Web
Analytics
Rasa News :: خبرگزاری رسا - آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۹۷ Friday, April 20, 2018 - ساعت:
زمان : ۱۳۹۵/۹/۲۴ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۵۹۷۲
 
رهبران الازهر مصر (1)
آشنایی با چگونگی انتخاب اولین شیخ الازهر مصر/ جدال تاریخی مالکی‌ها و شافعی‌ها در انتخاب شیخ الازهر
سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد که پس از آن اولین شیخ الازهر انتخاب شد.

خبرگزاری رسا ـ گروه بین‌الملل: دانشگاه الازهر یا جامعة الازهر الشریف بزرگترین دانشگاه اسلامی جهان است که در سال‌های 970 تا 972 هـ.ق در مصر بنا شد. این دانشگاه مرکز اصلی آموزش علوم اسلامی اهل سنت به حساب می‌آید. آشنایی با پیشینه و شیوخ الازهر مصر در شناخت بیشتر این دانشگاه و نحوه تربیت دانشجویان و دانش پژوهان تاثیر به سزایی خواهد داشت. از این رو قصد داریم تا در شماره‌های مختلف به معرفی مشایخ الازهر بپردازیم. در این شماره به معرفی سه شیخ الازهر مصر پرداخته و با نحوه انتخاب اولین شیخ الازهر آشنا می‌شویم.

1. شيخ عبد الله الخراشي
أبو عبدالله محمد بن جمال الدين عبد الله بن علي الخراشي اولین شیخ الازهر مصر است که مذهب مالکی داشته و لقب «شیخ الاسلام» را از آن خود کرد.
هرچند اطلاع دقیقی از زندگی وی در دسترس نیست اما پدرش جمال الدین اولین استادش بود که در نزدش دروس مختلف تفسیر، حدیث، توحید، صرف و نحو، اصول و فقه، علم کلام، منطق و سایر علوم را فرا گرفت تا به شهرت دست یافت.
الخراشی شاگرد اساتیدی بود که با چهار واسطه از ابن حجر عسقلانی و با پنج واسطه از بخاری روایت نقل کرده‌اند. معروف است که وی تمام وقت خود را در الازهر می‌گذراند و کتاب خلیل در فقه مالکی را بسیار مطالعه می‌کرد تا آنجا که نیمی از این کتاب را همانند تلاوت قرآن بر منبر و نیم دیگر آن را فردا مطالعه می‌کرد. به این ترتیب وی هر دو روز یکبار تمامی فقه مالکی را مرور می‌کرد.

 

ریاست الازهر
بعد از آنکه الازهر در تاریخ 972 میلادی به دست حکومت فاطمیان تاسیس شد، سلیمان قانونی معروف به سلیمان یکم پادشاه عثمانی فرمانی را مبنی بر ضرورت انتخاب شیخ الازهر صادر کرد.
در پی این فرمان و با اجماع علما شیخ الخراشی پس از نزدیک به هشت قرن در سال 1101هـ به عنوان اولین شیخ الازهر مصر انتخاب شد. اداره دانشگاه الازهر، نظارت بر امنیت و نظم دانشگاه، سازمان دهی برنامه‌های آموزشی و تعلیمی بخشی از وظایفی است که بر عهده الخراشی گذاشته شد.

می‌گویند که وی به اندازه‌ای به امور مردم اهمیت می‌داد که بعدها جمله «یاخراشی» به عنوان کلمه‌ای برای مددخواهی در میان مردم مصر رواج یافت و بسیاری از مردم به هنگام کمک خواستن و یاری خواستن از این کلمه استفاده می‌کردند.

تألیفات
الخراشی دارای تالیفات گوناگونی در تفسیر و فقه مالکی است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1- «رسالة في البسملة» که شرح بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- «الشرح الكبير على متن خليل، في فقه المالكية» در هشت جلد في ثمانية مجلدات.
3- «الشرح الصغير لمختصر خليل» در چهار جلد
4- «منتهى الرغبة في حل ألفاظ النخبة» که این کتاب شرح کتاب نخبة الفكر ابن حجر العسقلاني پیرامون مصطلحات علم حدیث است.
5- «حاشية على شرح الشيخ على إيساغوجي في المنطق» که از معروف ترین کتب منطقی وی می‌باشد.

