دوشنبه ۲۹ آیان ۱۳۹۶ Monday, November 20, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۹
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۸/۲۸ - ۲۰:۳۲
اندیشمند شیعه مصر:
سعد الحریری ابزار انتحاری آل‌سعود است
اندیشمند شیعه مصر اظهار داشت که نخست وزیر مستعفی لبنان ابزار انتحاری آل سعود برای انفجار اوضاع در لبنان و منطقه به شمار می آید.
۱۳۹۶/۸/۲۷ - ۱۹:۲۸
تنش و جدال به دلیل صدور لیست صلاحیت صدور فتوا در مصر
انتشار لیست ۵۰ نفره صلاحیت صدور فتوا در مصر با واکنش های مختلفی مواجه شده است.
۱۳۹۶/۸/۲۳ - ۱۲:۵۰
اوقاف مصر:
۵۰۰۰ مدرسه قرآنی تا سال آینده تاسیس خواهد شد
وزیر اوقاف مصر از افتتاح ۵۰۰ مدرسه قرآنی تا سال ۲۰۱۸ و نیز مفروش کردن مساجد به طور هفتگی خبر داد.
۱۳۹۶/۸/۲۳ - ۱۱:۰۴
دارالافتای مصر اطعام‌دهی برای اموات را جایز اعلام کرد
دارالافتای مصر در پاسخ به استفتائی حضور در مراسم ختم و استفاده از طعام برای اموات را جایز دانست.
۱۳۹۶/۸/۲۲ - ۱۹:۴۲
دارالافتای مصر:
فعالیت داعش در شبکه‌های اجتماعی به طرز چشمگیری کاهش یافته است
دیده‌بان فتواهای تکفیری و نظریات افراطی وابسته به دارالافتای مصر در گزارشی تاکید کرد که فعالیت داعش در رسانه‌ها به دلیل تحمل شکست‌های پیاپی بسیار کاهش یافته است.
۱۳۹۶/۸/۲۲ - ۱۸:۵۱
دفاع عالم الازهری از تصّوف
شیخ تقریبی الازهر با تاکید بر آنکه آموزه‌های صوفیه مطابق با شریعت اسلامی است به انتقادات سلفی‌ها علیه صوفیان پاسخ داد.
۱۳۹۶/۸/۲۱ - ۱۷:۳۴
مجمع پژوهش‌های اسلامی الازهر:
مبلغان دین از تکنولوژی‌های روز دنیا در عرصه تبلیغ بهره ببرند
دبیرکل مجمع پژوهش‌های اسلامی الازهر با حضور در جمع مبلغان دین بر ضرورت استفاده آنها از تکنولوژی‌های روز در عرصه تبلیغ تاکید کرد.
۱۳۹۶/۸/۲۰ - ۲۲:۳۵
استفاده از تلفن همراه برای طلاب الازهری ممنوع شد
معاون شیخ الازهر از ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در طول ساعات درسی برای دانشجویان و طلاب علوم دینی خبر داد.
۱۳۹۶/۸/۲۰ - ۲۲:۱۶
شیخ الازهر نامزد جایزه صلح نوبل
رییس دانشکده پزشکی الازهر از علمای الازهر خواست تا احمد طیب شیخ الازهر را به عنوان کاندیدای جایزه صلح جهانی نوبل معرّفی کنند.
۱۳۹۶/۸/۲۰ - ۲۱:۲۱
عباس شومان:
وساطت شیخ الازهر برای آشتی میان شاهزادگان سعودی کذب است
معاون شیخ الازهر وساطت احمد طیب برای سازش میان شاهزادگان سعودی را تکذیب کرد.
۱۳۹۶/۸/۱۹ - ۱۳:۲۴
گزارش دارالافتای مصر از دوران پساداعش؛
افزایش موج نگرانی‌ها در کشورهای حامی تروریسم در دوران پساداعش
دارالافتای مصر در تازه‌ترین گزارش خود به بررسی نگرانی کشورهای حامی تروریسم نسبت به موج بازگشت تروریست‌های تکفیری به کشورهای خود و احتمال وقوع حملات تروریستی پرداخت.
۱۳۹۶/۸/۱۸ - ۱۵:۴۳
اوقاف مصر:
زکات رکن اساسی اسلام است
وزیر اوقاف مصر با اشاره به کارکرد اجتماعی زکات گفت که زکات از ارکان اساسی اسلام و عامل توسعه جوامع اسلامی است.
۱۳۹۶/۸/۱۸ - ۱۴:۵۵
دارالافتای مصر پرداخت رشوه برای کسب شغل را حرام اعلام کرد
دارالافتای مصر در پاسخ به استفتائی پرداخت رشوه برای دستیابی به شغل را حرام دانست.
۱۳۹۶/۸/۱۸ - ۱۴:۴۳
مجمع پژوهش‌های اسلامی مصر:
نظام آموزشی الازهر مبتنی بر آموزه‌های اسلام اعتدالی است
دبیرکل مجمع پژوهش‌های اسلامی الازهر با بیان لزوم مبارزه با افراط گرایی نظام آموزشی الازهر را برخاسته از آموزه‌های اسلام اعتدالی عنوان کرد.
۱۳۹۶/۸/۱۸ - ۱۳:۵۵
رییس‌جمهور مصر نسبت به درگیری با حزب‌الله و ایران مخالفت کرد
رییس جمهور مصر در سخنانی اعلام کرد: مصر هیچ اقدامی علیه «حزب‎الله» لبنان انجام نخواهد داد و با هر گونه حمله نظامی به ایران و حزب‎الله مخالف است.
۱۳۹۶/۸/۱۸ - ۱۳:۴۳
شیخ الازهر:
دوری غرب از آموزه‌های دینی نتیجه اندیشه‌های الحادی است
شیخ الازهر با اشاره به نقش دین در گسترش صلح جهانی اظهار داشت که دوری جهان غرب از آموزه‌های دینی برخاسته از رویکردهای الحادی و مادی انگارانه است.
۱۳۹۶/۸/۱۷ - ۱۳:۰۹
شیخ الازهر با پاپ فرانسیس دیدار کرد
شیخ الازهر با هدف شرکت در نشست گفت‌وگوی تمدن‌ها قاهره را به مقصد روم ترک و با پاپ فرانسیس رهبر مسیحیان جهان دیدار کرد.
۱۳۹۶/۸/۱۳ - ۱۵:۲۱
برای دومین سال متوالی؛
شیخ الازهر تاثیرگذارترین شخصیت مسلمان جهان نام گرفت
احمد طیب شیخ الازهر مصر برای دومین سال متوالی از سوی مرکز اسلامی پژوهش‌های استراتژیک عمان به عنوان تاثیرگذارترین شخصیت جهان اسلام انتخاب شد.
۱۳۹۶/۸/۱۳ - ۱۴:۰۹
شیخ الازهر:
حق حضانت مادر بر فرزند خردسال ضامن امنیت روانی و هویت کودکان است
شیخ الازهر با اشاره به مساله حضانت مادران بر کودکان تاکید کرد که اسلام رعایت مصلحت کودکان را بر منافع شخصی پدران و مادران ترجیح داده است.
۱۳۹۶/۸/۱۳ - ۱۲:۰۴
مفتی مصر:
تشکیل حکومت یک موضوع سیاسی است
مفتی مصر با بیان آنکه اخوانی‌ها به دنبال سوءاستفاده از عواطف دینی مردم هستند،تشکیل حکومت را یک مساله فرعی سیاسی برشمرد.