جمعه ۳۰ تیر ۱۳۹۶ Friday, July 21, 2017 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۲ + ۵
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۶/۴/۳۰ - ۱۹:۲۲
دارالافتای مصر هجوم نظامیان صهیونیستی به مسجد الاقصی را محکوم کرد
دیده‌بان اسلام هراسی وابسته به دارالافتای مصر نسبت به تعرض رژیم صهیونیستی به مسجد الاقصی و تیراندازی به سمت مردم به شدت انتقاد کرد.
۱۳۹۶/۴/۳۰ - ۱۷:۴۷
الازهر حمله تروریستی قاهره را محکوم کرد
الازهر مصر با صدور بیانیه‌ای حمله تروریستی به ماموران امنیتی قاهره را به شدت محکوم کرد.
۱۳۹۶/۴/۳۰ - ۱۷:۰۷
مجمع پژوهش‌های اسلامی مصر:
جنایت‎های تکفیری بر اساس فتوای افراد گمراه صورت می‌گیرد
دبیرکل مجمع پژوهش‌های اسلامی مصر تاکید کرد که الازهر مصر همواره در خط مقدم مبارزه فکری با اندیشه‌های افراطی و فتواهای گمراه کننده بوده است.
۱۳۹۶/۴/۲۹ - ۱۴:۲۱
آیت الله کعبی:
الحاد سیاسی و حکومتی منجر به سلطه ظالمان بر جهان می‎شود/آمریکا و رژیم صهیونیستی دشمن درجه یک جهان اسلام هستند
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم الحاد سیاسی و حکومتی را منجر به سلطه ظالمان بر جهان دانست و گفت: آمریکا و رژیم صهیونیستی دشمن درجه یک جهان اسلام هستند.
۱۳۹۶/۴/۲۸ - ۲۱:۴۶
استاد الازهر مصر:
دوری از قرآن و سنت عامل اصلی گسترش تروریسم است
رییس دانشگاه الازهر مصر دوری از قرآن کریم و سنت نبوی را عامل اصلی گسترش اندیشه افراطی و تروریسم در جهان دانست
۱۳۹۶/۴/۲۸ - ۲۱:۴۰
افزایش فعالیت گروه‌های افراطی در شبکه‌های مجازی
دارالافتای مصر نسبت به افزایش فعالیت‌های جریان‌های افراطی در شبکه‌های مجازی با هدف جذب جوانان هشدار داد.
۱۳۹۶/۴/۲۸ - ۱۸:۳۴
اندیشمند تونسی در گفت‌وگو با رسا:
اقدام نظامی علیه ایران به معنای نابودی اسرائیل است/ حماس قربانی نزاع قطری ـ سعودی
اندیشمند تونسی با اشاره به تحرکات نظامی اسرائیل تاکید کرد که در صورت جنگ افروزی علیه محور مقاومت، اسرائیل از صفحه روزگار محو خواهد شد.
۱۳۹۶/۴/۲۸ - ۱۰:۲۹
وزیر اوقاف مصر:
چشم پوشی از منافع مادّی از ویژگی‌های مبلّغ دین است
وزیر اوقاف مصر با اشاره به ویژگی مبلّغ دین تاکید کرد که مبلغان باید از ثروت‌اندوزی در عرصه تبلیغ چشم پوشی کنند.
۱۳۹۶/۴/۲۸ - ۱۰:۲۱
دارالافتای مصر خبر داد؛
درخواست مفتی داعش برای مهاجرت اعضای این گروه به فلسطین
دارالافتای مصر با انتقاد از فتوای مفتیان داعش مبنی بر حضور عناصر وابسته به این گروهک در فلسطین تاکید کرد که مفتیان داعشی علوم شرعی را تحریف کرده‌اند.
۱۳۹۶/۴/۲۷ - ۱۴:۴۰
تظاهرات مردم مراکش علیه رژیم صهیونیستی
صدها مراکشی با تظاهرات در پایتخت این کشور خواستار توقف تجاوزات رژیم صهیونیستی و شهرک‌سازی در قدس اشغالی شدند.
۱۳۹۶/۴/۲۵ - ۱۷:۱۹
توطئه جدید رژیم صهیونیستی در مصر
افزایش اقدامات جنایتکارانه تروریست های حاضر در شبه جزیره سینای مصر نشان از اهداف پشت پرده‎ای رژیم صهیونیستی برای ناامن و بی ثبات کردن این منطقه است.
۱۳۹۶/۴/۲۴ - ۱۴:۱۱
هشدار الازهر به رژیم صهیونیستی درباره خشم مسلمانان جهان
در پی اقدام رژیم صهیونیستی مبنی بر بستن مسجدالاقصی به روی نمازگزاران فلسطینی، الازهر به این رژیم درباره خشم مسلمانان سراسر جهان هشدار داد.
۱۳۹۶/۴/۲۳ - ۱۹:۵۲
مفتی مصر بازداشت مفتی قدس را محکوم کرد
مفتی مصر با محکومیت بازداشت امام جمعه مسجدالاقصی، آزادی فوری و بدون قید و شرط مفتی قدس را خواستار شد.
۱۳۹۶/۴/۲۳ - ۱۹:۰۲
خطیب اوقاف مصر:
برخی مفتیان با صدور فتواهای شاذّ به دنبال کسب شهرت هستند
خطیب اوقاف مصر تاکید کرد که عدّه‌ای با صدور فتواهای شاذّ درصدد کسب شهرت از طریق رسانه‌ها هستند.
۱۳۹۶/۴/۲۳ - ۱۸:۱۵
یکی از علمای الازهر:
پیشرفت امت اسلامی مرهون وحدت و همدلی مسلمانان است
امام جمعه قاهره تاکید کرد که وحدت و همدلی میان مسلمانان و دوری از اختلاف و تفرقه، پیشرفت امت اسلامی را به همراه خواهد داشت.
۱۳۹۶/۴/۲۳ - ۱۷:۱۴
واکنش مردم الجزایر به سخنان ضد فلسطینی سفیر سعودی
در پی سخنان ضد فلسطینی سفیر عربستان در الجزایر، اقشار مختلف این کشور به سخنان این سفیر سعودی واکنش نشان دادند.
۱۳۹۶/۴/۲۳ - ۱۳:۵۳
اسقف مسیحی مصر:
اسلام از داعش و تشکیلات افراطی شبیه به آن مبراست
اسقف مسیحی مصر و معاون پاپ اقباط کاتولیک این کشور تصریح کرد: داعش و تشکیلات افراطی شبیه به آن کاملا از دین اسلام به دور هستند.
۱۳۹۶/۴/۲۱ - ۱۸:۲۴
شیخ الازهر آزادی موصل را تبریک گفت
شیخ الازهر مصر در دیدار با هیأت اوقاف اهل سنت عراق آزادی موصل را به ملت عراق تبریک گفت.
۱۳۹۶/۴/۲۱ - ۱۸:۲۱
دارالافتای مصر:
سید قطب به جنایات اخوان المسلمین وجهه شرعی بخشید
دیده‌بان فتواهای تکفیری دارالافتای مصر تاکید کرد که سید قطب با سوءاستفاده از مفاهیم دینی مانند جهاد به اقدامات جنایت آمیز این گروه وجهه شرعی بخشید.
۱۳۹۶/۴/۲۰ - ۱۸:۴۵
انتقاد اندیشمند مصری از سیاست های عربستان
اندیشمند مصری با انتقاد از سیاست عربستان که حماس را گروهی تروریستی می‌داند، پرسید آیا اندک اندک باید منتظر این بود که همدردی کردن با غزه نیز «جرم» تلقی شود؟