دوشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۵ Monday, February 20, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۲ + ۱۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۵/۱۲/۱ - ۱۸:۰۱
اسلام‌گرایی معاصر (1)
جنبش الشباب المسلم؛ شاخه اخوان المسلمین در آفریقا/ تاثیر سید قطب و حسن البنا بر اسلام‌گرایان آفریقا
جمعیت‌های اسلامی آفریقا از مبادی دینی حرکت‌های اسلامی معاصر در مصر نظیر اخوان المسلمین و یا الجماعة السلامیة در پاکستان الهام گیری کرده است.
۱۳۹۵/۱۲/۱ - ۱۶:۳۷
انتقاد شیخ الازهر از جنجال در مساله طلاق شفاهی
شیخ الازهر از افزایش جنجال و بحث پیرامون طلاق شفاهی در مصر به شدت انتقاد کرد.
۱۳۹۵/۱۲/۱ - ۱۶:۱۳
قرآن پرفروش‌ترین کتاب نمایشگاه مراکش
مدیرکل مرکز جهانی کتاب، چاپ، نشر و توزیع مراکش گفت: قرآن کریم پرفروش‌ترین کتاب بیست‌وسومین نمایشگاه کتاب در شهر «کازابلانکا» این کشور بوده است.
۱۳۹۵/۱۱/۳۰ - ۲۰:۱۸
مفتی مصر:
حقوق زنان و مردان در اسلام برابر است
مفتی مصر تصریح کرد: در احکام شرعی زنان و مردان از حقوق برابری برخوردار هستند و خداوند در آیات مختلف با کلمات برابر آن‎ها را خطاب قرار داده است.
۱۳۹۵/۱۱/۳۰ - ۱۹:۴۶
مشاور رییس جمهور مصر:
توقف رشد علمی جهان اسلام موجب ظهور ابوبکر البغدادی شده است
مشاور رییس جمهور مصر تصریح کرد که توقف رشد علمی امت اسلامی از عوامل اصلی ظهور تروریست‎هایی نظیر ابوبکر البغدادی در جهان اسلام شده است.
۱۳۹۵/۱۱/۲۹ - ۱۷:۳۳
تونس:
دولت سوریه را به رسمیت می شناسیم
وزیر خارجه تونس با تاکید بر اینکه ما دولت سوریه را به رسمیت می‌شناسیم از آمادگی کشورش برای تحویل گرفتن تروریست‌ها و زندانیان تونسی در سوریه خبر داد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۹ - ۱۷:۰۷
اهدای دانشنامه ۷ جلدی یونسکو به موزه هنرهای اسلامی قاهره
مدیرکل سازمان یونسکو، دانشنامه ۷ جلدی این سازمان در زمینه معرفی جوانب مختلف تمدن اسلام را به موزه هنرهای اسلامی قاهره اهدا کرد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۷ - ۱۸:۲۷
یکی از علمای الازهر:
دوران جوانی از ثروت‎های ارزشمند انسان است
یکی از علمای الازهر تصریح کرد که دوران جوانی یکی از ثروت‎های ارزشمند انسان است که باید از آن محافظت کرد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۷ - ۱۸:۲۳
واکنش دارالافتای مصر به فتوای داعش در ترور علمای اسلام
مرکز رصد فتواهای تکفیری و افراطی وابسته به دارالافتای مصر به فتوای داعش در ترور علمای اسلامی در کشورهای مختلف واکنش نشان داد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۷ - ۱۴:۲۶
پایان هفتمین کنفرانس اتحادیه دانشگاه‌های جهان اسلام در رباط
هفتمین کنفرانس عمومی اتحادیه دانشگاه‌های جهان اسلام با تأکید بر حمایت از اقدامات دانشگاه قدس در دفاع از هویت عربی و اسلامی «قدس شریف»، در شهر «رباط» مراکش به کار خود پایان داد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۷ - ۱۴:۲۲
گزارش یک پایگاه خبری عربی از ترور دانشمندان جهان اسلام به دست رژیم صهیونیستی
یک پایگاه خبری در گزارشی اعلام کرد که سرویس جاسوسی رژیم صهیونیستی در سال های گذشته به شیوه های مختلف دست به ترور دانشمندان جهان اسلام زده که آخرین آنها محمد الزواری مهندس هوافضای تونسی بود.
۱۳۹۵/۱۱/۲۵ - ۲۳:۰۱
روحانی مصری در گفت و گو با رسا؛
بررسی نزاع فقهی الازهر با دولت مصر/ نظر السیسی راجع به طلاق شفاهی صحیح نیست
عالم الازهر مصر تاکید کرد که طلاق شفاهی در فقه مذاهب اربعه اهل سنت اجماعی است و حضور شاهد به هنگام طلاق شرط وقوع طلاق شرعی نیست.
۱۳۹۵/۱۱/۲۵ - ۲۰:۱۶
سفیران یمن و اردن با شیخ الازهر دیدار کردند
سفیران یمن و اردن در دیدار با شیخ الازهر بر جایگاه این مرکز اسلامی در جهان اسلام تأکید کردند.
۱۳۹۵/۱۱/۲۵ - ۱۶:۴۳
سازماندهی مدارس قرآن در الجزایر
یکی از مسوولان وزارت امور دینی و اوقاف الجزایر از ایجاد دفتر سازماندهی مدارس قرآنی دولتی و خصوصی در این کشور در آینده‌ای نزدیک خبر داد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۴ - ۲۳:۴۱
رهبران الازهر مصر (8)
دگردیسی الازهر در دوره حضور سید جمال‌الدین اسد آبادی در مصر
شیخ النواوی از بارزترین چهره‌های اصلاحی الازهر با تاثیر از اندیشه های سید جمال الدین اسد آبادی و شاگردش محمد عبده که در مصر بودند، ساختار آموزشی الازهر را تغییر داد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۴ - ۱۷:۴۹
یکی از علمای الازهر:
جوانان غربی بسیاری به داعش پیوسته اند
یکی از علمای الازهر خواستار شرح وقایع و برائت نامه‎های اعضای سابق جریان‎های تروریستی در میان جوانان شد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۴ - ۱۴:۰۹
انتقاد دارالافتای مصر از اقدامات اسلام‌ستیزانه در آمریکا
دارالافتای مصر در گزارشی از گسترش اقدامات اسلام ستیزانه در آمریکا و به آتش کشیدن مراکز اسلامی به شدت انتقاد کرد.
۱۳۹۵/۱۱/۲۳ - ۲۱:۵۸
مرکز رصد فتواهای تکفیری مصر:
غرب موصل به زندانی بزرگ برای مردم عراق تبدیل شده است
مرکز رصد فتواهای تکفیری و افراطی مصر خواستار حمایت از شهروندان موصل شد و بیان داشت: غرب موصل به زندانی بزرگ برای مردم عراق تبدیل شده است.
۱۳۹۵/۱۱/۲۳ - ۲۰:۴۲
شیخ الازهر:
الازهر فعالیت تکفیری‎ها به زبان‎های مختلف را رصد می‌کند
شیخ الازهر تصریح کرد که این مرکز به زبان‎های مختلف فعالیت‎های جریان‎های تکفیری و تروریستی را رصد می‎کند و پاسخ‎های مناسب را به آن‎ها می‎دهند
۱۳۹۵/۱۱/۲۳ - ۲۰:۱۸
مفتی مصر:
طلاق آخرین راه حل مشکلات زوجین است
مفتی مصر تصریح کرد که همه احکام و قوانین مصر به گونه‎ای تنظیم شده است که بر حفظ بنیان خانواده تاکید بسیاری دارد.