 

2. شيخ إبراهيم البرماوي
إبراهيم بن محمد بن شهاب الدين بن خالد، برهان الدين البرماوي معروف به امام برماوی دومین شیخ الازهر مصر است که مذهب شافعی داشته و پس از شیخ الخراشی به ریاست الازهر مصر برگزیده است.
وی در طفولیت قرآن کریم را حفظ کرده پس از شروع به دروس دینی به قاهره رفت تا در دانشگاه الازهر به تحصیل بپردازد. برماوی دروس تفسیر، حدیث، اصول و فقه، علم کلام، صرف و نحو و ... را در نزد اساتید و علمای الازهر مانند مزاحی و شبراملسی شاگرد شیخ الخراشی فرا گرفت اما بیش از همه از ابی‌العباس قلیوبی تاثیر پذیرفت تا آنجا که پس از مدتی بر مسند تدریس به جای استاد خود قرار گرفت.

 

ریاست الازهر
برماوی پس از شیخ الخراشی ریاست الازهر را بر عهده گرفت هرچند که در زمان تصدّی ریاست الازهر میان مشایخ مالکی‌ و شافعی‌ اختلاف فراوانی ایجاد شد زیرا شیوه انتخاب شیخ الازهر بر آن است که از میان علمای مذهبی که بیشترین تاثیر را در جامعه دارند شیخ بعدی انتخاب می‌شود و از آنجایی که مالکی‌ها در آن زمان از نفوذ فراوانی برخوردار بودند گمان می‌کردند که شیخ بعدی الازهر از میان آنها انتخاب خواهد شد اما سرانجام برماوی شافعی مسلک به ریاست الازهر دست یافت.
وی پس از دستیابی به ریاست الازهر حلقه تدریس فقه شافعی را گستراند تا آنجا که گرایش فراوانی به این مذهب در میان مردم رواج یافت و به تدریج از نفوذ مشایخ مالکی در میان مردم کاسته شد.

تألیفات
برماوی دارای تالیفات گوناگون در علوم مختلف است. از جمله شرح مفصلی بر کتاب جلال الدین سیوطی نوشت که در آن اسامی کسانی که در گهواره سخن می‌گفتند را بیان کرده و با استناد به احادیث و روایات صحیح علت سخن گفتن پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت عیسی، ابراهیم خلیل و سایر امامان را تبیین کرده است. دیگر تألیفات وی عبارتند از:
1- حاشيه بر شرح الشيخ يحيى القرافي در علم حدیث
2- حاشيه بر شرح ابن قاسم (الغزي) در فقه شافعی
3- «الميثاق والعهد فيمن تكلم في المهد.» که شرح کتاب سیوطی است.

3. شیخ محمد النشرتی
وی سومین شیخ الازهر مصر و از بزرگترین علمای مالکی است که پس از برماوی منصب شیخ الازهر را به خود اختصاص داد. النشرتی در همان اوان کودکی به حفظ قرآن کریم روی آورد و سپس برای تکمیل دروس خود به قاهره هجرت کرد.
دروس تفسیر، حدیث، علم کلام، اصول فقه، نحو و صرف و سایر علوم دینی را در الازهر فرا گرفت تا جایی که به شهرت فراوانی در علم دست یافت.

 


النشرتی پس از تکمیل دروس خود به عنوان یکی از بزرگترین اساتید فقه مالکی به تدریس علوم و فنون مختلف پرداخت. وی به زهد، تقوا و دوری از دنیا معروف بود و همواره وقت خود را صرف تعلیم، تدریس و تربیت شاگردان کرده تا آنکه به عنوان شیخ الازهر انتخاب شد.
از مهمترین شاگردان وی شيخ أحمد بن الحسن الكريمي الخالدي معروف به «جوهری» است.

