دوشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۶ Monday, January 22, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۷ + ۹
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۱۱/۲ - ۱۴:۲۲
عضو هیأت کبار علمای الازهر:
فتوای تحریم کالاهای آمریکایی را تایید می‌کنم/ آزادی قدس وظیفه امت اسلامی است
عضو هیأت کبار علمای الازهر با تایید فتوای تحریم کالاهای آمریکایی تاکید کرد که امت اسلامی وظیفه آزادی قدس شریف را به عهده دارد.
۱۳۹۶/۱۱/۲ - ۱۳:۳۳
مفتی سابق مصر؛
اهل سنت ذوب در حبّ آ‌ل‌البیت است/ مناظره علمی جایگزین اختلاف‌ها شود
عضو هیأت کبار علمای مصر با اشاره به محبّت و علاقه شدید اهل سنت به ائمه معصومین از شیعیان و اهل سنت خواست تا گفت‌وگوی علمی به عنوان راهکار حل مشکلات امت اسلامی مطرح شود.
۱۳۹۶/۱۱/۲ - ۱۲:۱۸
شیخ الازهر:
تروریسم تکفیری تهدیدی جدی برای جامعه جهانی است
شیخ الازهر با اشاره به خطر جهانی تروریسم خواستار وحدت کشورهای منطقه‌ای و بین‌المللی برای مبارزه با این پدیده شوم شد.
۱۳۹۶/۱۱/۲ - ۱۲:۰۱
کتاب «مشروعیت دولت ملّی» از سوی اوقاف مصر منتشر شد
به همت وزیر اوقاف مصر از کتاب «مشروعیت دولت ملّی» با حضور جمعی از شخصیت‌های دینی و فرهنگی رونمایی شد.
۱۳۹۶/۱۰/۳۰ - ۱۹:۵۴
گزارش رسا از کنفرانس جهانی الازهر (۲)
از اظهار ندامت در اعتماد به آمریکا تا بشارت نابودی اسرائیل + متن بیانیه پایانی کنفرانس
تاکید بر ابدی بودن قدس به عنوان پایتخت فلسطین، لزوم فعالیت رسانه‌ای جدی در پوشش اخبار فلسطین، محکومیت تصمیم ترامپ در انتقال سفارت آمریکا به قدس مهمترین بندهای بیانیه کنفرانس یاری قدس بود.
۱۳۹۶/۱۰/۳۰ - ۱۵:۴۳
گزارشی از وضعیت مسلمانان و شیعیان ساکن در آفریقای جنوبی
امام جمعه و جماعت مسجد اهل بیت (ع) کیپ تاون، در گزارشی به تشریح وضعیت مسلمانان و شیعیان آفریقای جنوبی پرداخت.
۱۳۹۶/۱۰/۳۰ - ۱۲:۱۳
کنفرانس «یاری قدس» در مصر، ضد صهیونیستی است نه ضد ادیان
اندیشمند شیعه مصری گفت: در کنفرانس الازهر اصول بسیاری همچون وحدت اسلامی و دوری از طائفه گری و حتی وحدت اسلامی مسیحی تجلی یافت و مشارکت خاخام های یهودی مؤکد این است که همایش ضد صهیونیستی است، نه علیه ا...
۱۳۹۶/۱۰/۲۹ - ۱۴:۳۵
تظاهرات گسترده در نیجریه برای آزادی شیخ زکزاکی
مردم نیجریه در اعتراض به ادامه بازداشت شیخ زکزاکی رهبر معنوی شیعیان این کشور تظاهرات کردند.
۱۳۹۶/۱۰/۲۸ - ۱۷:۳۱
گزارش رسا از کنفرانس جهانی الازهر (۱)
خاخام یهودی: داعیه تشکیل حکومت نداریم/ نام‌گذاری سال ۲۰۱۸ به نام «قدس شریف»
پیشنهاد نامگذاری سال۲۰۱۸ به عنوان قدس شریف، عدم اعتماد به آمریکا، تلاش برای آزادی فلسطین، تاکید بر همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان آسمانی مهمترین نکات روز اول کنفرانس الازهر بود.
