ کأنّه عقلانیّت نقطه‌ی مقابل انقلابی‌گری است؛ نه، این خطا است؛ عقلانیّت واقعی هم در انقلابی‌گری است. نگاه انقلابی است که می‌تواند حقایق را به ما نشان بدهد».[7]

در اندیشه رهبر معظم انقلاب، عقلانیت و انقلابی‌گری در بسیاری از شاخصه ها باهم مشترکند و همانگونه که مشاهده می‌شود تمامی شاخصه هایی که در بالا برای انقلابی‌گری ذکر شد برآمده از متن عقلانیت است. البته نکات و شاخصه های دیگری هم وجود دارد که اکنون از ذکر آنها صرف نظر میکنیم. در باب آسیب­شناسی رفتار انقلابی «محافظه‌کاری و اکتفای به آنچه که داریم و نداشتن همت و بلندپروازی در همه‌ی زمینه‌های فکر و فرهنگی »[8] را می‌توان به عنوان مسلخ گاه عقلانیت انقلابی محسوب کرد و همین آسیب یعنی تفکر و برخورد محافظه­کارانه یکی از آسیبهای عقلانیت در اندیشه رهبری است: «عقلانیت‌ به معناى تسلیم نیست»[9] . ریشه ضدیت محافظه کاری با عقلانیت در نگاه رهبری را می توان در این جست که محافظه کاری خلاف عدالت می ­باشد[10] و قبلا در یادداشتی مجزی گفته شد که عدالت و عقلانیت به هم پیوسته و ترابط معنایی دارند و با نفی یکی دیگری هم منتفی می شود.[11]

فرهنگ انقلابی­‌گری مقدمه تشکیل دولت و جامعه اسلامی

اگر به دنبال تشکیل دولت اسلامی هستیم باید لوازم آن را فراهم کنیم و همچنان که تبیین شد یکی از لازمه­ های آن ایجاد عقلانیت انقلابی در دولت است. حال باید اضافه کرد که اگر به دنبال ایجاد عقلانیت انقلابی هستیم باید فرهنگ انقلابی­‌گری را در تمام ابعاد جامعه و سیستم حاکمیتی و مدیریتی احیا کنیم و این مهم حاصل نمی­ شود مگر با کمک رسانه­ های جمعی که قدرت تاثیرگذاری و فرهنگ سازی بی­ بدیلی دارند.

«فرهنگ روح یک جامعه است»[12]، پس همان گونه که نفس و روح آدمی موجودی است مجرد از ماده و از خواصش این است که قابلیت تطبیق خویش با هرآنچه که با آن حشر و نشر دارد را دارا است، بگونه ای که اگر با علم حشر داشت همان را طلب میکند و از آن لذت می جوید و اگر با تمایلات شهوانی، حشر داشت به همان خوی می گیرد، فرهنگ نیز بمثابه نفس و روح جامعه از این خاصیت بهره دارد. چراکه «فرهنگ همان خلقیات و ذاتیات یک جامعه است»[13] و خلقیات یک جامعه در واقع همان صفات نفسانی افراد جامعه اند که به فعلیت رسیده است. و صفات نفسانی همانند نفس از سنج مجردات اند. بر این اساس فرهنگ این ویژگی را دارد که خود را به هر خوی و صفتی که او را با آن حشر و نشر داده اند تطبیق دهد و همان را طلب کند. حال اگر افراد جامعه خوی انقلابی‌­گری را در خود به فعلیت رسانیده­اند در بُعد کلان تبدیل به صفتِ روح جامعه که همان فرهنگ است، میشود. و اگر خوی اشرافیت و راحت­طلبی و خلق سرمایه­داری و اسراف را به فعلیت رسانیده­اند در بعد کلان، اینها هستند که به صفتِ روح جامعه تبدیل میشوند و اینجاست که نقش رسانه بعنوان دستگاه پمپاژگر فرهنگ نمایان می شود./۹۰۱/ی۷۰۲/س

حجت الاسلام داود موذنیان، پژوهشگر حوزه

[1] - همان، مورخ: 14/3/1395

[2] - رعد: 11

[3] - تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1374، چ اول، ج10، ص141

[4] - مائده: 54

[5] - بیانات مقام معظم رهبری، مورخ: 6/3/1395

[6] - ر.ک: همان، مورخ: 14/3/1396، 13/10/1395، 26/8/1395، 12/8/1395

[7] - همان، مورخ: 14/3/1396

[8] - همان، مورخ: 9/12/1379

[9] - همان، مورخ: 19/6/1387

[10] - معظم له در مورخ 20/4/1394 و در دیدار با دانشجویان دراین زمینه میفرمایند: «محافظه‌کاری یعنی شما تسلیم هر واقعیّتی -هرچه تلخ، هرچه بد- باشید و هیچ حرکتی از خودتان نشان ندهید؛ این محافظه‌کاری است»؛ و عدالت درست در مقابل این تعریف قرار دارد، یعنی سکوت نکردن و تسلیم­ناپذیری در برار باطل.