ریاست الازهر و تألیفات
النشرتی پس از وفات شیخ برماوی به ریاست شیوخ الازهر مصر برگزیده شد که نزدیک به چهارده سال در این منصب مشغول به فعالیت بود.
هرچند که وی سال‌ها مشغول تألیف و تدریس بود اما از وی تألیفاتی به جا نمانده است./981/ب921/ک

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۸ + ۱۴
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0
۱۳۹۷/۱/۳۱ - ۱۷:۲۴
شیخ الازهر:
قدس سرزمینی اسلامی ـ عربی است
شیخ الازهر با تشریح تاریخ اسلام خاطر نشان کرد که قدس سرزمینی عربی ـ اسلامی است و همواره اسلامی باقی خواهد ماند.
۱۳۹۷/۱/۳۱ - ۱۵:۴۷
واکنش استاد شریعت اسلامی الازهر به حکم تکفیر بازیکنان فوتبال
استاد شریعت اسلامی الازهر در واکنش به ارتداد بازیکنان فوتبال در فرض افطار روزه در ماه مبارک رمضان تاکید کرد که چنین فتوایی نشان از جهالت مفتی است.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۵:۵۰
برگزاری همایش «امام خمینی و گسترش اسلام‌خواهی» در زیمبابوه
به همت رایزنی فرهنگی ایران و با همكاری گروه مطالعات دینی دانشگاه زیمبابوه، همایش «بررسی تأثیر معنوی حركت امام خمینی(ره) در جهت گسترش اسلام‌خواهی در جهان» خرداد امسال در زیمبابوه برگزار می‌شود.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۵:۴۲
برگزاری کنفرانسی با حضور اندیشمندان مسلمان و مسیحی در کشور آفریقایی
کنفرانس «گفت‌وگوی یک مسلمان و یک مسیحی برای صلح» در دانشگاه «کامپالا»ی اوگاندا برگزار و طی آن کتابی با همین عنوان رونمایی شد.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۵:۰۴
دیده‌بان الازهر:
رسانه و قانون دو سلاح مهم در مبارزه با خشونت و تروریسم است
دیده بان الازهر مصر با اشاره به اهمیت قانون و رسانه تاکید کرد که این دو نهاد تاثیر بسزایی را در مبارزه با خشونت و تروریسم دارند.
۱۳۹۷/۱/۳۰ - ۱۳:۲۷
مفتی مصر:
فراموشی مساله فلسطین خیانت به جهان اسلام است
مفتی مصر با بیان آنکه مساله فلسطین در صدر مسائل جهان اسلام است فراموشی قدس شریف را خیانت به امت اسلامی دانست.
۱۳۹۷/۱/۲۸ - ۱۴:۲۴
حمله پلیس نیجریه به معترضان شیعه چندین کشته و مجروح برجای گذاشت
حمله وحشیانه پلیس نیجریه به معترضان شیعه در پایتخت این کشور و شلیک گلوله به سمت آنها و استفاده از گاز اشک آور چندین کشته و مجروح در میان معترضان برجای گذاشت.
۱۳۹۷/۱/۲۳ - ۱۵:۰۱
کتاب زندگی سردار قاسم سلیمانی در نمایشگاه بین المللی تونس
در کنار کتابهای دینی در نمایشگاه بین المللی تونس کتاب هایی از زندگی سرداران ایرانی نطیر قاسم سلیمانی به زبان عربی عرضه شد.
۱۳۹۷/۱/۲۲ - ۱۷:۳۱
تقدیر استاد دانشگاه الزیتونیه تونس از کتاب های مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