۱۳۹۶/۱۰/۲۸ - ۱۰:۴۰
مفتی سلفی مصر به حبس ابد محکوم شد
دادگاهی در مصر یکی از رهبران معنوی اخوان‌المسلمین را به‌اتهام عضویت در گروهی غیرقانونی به حبس ابد محکوم کرد.
۱۳۹۶/۱۰/۲۶ - ۱۳:۴۳
تاسیس ۱۰۰۰ مدرسه قرآنی در مصر با هدف مقابله با پدیده «الحاد و بی‌دینی»
اوقاف مصر از اقدامات عملی خود مانند احداث ۱۰۰۰ مدرسه قرآنی در مقابله با پدیده بی‌دینی در این کشور خبر داد.
۱۳۹۶/۱۰/۲۶ - ۱۳:۱۲
پاپ فرانسیس از تلاش‌های شیخ الازهر تقدیر کرد
رهبر مسیحان جهان در نامه‌ای به شیخ الازهر از تلاش‌های وی در گسترش صلح و ثبات در جوامع تقدیر و تشکر کرد.
۱۳۹۶/۱۰/۲۶ - ۱۲:۵۵
الازهر حمله تروریستی بغداد را محکوم کرد
الازهر مصر با محکومیت حمله تروریستی عراق بر لزوم همکاری جامعه جهانی برای مبارزه با این پدیده شوم تاکید کرد.
۱۳۹۶/۱۰/۲۶ - ۱۲:۴۵
«عدالت و تاثیر آن در ثبات جامعه» موضوع این هفته نماز جمعه مصر اعلام شد
وزارت اوقاف مصر با بیان اهمیت مساله عدالت موضوع نماز جمعه این هفته سراسر مصر را عدالت و تاثیر آن در ثبات جامعه تعیین کرده است.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۶:۵۳
شورای عالی اسلامی مصر:
طرح «یکپارچه‌سازی اذان» مخالف با شریعت اسلامی نیست
عضو شورای عالی امور اسلامی مصر با اشاره به نتایج مثبت اجرایی شدن طرح یکپارچه سازی اذان اعلام کرد که برخلاف سخن برخی افراد این طرح مخالف با شریعت اسلامی نیست.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۶:۲۷
شیخ الازهر در صدر فهرست ۵۰۰ شخصیت تاثیرگذار جهان اسلام
علما و روحانیان مستقر در اروپا و آمریکا به دلیل خدمات شیخ الازهر او را در صدر فهرست ۵۰۰ شخصیت تاثیرگذار جهان اسلام برشمردند.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۵:۵۳
اوقاف مصر دستور جمع‌آوری کتب افراطی از مساجد را صادر کرد
معاون اوقاف مصر به مسؤولان مساجد دستور داد تا کتاب‌های دربردارنده اندیشه‌های افراطی و را از مساجد جمع آوری کنند.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۳:۰۵
آشنایی با فقه اهل سنت؛
حکم فقهی تقسیم اموال در فرض حیات مورث
الازهر مصر در فتوایی اعلام کرد که تقسیم ترکه مورث در فرض حیات وی شرعا جایز نیست.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۱:۲۰
آشنایی با متفکران معاصر و برجسته جهان اسلام؛
از کندوکاو در ژرفای وحی تا بازگشت به نصوص
هم‌راستا با تحول جهانی، اندیشمندان دینی جهان اسلام به منظور ارائه نقش فعال در متن جامعه از اواخر قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم میلادی به صورت جدی در حوزه نظریه‌پردازی دینی نقش مهمی ایفا کرده‌اند.
۱۳۹۶/۱۰/۲۵ - ۱۰:۲۳
الازهر عذرخواهی ترامپ را خواستار شد
الازهر مصر در بیانیه‌ای اظهارات توهین‌آمیز «دونالد ترامپ» رییس‌جمهور آمریکا درباره مهاجران آفریقایی را محکوم کرد.