[11] - ارتباط عقلانیت، معنویت و عدالت از منظر رهبر معظم انقلاب، داود موذنیان، خبرگزاری رسا

[12] - بیانات مقام معظم رهبری، مورخ: 7/11/1381

[13] - بیانات مقام معظم رهبری، مورخ: 17/10/1383

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۹ + ۴
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۰:۴۱
نماینده سابق مجلس مطرح کرد؛
۲۰۳۰ نقض آشکار حقوق کودکان | نقدی بر افراط در خصوصی سازی مدارس
لاله افتخاری گفت: از چند سال گذشته شاهد آموزش مسائل انحرافی در مدارس کشور هستیم، مسائلی که مطلقا به صلاح کودکان ایرانی یا حتی فرزندان کشورهای بی‌بندو بار هم نیست.
۱۳۹۷/۵/۲۳ - ۱۰:۳۳
هشدار مدیر کل امور قرآنی مجمع جهانی تقریب مذاهب؛
"تربیت نسل‌ جدید بین المللی" زیر آوار بی برنامه‌گی
حجت الاسلام والمسلمین احمدی شاهرختی گفت: حوزه‌های علمیه و مراکز دینی برای تربیت یک نسل نو باید از برنامه‌های منسجمی برخوردار باشند.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۵:۵۸
یادداشت؛
"امام جواد" مبتکر بحث‌های آزاد اجتماعی
مبتکر بحث آزاد اجتماعی امام جواد علیه السلام است، البته قبل از امام جواد هم در زمان دیگر ائمه طاهرین بحث زیاد می‌شد، اما این که حالا بنشینند جمعا صحبت کنند امام جواد اول بار این کار را کردند.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۳:۲۴
فرهنگي كه ساختند ذائقه‌اي كه تغییر کرد؛
یادداشت | گیشه‌های بی‌حریم
در شب شهادت حضرت جواد الائمه(ع) برخی سينماها اكران فيلم‌هاي كمدي خود را ادامه دادند؛ اين درحالي است كه از لحاظ قانوني اكران فيلم‌هاي كمدي در شب و روز شهادت حضرات معصومين(ع) در سينماهاي كشور ممنوع است.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۲:۰۸
بار کج، راه کج؛
یادداشتک | اگر تو بودی چه می کردی
چه نسخه هایی برای تربیت مدیران نسل آینده پیش روی نهادهایی همچون آموزش پرورش، دانشگاه، یا حوزه علمیه است و آبشخور معرفتی آن نسخه ها کجاست.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۱:۲۹
یادداشت | کار "روحانی" همزیستی با مردم و احیای فطرت است
مردم گله مندند از امام جماعتی که افق دیدش از درب مسجد تا محراب و منبر و برعکس است و با مخاطبانش کاری ندارد.
۱۳۹۷/۵/۲۱ - ۱۰:۵۱
نقد وارده؛
اکران بی سرو صدای فیلم‌های کمدی در شب شهادت امام جواد
عبور از مرز فرهنگ و بی اعتنایی به ارزش های دینی با "اکران فیلم کمدی در شب شهادت امام جواد(ع)" چه پیام هایی دارد.
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۴:۵۵
حجت الاسلام والمسلمین احمدی شاهرختی تبیین کرد؛
الزامات تبلیغ در عرصه بین الملل
عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات تقریبی با اشاره به راهبردهای بین‌المللی تبلیغ در امور فرهنگی، به بررسی الزامات آن پرداخت و گفت: فعالان فرهنگی در محیط بین الملل و خارج کشور، گاهی دغدغه فرهنگی و تربیت جد...
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۳:۲۶
یادداشت | تیغ دو دم جلوه‌گری
جلوه‌گری خصلتی است که ذاتا خداوند در وجود زن قرار داده؛ از این رو نمی‌توان به طور کلی آن را صفتی مذموم دانست و آن را رد کرد.
۱۳۹۷/۵/۲۰ - ۱۰:۲۰
خودت را به خواب بزن؛
یادداشت | پدال مرگ