مسؤول غرفه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با مراکز چاپ و نشر در نمایشگاه تونس دیدار و گفت‎وگو کرد.
۱۳۹۷/۱/۲۲ - ۱۷:۲۶
آخرین وضعیت جسمانی شیخ زکزاکی از زبان دخترش
دختر رهبر «جنبش اسلامی» در نیجریه از وخامت وضعیت جسمانی پدرش و مبتلا شدن وی به بیماری چشمی خبر داده است.
۱۳۹۷/۱/۲۲ - ۱۰:۴۹
واکنش الازهر به تحریف سخنان احمد طیب
مرکز اطلاع رسانی الازهر در واکنش به تحریف سخنان احمد طیب اعلام کرد که احمد طیب همواره به حق مطلق بودن ادیان اعتقاد دارد.
۱۳۹۷/۱/۲۲ - ۱۰:۰۸
از سوی اوقاف مصر؛
سلسله نشست‌های «اندیشه اسلامی» در ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود
وزارت اوقاف مصر از برگزاری سلسله نشست‌های اندیشه اسلامی با حضور علما و فرهیختگان به مدت سه هفته در ایام ماه مبارک رمضان خبر داد.
۱۳۹۷/۱/۲۱ - ۱۵:۳۷
گزارشی از فعالیت‌های مجمع فقه اسلامی سودان
مجمع فقه اسلامی سودان، مؤسسه‌ای علمی _ پژوهشی و وابسته به نهاد ریاست جمهوری این کشور است که نهادینه‌کردن موازین و اصول شریعت اسلامی و پیشرفت و توسعه این کشور براساس ارزش‌های اسلام را از اولویت‌های خود...
۱۳۹۷/۱/۲۰ - ۱۶:۲۲
واکنش الازهر به فتوای حرمت برگزاری جشن «معراج پیامبر»
صدور فتوای حرمت برگزاری جشن معراج پیامبر اکرم(ص) از سوی سلفی‌ها سبب شد تا الازهر مصر در واکنشی برگزاری جشن های مذهبی را جایز بداند.
۱۳۹۷/۱/۱۹ - ۱۴:۵۵
تظاهرات مردم نیجریه در اعتراض به تداوم بازداشت شیخ زکزاکی
مردم نیجریه همچنان به تظاهرات‌های خود در اعتراض به تداوم بازداشت غیرقانونی شیخ زکزاکی رهبر مسلمانان این کشور، ادامه می دهند.
۱۳۹۷/۱/۱۹ - ۱۴:۰۷
از سوی اوقاف مصر؛
برگزاری نشست‌های علمی در ماه مبارک رمضان
اوقاف مصر از طرح برگزاری نشست های متعدد علمی و فکری در طول ماه مبارک رمضان در سراسر این کشور خبر داد.
۱۳۹۷/۱/۱۹ - ۱۳:۵۵
استقبال الازهر از طرح ممنوعیت تجسس از مسلمانان
دیده‌بان الازهر مصر از طرح ممنوعیت تجسس از مسلمانان به دلیل مسائل مذهبی و قومیتی استقبال کرد.
۱۳۹۷/۱/۱۸ - ۱۳:۳۷
دانشگاه الازهر نسبت به تهاجم فرهنگی هشدار داد
پس از ممنوعیت پخش سریال‌های ترکیه‌ای از سوی عربستان سعودی، دانشگاه الازهر نیز به ‌عنوان بزرگ‌ترین مرکز دینی جهان اهل سنت اعلام کرد که سریال‌های ترکیه‌ای تهدید جدی برای عموم مردم است.
۱۳۹۷/۱/۱۷ - ۱۶:۱۹
حملات شدید مبلغ مشهور تونسی به بن سلمان ولیعهد سعودی
یک مبلغ تونسی با بیان اینکه ولیعهد عربستان عهد با خدا و رسولش را شکسته است، تأکید کرد که این شخص، به آرمانهای فلسطین خیانت کرده است.
۱۳۹۷/۱/۱۷ - ۱۳:۴۰
استاد الازهر خواستار تمایز میان اعجاز و تفسیر علمی کلام‌الله شد
یکی از اساتید تفسیر الازهر بر ضرورت تمایز میان اعجاز علمی و تفسیر علمی قرآن کریم تأکید کرد.