چهارشنبه ۹ فروردین ۱۳۹۶ Wednesday, March 29, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۴ + ۵
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۱/۷ - ۱۴:۳۱
سخنگوی دولت اردن:
گزینه سیاسی تنها راه حل سوریه است
سخنگوی رسمی دولت اردن اعلام کرد که راه‌حل پایان درگیری و منازعات در سوریه فقط گزینه سیاسی و گفت‎وگو طرف‎های درگیر است.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۲۳:۴۰
الازهر کشتار غیرنظامیان عراقی از سوی آمریکا را محکوم کرد
الازهر مصر حمله ارتش آمریکا و ائتلاف ضد داعش به موصل را که به کشته و زخمی شدن صدها تن منجر شد، به شدت محکوم کرد.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۲۳:۳۶
دارالافتای مصر:
حمایت اخوان المسلمین از تروریسم بر همگان آشکار شده است
مرکز اسلام‌هراسی دارالافتای مصر خاطر نشان کرد که اخوان المسلمین از تروریسم حمایت کرده و سیاست‌های گمراه کننده آنها موفقیت آمیز نخواهد بود.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۲۳:۳۵
در مصر؛
همایش «اعجاز خطبه پیامبر در حجة الوداع» برگزار می شود
به همت مجمع پژوهش‌های اسلامی الازهر مصر همایش اعجاز خطبه نبی مکرم اسلام (ص) در حجة الوداع برگزار خواهد شد.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۲۰:۵۱
تهدید وجودی اسرائیل در سایه تحولات اخیر در سوریه
رژیم صهیونیستی از نفوذ ایران و گروه‎های هم پیمان مقاومت در منطقه جولان نیز نگران است.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۲۰:۳۹
نشست استانبول در سایه رویکرد ضدیت با ایران
نشست استانبول را باید نتیجه تلاش ‌های منطقه‎ای عربستان سعودی و ترکیه دانست. این دو کشور به عنوان حامیان اصلی اهل سنت عراق، در صدد ترسیم نقشه سیاسی جدیدی برای این کشور در دوره پساداعش در عراق هستند.
۱۳۹۶/۱/۶ - ۱۶:۱۶
مذاکرات سازش در راس برنامه های اجلاس سران عرب در اردن
در نشست‎های نمایندگان دائم اتحادیه عرب برنامه های اجلاس سران عرب تدوین و مذاکرات سازش بررسی شد.
۱۳۹۶/۱/۵ - ۱۴:۱۳
تأکید کشیش اعظم نیجریه بر ضرورت گفت‌‌وگوی ادیان
کشیش اعظم نیجریه طی سخنانی، با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی ادیان، تصریح کرد: باید از این تفکر که گروه‌های تروریستی مانند بوکوحرام ریشه در اسلام دارد، دوری کنیم.
۱۳۹۶/۱/۴ - ۱۷:۱۳
حسنی مبارک از زندان آزاد شد
دیکتاتور سابق مصر پس از 6 سال زندان آزاد شد و به خانه‌اش بازگشت.
۱۳۹۶/۱/۱ - ۱۶:۵۶
ختم سراسری قرآن کریم در اردن
به همت وزارت اوقاف و امور مقدسات اسلامی اردن، ختم سراسری قرآن کریم در مساجد این کشور برگزار می‌شود.
۱۳۹۵/۱۲/۳۰ - ۲۲:۱۲
شیخ الازهر:
در برابر مقام شامخ مادران شهید باید سر تعظیم فرود آورد
شیخ الازهر مصر با اشاره به فداکاری مادران شهید در تربیت شهدا خاطر نشان کرد که باید در برابر مقام شامخ مادران شهید سر تعظیم فرود آورد.
۱۳۹۵/۱۲/۳۰ - ۲۰:۴۲
محقق پژوهش‌های اسلامی مصر:
پیامبر اکرم اولین مروّج وطن‌پرستی است
استاد دانشکده پژوهش‌های اسلامی مصر تاکید کرد که وطن پرستی ریشه در دین داشته و پیامبر خود ترویج دهنده این مفهوم بوده است.
۱۳۹۵/۱۲/۳۰ - ۲۰:۳۳
کتاب «حج آسان» در مصر به چاپ رسید
با همت وزارت اوقاف مصر و با هدف سهولت در ادای مناسک حج کتاب «حج آسان» در مصر منتشر شد.
۱۳۹۵/۱۲/۳۰ - ۲۰:۱۵
دارالافتای مصر جشن «روز مادر» را جایز اعلام کرد
دارالافتای مصر با اشاره به سالروز تجلیل از مقام زن تاکید کرد که روز مادر بدعت نیست و برگزاری مراسم در این روز شرعا جایز است.
۱۳۹۵/۱۲/۳۰ - ۱۱:۰۳
سلفی‌های مصر روز مادر را حرام اعلام کردند
معاون ریيس گروه موسوم به دعوت سلفي طی فتوایی بزرگداشت روز مادر را حرام اعلام کرد.
۱۳۹۵/۱۲/۲۹ - ۱۸:۴۷
تاکید رییس جمهور مصر بر لزوم توقف حمایت‌های مالی از تروریسم
رییس جمهور مصر با اشاره به حمایت‌های مالی و نظامی برخی کشورها از تروریست‌های تکفیری، توقف این کمک‌ها را خواستار شد.
۱۳۹۵/۱۲/۲۹ - ۱۸:۴۵
نشست چهارجانبه حل بحران لیبی در قاهره برگزار شد
نشست چهارجانبه میان حکومت و مخالفان مسلّح به منظور بررسی آخرین راهکارهای سازش و حل بحران لیبی در قاهره پایتخت مصر برگزار شد.
۱۳۹۵/۱۲/۲۹ - ۱۸:۳۵
الازهر:
حبس انسان حسود شرعا جایز است
الازهر مصر در فتوایی حکم به جواز محبوس ساختن انسان حسود را صادر کرد.
۱۳۹۵/۱۲/۲۹ - ۱۸:۲۹
نشست مشترک واتیکان و الازهر در مبارزه با تررویسم برگزار می شود
نشست مشترک مبارزه با تررویسم میان الازهر و واتیکان به دعوت رسمی رییس جمهور مصر از رییس واتیکان در آوریل سال جاری برگزار خواهد شد.
۱۳۹۵/۱۲/۲۸ - ۱۵:۲۵
مفتی مصر:
سوء استفاده از آموزه‌های دین از زمان خوارج آغاز شد
مفتی مصر خاطر نشان کرد که خوارج اولین کسانی هستند که با شعار «لا حکم الّا لله» از مفاهیم اسلامی سوء استفاده کردند.