در این جاده‌ها راننده تریلی برای خودش قوانینی دارد، راننده تاکسی و خطی طور دیگر، راننده سواری و مسافر هم که انگار مهمان تازه وارد جاده هستند.
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۱۴:۱۶
مبلغ بین‌المللی حوزه علمیه قم تأکید کرد؛
"فهم مخاطب" رکن اصلی ارسال پیام دینی
حجت‌الاسلام جهانگیری سهروردی با اشاره به پیش نیازهای ارائه پیام دینی به مخاطب گفت: متأسفانه برخی اوقات‌ رساندن پیام‌ها به دلیل نشناختن ذائقه‌ها، نیازها و تقاضاها، پس زده می‌شود.
۱۳۹۷/۵/۱۸ - ۰۹:۴۳
کارکردهای رسانه‌ دینی
روحانیت به عنوان مرزداران و پشتیبانان دین، وظیفه دارند برای مقابله با جریان سنگین نظام سلطه، دارای طرح و برنامه باشند.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۱۰:۱۹
یادداشت | روان‌شناسی "مفسدان اقتصادی" بر اساس مبانی اسلامی
شهرام جزایری، محمودرضا خاوری، بابک زنجانی و... نام‌هایی است که این سال‌ها بسیار شنیده‌ایم و نام‌های بسیار دیگری که نشنیده‌ایم، نام‌هایی که با مفهوم پرکاربرد «مفاسد اقتصادی» گره خورده است.
۱۳۹۷/۵/۱۶ - ۰۹:۳۰
اصول حاکم بر رسانه‌ دینی در نبرد با نظام سلطه
اصل توحید در نظام رسانه‌ی دینی یکی از اساسی‌ترین پایه‌های هنجاری رسانه‌ها را تشکیل داده است. بر اساس این اصل، حق حاکمیت و قیمومت در نظام رسانه‌ای به خداوند تعلق دارد و حاکمیت غیر را بر آن نفی می‌کند.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۴:۲۶
حجت الاسلام والمسلمین جوشقانیان:
سند ۲۰۳۰ باعث غصه است
عضو هیأت مدیره مؤسسه روایت سیره شهدا گفت: این باعث غصه است که در فضای کشور اصولی مانند سند ۲۰۳۰ حاکم شود و قرارداد ننگینی بسته شود که آن‌طرف مرزها برای ما شیوه‌های تربیتی تهیه کرده است.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۲:۲۱
یادداشت | از ایرادهای بنی اسرائیلی به حج تا پرداخت حقوق فقرا
جالب است که بحث حج آمیخته با پرداخت حقوق فقرا است. کسی که می‌خواهد به سفر حج برود باید "مستطیع" باشد، استطاعت هم زمانی معنا پیدا می کند که حقوق شرعی فقرا ادا شده باشد.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۱:۳۹
خطیب برجسته حوزه علمیه هشدار داد؛
سیری ناپذیری عاقبت "شهوترانی" | همجنس گرایی صدای پاپ را هم درآورده است
حجت الاسلام والمسلمین رفیعی در سخنانی نسبت به آثار و آسیب‌های شهوترانی و بدحجابی هشدار داد و گفت: نتیجه نظریه فروید، همجنس‌گرایی در کلیساهای جهان شده که صدای پاپ را نیز درآورده است.
۱۳۹۷/۵/۱۵ - ۱۱:۱۸
یادداشت طلبگی | چوب تلخ روحانی نماها
شکی نیست در سال های پس انقلاب، روحانی نماهایی بوده اند که با سوء استفاده از لباس دین، حرمت خدا و رسول و کتابش را هتک و مردم را بدبین کرده اند؛ اما این نباید باعث شود پا روی انصاف بگذاریم.
۱۳۹۷/۵/۱۴ - ۱۵:۰۲
درنگی بر تعطیلات بی پایان؛
یادداشت | وقف حوزه‌ایم، وقفه جایز نیست
مراكز بزرگ علمي دنيا كرسي‌های تخصصي در زمينه تفكرات شيعي برگزار و رشته هاي تخصصي ايجاد كرده‌اند؛ چون تفكر شيعي است كه از ديرباز سر ناسازگاري با جريان استعمار دارد.
۱۳۹۷/۵/۱۴ - ۱۴:۲۲
گفت‌وگو؛
پای لنگ اعلامیه جهانی حقوق بشر
حجت الاسلام کریمی نیا بر این باور است؛ کرامت و حیثیتی که در اعلامیه جهانی حقوق بشر از آن سخن می گوید، هیچ پشتوانه منطقی و فلسفی ندارد و مشخص نکرده است که چرا انسان دارای این وصف شده است.